Ο αδιάφορος, ο χαφιές και ο πολίτης

Όχι, δεν πρόκειται για ανέκδοτο, αλλά θα ξεκινήσω με ένα:

Η φίλη μου η Γιάννα ζει στην Αγγλία. Πήγε για μεταπτυχιακές σπουδές, βρήκε μια καλή δουλειά και έμεινε εκεί. Το περιστατικό που θα σας μεταφέρω έγινε πριν 15 χρόνια, όταν μετακόμισε σε ένα σπίτι δικό της, χωρίς συγκάτοικο για πρώτη φορά.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο πήγε να βρει την παλιοπαρέα. Πέρασε καλά και γύρισε σπίτι ξημερώματα Δευτέρας, κοντά στις πέντε. Κοιμήθηκε τρεις ώρες και πήγε στο πανεπιστήμιο. Επιστρέφοντας το βράδυ και ενώ έψαχνε τα κλειδιά της την πλησίασε ένας ευγενικός κύριος που συστήθηκε ως ο γείτονας από δίπλα.

Ο κύριος την ενημέρωσε πως, όσο έλειπε, κάποιος προσπάθησε να διαρρήξει το σπίτι της και της έδειξε τα ίχνη από την προσπάθεια παραβίασης. Όμως χάρη στην άμεση επέμβαση της «φρουράς της γειτονιάς» (neighbourhood watch), της οποίας είναι μέλος, ο διαρρήκτης τράπηκε σε φυγή. «Παρακαλώ καλή μου», απάντησε στις ευχαριστίες της και της τόνισε ότι ένας τοίχος τους χωρίζει κι, αν χρειαστεί βοήθεια, δεν έχει παρά να χτυπήσει δυνατά.

Δυο βδομάδες μετά κι ενώ κάρφωνε ένα καρφί για να κρεμάσει ένα κάδρο, χτύπησε άμεσα η πόρτα κι εμφανίστηκε ο γείτονας με ένα ρόπαλο του μπέιζμπολ, έτοιμος να σώσει τη δεσποινίδα που κινδύνευε. «Συγγνώμη που σας αναστάτωσα», είπε η δεσποινίδα και ο κύριος είπε «Κανένα πρόβλημα, τώρα ξέρεις ότι μπορείς να στηρίζεσαι στη βοήθειά μου».

Λίγες μέρες μετά, η Γιάννα πάρκαρε έξω από το σπίτι της το καινούργιο –μεταχειρισμένο-της αυτοκίνητο. Εδώ πρέπει να σας δώσω μια μάλλον άχρηστη πληροφορία αλλά βασική για την ιστορία: στο Ηνωμένο Bασίλειο τα τέλη είναι μηνιαία. Αν δεν τα έχεις πληρώσει, δεν επιτρέπεται να παρκάρεις το αμάξι σε δημόσιο χώρo αλλά μόνο σε κλειστό ιδιωτικό πάρκινγκ. Πλην όμως η Γιάννα σκέφτηκε ότι σε τρεις μέρες έληγε ο μήνας, οπότε γιατί να πληρώσει ολόκληρο μήνα για τρεις μέρες;

Ο καλός γείτονας όμως εμφανίστηκε και πάλι εγκαίρως, την πληροφόρησε για τη νομοθεσία και της είπε πως, αν δε συμμορφωθεί, θα πρέπει να την καταγγείλει και εκείνη θα πληρώσει πρόστιμο!

Καλός γείτονας ή κακός γείτονας; Τι λέτε;

Συνεχίζω με δεύτερο ανέκδοτο, με πρωταγωνίστρια αυτή τη φορά την γράφουσα: Περπατώ στο πεζοδρόμιο της οδού Έβανς, στο κέντρο του Ηρακλείου Κρήτης. Η κόρη μου έχει μεγαλώσει και την κρατώ από το χέρι, δε σπρώχνω πια το καρότσι που ήταν ολόκληρος άθλος να το περάσεις από τα παρκαρισμένα -μπροστά -στη -ράμπα του- πεζοδρομίου αυτοκίνητα κι απ΄ τα πάνω –στο- πεζοδρόμιο -παρκαρισμένα μηχανάκια ή και αυτοκίνητα …. Σαφής βελτίωση!

Οπότε βλέπω ξάφνου ένα παπάκι, που κινείται πάνω στο πεζοδρόμιο κι έρχεται προς το μέρος μας, με όχι μικρή ταχύτητα και, ακόμα πιο ξάφνου, αυξάνει απότομα ταχύτητα και τραβάω το παιδί πάνω μου και κολλάω στον τοίχο και περνάει ξυστά από δίπλα μας και σταματάει λίγα μέτρα πιο πάνω –για να παρκάρει! Μέχρι να ξαναβρώ την ανάσα μου, δεν μας έχει ρίξει ούτε μια ματιά. Του φωνάζω λοιπόν: «Καλά ρε άνθρωπε, τι γυρεύεις πάνω στο πεζοδρόμιο, δε σε νοιάζει ποιόν θα πατήσεις;» Και μου απαντάει : «Γιατί έχεις κανένα πρόβλημα;»

Από τους γύρω -και ήταν κάμποσοι γύρω- δε μίλησε κανείς. Απάντησα ότι παραλίγο θα χτυπούσε το παιδί μου κι αυτό, ναι, είναι πρόβλημα. Απάντησα ότι είναι παράνομος, επικίνδυνος και αγενής και του είπα να φύγει από το πεζοδρόμιο. Απάντησε ότι πηγαίνει όπου γουστάρει.

Όχι. Δε μίλησε κανείς άλλος και, όχι, δεν το συνέχισα, ούτε πήρα τον αριθμό του ούτε τηλεφώνησα στην Τροχαία. Αν τελικά αυτός ο τύπος χτύπησε κάποιον άνθρωπο, πηγαίνοντας όπου και όπως γουστάρει, ενδεχομένως φταίω κι εγώ. Αλλά σκέφτηκα:  «Μέχρι να έρθει η τροχαία, χωρίς κάποιον μάρτυρα, μέχρι να γίνει ένα δικαστήριο με μόνη τη δική μου μαρτυρία ενάντια στη δική του …..»

Σκέφτηκα: «Έχω χάσει από χέρι» όπως κι οι άλλες μαμάδες με τα καρότσια και οι ελάχιστοι ηρωικοί ανάπηροι που αποτολμούσαν να κυκλοφορήσουν στην πόλη… Έχω χάσει γιατί εδώ είναι Ελλάδα!»

Όταν συζήτησα το περιστατικό και υποστήριξα ότι οι παρανομίες (και δη αυτές που απειλούν την υγεία ή την ευζωία των άλλων) πρέπει να καταγγέλλονται ένας φίλος μού πέταξε το αποστομωτικό: «Οι Έλληνες δεν είναι χαφιέδες»!

Πως εμφανίστηκαν τόσοι χαφιέδες επί Κατοχής και Χούντας είναι να απορεί κανείς, αφού μας λείπει ως φυλή το γονίδιο του καταδότη. Όπως μας λείπει και το γονίδιο του ρατσισμού….

Μακάρι να ήταν έτσι που τα λέει ο φίλος. Οι χαφιέδες δε λείπουν. Να χαφιεδώνουμε δεν έχουμε πρόβλημα, ιδίως αυτούς που δε γουστάρουμε ή είναι ανταγωνιστές στο επάγγελμα. Τους στέλνουμε, το ΣΔΟΕ, τον ΕΦΕΤ, την αστυνομία, ό,τι ταιριάζει. Επώνυμες καταγγελίες δεν έχουμε τα κότσια να κάνουμε. Δε θέλουμε να μπλέξουμε με καταθέσεις και δικαστήρια.

Ο Εγγλέζος μπορεί να φαίνεται και ίσως να είναι τυπικούρας, αλλά συμμετείχε και πρόσφερε στη γειτονιά του και στο γείτονά του. Απαιτούσε απλώς να κάνουν κι οι άλλοι το ίδιο.

Δεν ξέρω κανέναν Έλληνα που να μη σέβεται την απαγόρευση καπνίσματος στο εξωτερικό ή τα σήματα κυκλοφορίας ή το νόμο γενικά. Είτε βρίσκεται εκεί για λίγες μέρες είτε ζει εκεί, ζει όπως οι ντόπιοι. Δεν έχει κάτι ο αέρας. Η μόνη διαφορά είναι ότι ξέρει πως οι νόμοι τηρούνται.

Πως διδάσκεται άραγε η τήρηση των νόμων; Είμαι γονιός και αναγκάστηκα να κάνω αυτή τη συζήτηση με τα παιδιά μου, διότι τα παιδιά μου όταν τους λες «κάνε (ή μην κάνεις) αυτό» δε λένε «μάλιστα μαμά» αλλά «γιατί;». Κάναμε λοιπόν κάτι σαν οικογενειακό συμβούλιο, όπου ξεκίνησα τη συνεδρίαση εξηγώντας ότι μια οικογένεια δεν είναι δημοκρατία, δεν έχουμε όλοι τα ίδια δικαιώματα, ούτε τις ίδιες υποχρεώσεις, διότι δεν είμαστε το ίδιο. Αν ήμασταν το ίδιο θα δούλευαν κι εκείνα και θα έκαναν τις δουλειές του σπιτιού και θα ψώνιζαν για όλη την οικογένεια και θα ρωτούσα εγώ “γιατί” και “πως” και θα μου απαντούσαν αυτά. (Κι εγώ θα πήγαινα σχολείο και θα έπαιζα με τους φίλους μου –συγγνώμη παρασύρομαι…)

Εξήγησα επίσης ότι οι γονείς έχουν την ευθύνη να μεγαλώσουν τα παιδιά με ασφάλεια και να τα διδάξουν όσα ξέρουν, ώστε να καταφέρουν α] να ενηλικιωθούν και να μην πεθάνουν πρόωρα (πχ από ηλεκτροπληξία χώνοντας καρφιά σε πρίζες) και β] να μπορέσουν να ζήσουν ως ενήλικες με αυτάρκεια, αυτοσεβασμό και σεβασμό για τους άλλους και το περιβάλλον. (Αυτό είναι η σύνοψη, πρακτικά θέλει πολλά λόγια και παραδείγματα και κουβέντα με τα παιδιά και κυρίως υπομονή για να «μαζέψεις» την κουβέντα, που τείνει συνεχώς να ξεστρατίζει με ερωτήσεις του τύπου «αν χώσω καρφίτσα πάλι θα πεθάνω;» ή με ιστορίες του τύπου «μια φορά έγλειψα μια εννιάβολτη μπαταρία και με τσίμπησε στη γλώσσα» ή εξυπνάδες του τύπου «έχουμε αντιηλεκτροπληξιακό ρελέ, το είπε ο μπαμπάς»).

Μετά μιλήσαμε για κανόνες, κανόνες του τύπου «δεν ουρλιάζω όταν κάποιος κοιμάται» και «πλένω τα χέρια μου μετά την τουαλέτα». Κανόνες αυτονόητους που σέβονται και οι ενήλικες. Εκεί μπήκε το θέμα του ποιος φτιάχνει τους κανόνες και τους νόμους και το τι είναι εξουσία. Είπα λοιπόν στα παιδιά μου ότι η ανάγκη επιβολής των κανόνων και ύπαρξης μιας μορφής εξουσίας και ποινών (σε μια δίκαιη κοινωνία, όχι σε μια τυρρανία, αυτό είναι άλλο θέμα….), προκύπτει μόνο αν δε σέβονται όλοι τους κανόνες. Διότι, αν εκείνα δεν παραβαίνουν τους κανόνες, τι λόγο θα είχα εγώ να φωνάζω, να απειλώ με τιμωρία ή να τιμωρώ; Αν κανείς δεν παραβίαζε το νόμο, γιατί να υπάρχει αστυνομία και δικαστήρια;

Ευτυχώς για μένα, τα παιδιά δεν με ρώτησαν γιατί είναι στη φύση μας να παραβαίνουμε τους κανόνες περισσότερο απ’ ότι είναι στη φύση μας να τους τηρούμε. Δεν έχω κάποια βεβαιότητα πάνω στο γιατί είμαστε έτσι.

Πιστεύω όμως ότι η «ρίζα» όλων των κακών συνηθειών/συμπεριφορών είναι στην παιδική ηλικία, στην ανατροφή από την οικογένεια και το σχολείο. Ένα μεγάλο κομμάτι της πειθούς που μπορεί να έχει ένα γονιός στηρίζεται στο να νιώθουν τα παιδιά ότι ο γονιός είναι δίκαιος κι ότι ο ίδιος τηρεί απαρέγκλιτα τους κανόνες.

Δεν είπα ποτέ στα παιδιά μου μη βρίζετε, διότι κι εγώ βρίζω. Είπα: μη χρησιμοποιείτε βρισιές που δεν καταλαβαίνετε τι σημαίνουν. Είπα: προσπαθήστε να ελέγξετε το θυμό σας, προσπαθήστε να συζητήσετε αντί να βρίσετε. Είπα: κι εγώ δεν καταφέρνω να ελέγξω πάντα το θυμό μου, ζητώ συγγνώμη για τις φορές που φέρομαι άσχημα.

Δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς διότι δεν υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι. Το πιο πολύ που μπορείς να κάνεις είναι να σέβεσαι τα παιδιά σου, τις ανάγκες τους, τις απορίες τους, τις παρορμήσεις τους, τα συναισθήματά τους και να προσπαθείς να τα βοηθήσεις να διαλέξουν μόνα τους το σωστό από το λάθος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εφαρμόζεις πειθαρχία. Σημαίνει ότι αφιερώνεις χρόνο και κοπιάζεις και ξεβολεύεσαι χοντρά για να γίνει κάτι σωστά και δουλεύεις πολύ με τα δικά σου ελαττώματα. Τα παιδιά μπορούν να σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο ή χειρότερο γιατί σε ωθούν να ξεπεράσεις τα όριά σου. Μπορείς να διαλέξεις προς ποια κατεύθυνση θα τα ξεπεράσεις…

Και μετά έρχεται το σχολείο και η δικαιοσύνη πάει περίπατο. «Μαμά με χτύπησε ο τάδε και το είπα στην κυρία και μου είπε βρείτε τα μόνοι σας». Για το πώς θα τα βρουν μόνα τους τα παιδιά κουβέντα. Μπορούν τα παιδιά να τα βρουν μόνα τους;

Και ποιο είναι το μάθημα που παίρνουν; Ότι δεν υπάρχει κανόνας ή ότι ο παραβάτης του κανόνα δεν τιμωρείται; Και η λύση είναι ποια; Η αυτοδικία; Το να κάθεσαι και να τις τρως χωρίς να μιλάς γιατί αν χτυπήσεις κι εσύ χάνεις το δίκιο σου;

Είναι της μόδας τα σεμινάρια στα σχολεία για το bullying (ελληνιστί νταηλίκι, τραμπουκισμός εκ του bully =νταής, τραμπούκος και προσφάτως «σχολικός εκφοβισμός») Η δική μου μεγάλη απορία δεν είναι γιατί κάποια παιδιά γίνονται θύτες και κάποια θύματα, αλλά γιατί τα άλλα παιδιά που είναι παρόντα δεν παρεμβαίνουν ή ακόμα χειρότερα στέκουν τριγύρω και γελάνε με το συμμαθητή που εξευτελίζεται ή κακοποιείται. Γιατί, έστω κρυφά, δεν καταγγέλλουν τα περιστατικά.

Γιατί οι πολλοί φοβούνται τους λίγους; Γιατί δεν νιώθουν οίκτο; Γιατί το διασκεδάζουν; Γιατί είναι κάποιου άλλου πρόβλημα; Γιατί καλά να πάθει ο χοντρός/ο γυαλάκιας/ο σπασίκλας/το φρικιό κλπ, εγώ δεν είμαι τέτοιος; Όλοι ασχολούνται με το προφίλ του θύτη και του θύματος αλλά κανείς με το προφίλ των «παρατηρητών».

Πρόσφατα, κυκλοφόρησε ένα βίντεο που καταγράφει ένα Ρώσο μαθητή να πεθαίνει από ασφυξία στο πάτωμα της σχολικής αίθουσας, ενώ οι βασανιστές του στέκονται γύρω του και γελούν και η καθηγήτρια περιορίζεται στο ρόλο του θεατή. http://www.soccerplus.gr/article/50930-sokaristikos-thanatos-thymatos-bullying-stin-rosia-video

Το θύμα είναι ο Σεργκέι Κάσπερ, ένας 17χρονος τον οποίοι άλλοι μαθητές έδεσαν, ώστε να μην μπορεί να κουνήσει τα χέρια και τα πόδια του, τον έριξαν σε τουαλέτα και στη συνέχεια τον έσυραν στην τάξη τους.

Δεμένος ακόμη και αδυνατώντας να περπατήσει, ο 17χρονος σκόνταψε και έπεσε άσχημα στην άκρη ενός θρανίου χτυπώντας το λαιμό του. Εξαιτίας του τραυματισμού δεν μπορούσε να αναπνεύσει, αλλά αντί να τον βοηθήσουν οι συμμαθητές του στέκονταν τριγύρω και γελούσαν, ενώ η καθηγήτρια κάθονταν άπραγη στην έδρα της.

Μέχρι να καταλάβουν ότι είχε σοβαρό πρόβλημα και να καλέσουν το ασθενοφόρο, ήταν πολύ αργά. Καλός και δημοφιλής μαθητής, σύμφωνα με τα τοπικά ΜΜΕ, ο Κάσπερ άρχισε να έχει προβλήματα όταν άλλαξε σχολείο. Οι νέοι συμμαθητές του άρχισαν να τον εκφοβίζουν εξαιτίας της αγάπης του στις τέχνες και της επιθυμίας του να δίνει παραστάσεις.(?!!!)

Οι αρχές, αφού μελέτησαν το βίντεο, αποφάνθηκαν ότι είναι ξεκάθαρο πως την ευθύνη για το θάνατό του έχουν οι συμμαθητές του. Το σχολείο δήλωσε ότι δεν γνώριζε πως υπήρχαν περιστατικά εκφοβισμού και απέβαλε τους μαθητές που ενεπλάκησαν. Αρκεί ως τιμωρία για ανθρωποκτονία; Και η καθηγήτρια που ήταν στην αίθουσα και δεν έκανε τίποτα; Είναι ή όχι συνεργός σε ανθρωποκτονία;

Δεν ανησυχώ πια για το τι είδους πολίτες βγάζουν τα σχολεία (τα σχολεία σε όλον τον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα) αλλά για το τι είδους ανθρώπους. Αν κάποιος παρακολουθεί με απάθεια ή γελώντας ένα βασανισμό, πώς να περιμένει κανείς από αυτόν τον άνθρωπο ότι θα γίνει ενεργός πολίτης που να διαφυλάττει τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον; Που δε θα μένει απαθής και αδιάφορος;

Ως γονιός ανησυχώ για τα παιδιά μου, που τα μεγαλώνω μαθαίνοντας τους να σέβονται τη διαφορετικότητα και να μη φοβούνται να είναι «διαφορετικοί», να εκφράζουν τον εαυτό τους, να σκέφτονται ελεύθερα, να αγωνίζονται για όσα πιστεύουν και για τα δικαιώματά τους, να μην αδιαφορούν και παραμένουν θεατές, να υπερασπίζουν κι όχι να εκμεταλλεύονται τους πιο αδύναμους και να… πιστεύουν στη δικαιοσύνη.

Φυσικά και τα έχω προειδοποιήσει ότι δεν είναι πάντα δίκαιος ο κόσμος που ζούμε και γι’ αυτό φταίνε οι άνθρωποι κι όχι οι κανόνες, αλλά, αν πάψεις να ζητάς δικαιοσύνη, εξασφαλίζεις ότι δε θα γίνει ποτέ δίκαιος ο κόσμος ή έστω δικαιότερος.

Για ένα πράγμα βεβαιώνομαι όσο περνάει ο καιρός: Ισχύει το παλιό κλισέ ότι η σωστή παιδεία είναι η βάση για να λυθούν τα περισσότερα κοινωνικοπολιτικά -ακόμα και ψυχολογικά - προβλήματα αλλά, αυτό που δεν έχει τονιστεί επαρκώς, είναι ότι σωστή παιδεία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς δικαιοσύνη, χωρίς να έχεις την αίσθηση, από πολύ μικρό παιδί, ότι δεν παλεύεις μόνος στη ζούγκλα αλλά σε προστατεύουν οι κανόνες της ανθρώπινης κοινωνίας κι αυτοί που είναι υπεύθυνοι για την τήρησή τους. Αλλιώς δε γίνεσαι άνθρωπος αλλά θηρίο ή φαγητό για τα θηρία.

Η μπαλάντα του φιλότιμου... από τον Στάθη

Μου ζητούν να πληρώνω τους φόρους μου εκείνοι που προσφέρουν στους φοροφυγάδες νομιμότητα και κοινωνικό κύρος.

Παρά ταύτα πληρώνω τους φόρους μου.

Απ’ το υστέρημά μου, ακόμα και κάνοντας χρέη για να πληρώσω, πληρώνω τους φόρους μου. Κατανοώ όσους συμπολίτες μου δεν μπορούν να πληρώσουν πια, αλλά όσο μπορώ θα τους πληρώνω.

Κι, ως φαίνεται, για αυτό ακριβώς μας προσθέτουν και νέους φόρους. Κάθε είδους.

Έμμεσους και άμεσους. Οθωμανικούς (χαράτσια) κι ευρωπαϊκούς (έκτακτες εισφορές).

Μάλιστα, βρίσκουν τρόπους τις έκτακτες εισφορές να τις κάνουν μόνιμες (όπως το χαράτσι για τα ακίνητα μέσω ΔΕΗ).

Μου βάζουν φόρους κεφαλικούς αυτοί που κλέβουν απ’ τους φόρους μου για την παιδεία ή την υγεία και τους πάνε πεσκέσι στους καναλάρχες και τους λοιπούς προπαγανδιστές των οκτώμισι, αυτούς ακριβώς που σε κατηγορούν ότι εσύ φταις για όλα.

Εσύ φταις που δεν πληρώνουν φόρους οι εφοπλιστές,

εσύ φταις για τις μίζες στην Αμυνα,

εσύ φταις για τις μίζες στη Ζήμενς, εσύ τα έφαγες μαζί με τον κ. Χριστοφοράκο,

εσύ φταις, σου λένε, που μας ψήφισες - ουπς! σε αυτό πρέπει να παραδεχθούμε ότι έχουν ένα δίκιο! Επί πολλά χρόνια ήξερες κι όμως τους ψήφιζες.

Πλην όμως, ο πολίτης δεν δικάζεται για την ψήφο του. Ούτε είναι ο πολίτης αυτό που ψήφισε χθες. Ο πολίτης είναι πάντα αυτό που ψηφίζει κάθε φορά. Δεν υπάρχουν ψηφοφόροι από παρθενογένεση ούτε «καθαροί» ψηφοφόροι εξ ουρανού. Ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να αλλάζει γνώμη, επιλογή, κόμμα (όπως και να επιμένει στα ίδια). Αυτοί που προσπαθούν να του δημιουργήσουν ενοχή για τις επιλογές του ή τα πεπραγμένα του θέλουν απλώς τη συνενοχή του στα δικά τους κρίματα. Την ενοχική του αδράνεια και την αυτοακύρωσή του.

Οι πολίτες έχουν πολιτικές ευθύνες αλλά δεν λογοδοτούν για αυτές στους πολιτικούς (πόσω μάλλον στα παπαγαλάκια και τα κάθε λογής φερέφωνα). Αντιθέτως οι πολιτικοί για τις πολιτικές τους ευθύνες (πρέπει να) λογοδοτούν στους πολίτες.

Αν κάποιος πολίτης αλλάξει γνώμη και επιλογές, ασκεί το δημοκρατικό του δικαίωμα, αν ένας πολιτικός διαπράξει το ίδιο, πρέπει να δώσει εξηγήσεις, διότι οι έως εκείνη τη στιγμή πράξεις του αφορούσαν το κοινό καλό ή κακό -συνεπώς δεν υπάρχουν κολυμβήθρες του Σιλωάμ για τους πολιτικούς, αλλά υπάρχει μια συνεχής διαδικασία κάθαρσης για τους πολίτες- μια κρήνη όπου κανείς μπορεί «να πλένει τα ανομήματά του κι όχι μόνον την όψη του», να διορθώνει τα λάθη του, αν έχει κάνει, χωρίς άλλο κόστος παρά εκείνο που ο ίδιος αντιλαμβάνεται πως πρέπει να καταβάλει – δεν είναι η πολιτική «δίκη» για τους πολίτες, είναι «δίκη» για τους πολιτικούς.

Τώρα προσπαθούν να σε καθηλώσουν. Εσύ φταις για το φακελάκι του γιατρού, εσύ φταις για το γρηγορόσημο, εσύ φταις για τη «χαμηλή» διαφθορά.

Ε λοιπόν, αν φταις για αυτό (και κάποιοι από μας φταίνε), φταις το ίδιο και για το φιλότιμο του γιατρού, φταις το ίδιο και για τον καθηγητή που βοηθάει τα παιδιά με σθένος κι αίσθημα τιμής, φταις και για τον δημόσιο υπάλληλο που κάνει καλά τη δουλειά του, φταις για τον στρατιωτικό που κρατάει άμυνα, διότι

όλοι αυτοί που κάνουν το καθήκον τους σε σένα απευθύνονται, σε σένα προσφέρει ο γιατρός το φιλότιμό του, ο καθηγητής τον κόπο του, ο υπάλληλος τη γνώση του, ο στρατιωτικός την αγρύπνια του,

επιτέλους! το φιλότιμο του ενός προσφέρεται στο φιλότιμο του άλλου.

Ένα φαινόμενο που θάλλει ανάμεσα στους εργαζόμενους, στις εργατικές τάξεις, τους βιοπαλαιστές και τους επιχειρηματίες που πάνε με τον σταυρό στο χέρι - δηλαδή με τον νόμο. Δεν ακμάζει (δεν υπάρχει καν) αυτό το φαινόμενο ούτε ανάμεσα στους τοκογλύφους, ούτε ανάμεσα στα λαμόγια, τους αεριτζήδες, τα τραστ, τους κομματικούς καρεκλοκένταυρους και το υπηρετικό τους προσωπικό,
τα παπαγαλάκια της Διαπλοκής και της Διαφθοράς, τους τρομοκράτες των οκτώμισι, τους «τιμητές» της δεκάρας.

Δουλεύω σαν σκύλος και μου κόβουν τον μισθό, την ασφάλιση, τη σύνταξη, σπουδάζω και μένω άνεργος ή δουλεύω για ψίχουλα, βαριά η μελαγχολία της δυσπραγίας μας πλημμυρίζει τα σπίτια μας.

Και μου λένε πως φταίω εγώ ο κλεφτοκοτάς (ή όχι) που μπήκαν οι αλεπούδες στο κοτέτσι. Και φέρνουν τώρα λύκους να τις διώξουν, κι αύριο λιοντάρια να διώξουν τους λύκους - δεν θα έχουν τέλος τα πακέτα και τα «μέτρα».

Ώσπου να επιτευχθεί ο στόχος. Να σκλαβωθείς. Και σκλάβος μένει μόνον όποιος νομίζει ότι η σκλαβιά του αξίζει, ότι φταίει ο ίδιος για αυτήν.

Χρόνια τώρα αυτή είναι η δουλειά της κυρίαρχης προπαγάνδας: να μας κάνουν ενοχικούς. Και να μας στρέφουν τον έναν εναντίον του άλλου.

Τώρα που το σύστημα τρίζει, σε αυτήν την προπαγάνδα της Διαπλοκής προσθέτει τις δυνάμεις της και η Χρυσή Αυγή βρίζοντας τους πάντες, τους αριστερούς, τους ομοφυλόφιλους, τις γυναίκες (αυτές τις δέρνει κιόλας), τους εβραίους, τους μουσουλμάνους, τους πάντες, δηλητηριάζοντας τον έναν εναντίον του άλλου, εφαρμόζοντας χάριν της άρχουσας τάξης αυτό που αυτή η τάξη ποθεί περισσότερο διότι το θεωρεί ασφαλέστατο: το διαίρει και βασίλευε.

Ε λοιπόν, η ταπεινότης μου είναι με το φιλότιμο του γιατρού κι όχι με το δηλητήριο του φερέφωνου ή το μίσος του φασίστα. Προσδοκώ στην πολιτική συμπεριφορά των ανθρώπων κι όχι στον αταβισμό των θηρίων.

Είμαι με το φιλότιμο, την αλληλεγγύη και την ελπίδα, όχι με την κατεργαριά, τον ατομικισμό και τα πογκρόμ.

Σήμερα το φιλότιμο διαδηλώνει στους δρόμους, η εργασία και ο πολιτισμός της εργασίας - το πιο ευγενικό δημοκρατικό καρκατσουλιό σήμερα μάχεται, όπως μάχεται υπό κλίμακα κάθε μέρα, όπως θα μάχεται και αύριο, ώσπου ανάγκη άλλης μάχης να μην υπάρχει και εορταστικός σαν Κυριακή να κυλάει ο βίος μας, ο βίος του ανθρώπου δημιουργού.

«Όνειρα» θα μου πεις! Xωρίς τα όνειρα, σκοτάδι του Αδη, θα αντιλέξω και, σύντροφέ μου, θα προσθέσω: όχι μόνον όνειρα, αλλά στόχοι. Πολιτικοί στόχοι. Εφικτοί. Ούτε η ισονομία είναι ουτοπία, ούτε η απελευθέρωση των ανθρώπων! Η ελευθερία είναι ανάγκη...

stathis@enikos.gr

Ο Πλάτωνας, ο Γκράμσι και εμείς

Δε θεωρώ τον εαυτό μου ρατσιστή και μισαλλόδοξο, όχι σε θέματα φυλής, φύλου, ηλικίας, θρησκείας, καταγωγής, τάξης κλπ. Με τρομάζει όμως η αντίδρασή μου απέναντι στη βλακεία, την αμορφωσιά, την αδιαφορία….

Στις προηγούμενες εκλογές υπήρχαν συνθήματα του τύπου «κρύψτε τις ταυτότητες απ’ τους παππούδες και τις γιαγιάδες να μην πάνε να ψηφίσουν». Πόσο απέχει αυτό από την άποψη του Πλάτωνα ότι η δημοκρατία είναι ένα σαθρό σύστημα, που βασίζεται στα καπρίτσια ενός απαίδευτου όχλου, που ακολουθεί τον όποιο δημαγωγό θα του χαϊδέψει τα αυτιά και θα του τάξει ευημερία;

Ο Πλάτων δοκίμασε τη θεωρία του, του φιλοσόφου ηγεμόνα, στις Συρακούσες, ως μέντορας του Διονυσίου του Β’ και απέτυχε να τον οδηγήσει στο δρόμο της αρετής, παρ’ όλο που ο νεαρός Τύραννος λάτρευε το Δάσκαλό του.

Βέβαια, έχει τα δίκια του ο Πλάτωνας, η δημοκρατία είναι τόσο ιδανική ως πολίτευμα όσο ιδανικοί είναι οι άνθρωποι ως πολίτες. Ένα ιδανικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι τόσο ιδανικό όσο οι δάσκαλοι που θα το εφαρμόσουν. Όλα γυρνάνε στον άνθρωπο.

Κι εκεί είναι που ελλοχεύει ο ρατσισμός για τους μη ρατσιστές. Είναι εύκολο να αναπτύξεις ένα ρατσισμό απέναντι σ’ αυτούς τους συμπολίτες σου. Να αισθανθείς ανώτερος. Να αισθανθείς ότι απειλείσαι από αυτούς. Σκέφτεσαι ότι κάνουν τον τόπο όπου ζεις σαν τα μούτρα τους. Ότι η αμορφωσιά τους είναι επικίνδυνη. Ότι ψηφίζουν. Κι ότι δεν έχεις τρόπο να αμυνθείς διότι, ακόμα κι αν υπήρχε τρόπος να τους μάθεις το σωστό, θα έπρεπε πρώτα να θελήσουν να το μάθουν. Και δε θέλουν. Είναι απόλυτα πεπεισμένοι ότι μια χαρά κάνουν αυτά που κάνουν (και ψηφίζουν).

Γράφει ο Αντόνιο Γκράμσι:

«Είμαι ενταγμένος, ζω, νιώθω ότι στις συνειδήσεις του χώρου μου ήδη πάλλεται η δραστηριότητα της μελλοντικής πόλης, που ο χώρος μου χτίζει. Και μέσα σ' αυτήν την πόλη η κοινωνική αλυσίδα δεν βαραίνει τους λίγους, μέσα σ' αυτήν κάθε συμβάν δεν οφείλεται στην τύχη, στη μοίρα, μα είναι ευφυές έργο των πολιτών. Δεν υπάρχει μέσα σ' αυτήν κανείς που να στέκεται να κοιτάζει από το παράθυρο ενώ οι λίγοι θυσιάζονται, κόβουν τις φλέβες τους. Ζω, είμαι ενταγμένος. Γι' αυτό μισώ αυτούς που δεν συμμετέχουν, μισώ τους αδιάφορους.

Μισώ τους αδιάφορους και γι' αυτό: γιατί με ενοχλεί το κλαψούρισμά τους, κλαψούρισμα αιωνίων αθώων. Ζητώ να μου δώσει λογαριασμό ο καθένας απ' αυτούς με ποιον τρόπο έφερε σε πέρας το καθήκον που του έθεσε και του θέτει καθημερινά η ζωή, γι' αυτό που έκανε και ειδικά γι' αυτό που δεν έκανε. Και νιώθω ότι μπορώ να είμαι αδυσώπητος, ότι δεν μπορώ να χαλαλίσω τον οίκτο μου, ότι δεν μπορώ να μοιραστώ μαζί τους τα δάκρυά μου.»

Δε μπορώ να πως ότι δεν έχω νιώσει την οργή που νιώθει ο Γκράμσι. Όμως που οδηγεί αυτή η θέση;

Έχουμε τους αδιάφορους και όσους νοιάζονται. Έχουμε αυτούς που νοιάζονται και κάτι κάνουν κι αυτούς που νοιάζονται μεν, αλλά δεν κάνουν παρά κριτική στους πάντες και τα πάντα - ενδεχομένως και αυτοκριτική. Κι αν θέλουμε το χωρίζουμε κι άλλο: Αυτοί που νοιάζονται και κάτι κάνουν, πόσο σημαντικό ή ανατρεπτικό είναι αυτό που κάνουν; Κάπως έτσι ξεσκαρτάρουμε από τους αγώνες το ΚΚΕ ή το ΣΥΡΙΖΑ ή τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ή το φίλο μας το Μήτσο που το παίζει ακτιβιστής…

Όμως, όταν είσαι μια μικρή ομάδα, μια ελίτ «ενταγμένων», συνειδητοποιημένων πολιτών, τι μπορείς να κάνεις για να αλλάξεις αυτούς που περιφρονείς; Την «άβουλη, άμυαλη μάζα» πως την κινητοποιείς; Να την αγνοήσεις δε γίνεται! Το «σύστημα» επιλέγει να την καθοδηγεί, να την ελέγχει. Αν δε βρούμε έναν διαφορετικό τρόπο, χωρίς περιφρόνηση και μίσος, σε τι διαφέρουμε από την ολιγαρχία που αντιπαλεύουμε; Ποιος μπορεί να είναι τελικά αυτός ο τρόπος και γιατί δεν τον έχουμε βρει τόσον καιρό;

Μια και δεν έχω απαντήσεις που να κάνουν για όλους και το βρίσκω άτοπο να περιγράφω τους προσωπικούς μου πειραματισμούς, περιορίζομαι να θέτω τα ερωτήματα και να μιλώ γενικόλογα. Ίσως κάποιος καλύτερος νους από το δικό μου να έχει την απάντηση. Στο μεταξύ προσπαθώ με το μόνο μέσο που κατέχω: την επικοινωνία. Μιλάω με όλους, ακούω προσεχτικά και ψάχνω να βρω τη διασταύρωση που εγώ έστριψα από δω κι ο συνομιλητής μου από κει.

Μέσα στην «άβουλη, άμυαλη μάζα», υπάρχουν εξαιρετικά ευφυείς, απελπισμένοι άνθρωποι, που δε βρίσκουν νόημα σε μια πορεία ή στα υπάρχοντα κόμματα ή στο συνδικαλισμό.

Νιώθουν μόνοι έχοντας αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει σωτήρας, ούτε στο πρόσωπο ενός φωτισμένου ηγέτη ούτε σε κάποια από τις υπάρχουσες συλλογικότητες. «Τίποτα δε θα γίνει. Ποιος θα το κάνει; Όπως δεν το κάνω εγώ δεν το κάνει και κανείς άλλος.»

Πως θα βρουν ελπίδα και κίνητρο οι αδιάφοροι; Ποιο όραμα μπορεί να τους εμπνεύσει; Πως περνάμε από το ατομικό στο συλλογικό; Πως θα συνενοηθούν μεταξύ τους οι "ενταγμένοι", οι διάφορες συλλογικότητες;

Καθώς η Ελλάδα μετατρέπεται με γοργούς ρυθμούς σε μια αφόρητη δυστοπία, ερωτήματα σαν τα παραπάνω χρειάζεται να απαντηθούν επειγόντως. Διότι με το μίσος για τους αδιάφορους δε βλέπω να πηγαίνουμε στην ευτοπία. Δε βλέπω καν να μπορούμε να αντισταθούμε.

Ζωή εδώ και τώρα

Λίγες μέρες μετά την προηγούμενη ανάρτησή μου διάβασα στο tvxs τη συνέντευξη του Χρόνη Μίσσιου, 80 χρονών σήμερα. Διαβάστε την κι εσείς αν δεν την έχετε διαβάσει ήδη.

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xronis-missios-h-koinonia-deixnei-na-exei-pathei-egkefaliko

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xronis-missios-einai-epitaktiki-i-anagki-tis-synergasias

Πρόσφατα διάβασα κι ένα εξαιρετικό βιβλίο με θέμα «Φιλοσοφικές Διαμάχες», του Ανρί Μπεν Λεβί, Εκδόσεις Κέδρος. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι επίσης η συνέντευξη στο tvxs του Δημήτρη Αποστολάκη

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xainis-dimitris-apostolakis-prepei-na-kamome-mia-palikaria-enilikiosis

Υπάρχουν κι άλλα κείμενα, αλλά ας μείνουμε σ’ αυτά. Τι κοινό έχουν αυτές οι αναφορές που σας παρέθεσα;

Την ευθύνη να αλλάξεις τον κόσμο αλλάζοντας πρώτα τον εαυτό σου. Όχι μέσα από την πολιτική που έχει καταντήσει στην καλύτερη μορφή της πολιτικολογία (στη χειρότερη είναι απλά η διεκπεραίωση των εντολών του συστήματος), αλλά μέσα από τη δράση, μέσα από το βίωμα, τη ζωή.

Λέει κάπου αυτός ο υπέροχος ογδοντάχρονος:
«Οι άνθρωποι δεν προλαβαίνουν να σκεφτούνε, δυστυχώς, να καταλάβουν, τι σημαίνει ζωή. Τρέχουν, τρέχουν, τρέχουν, κι όταν φτάνει το ηλιοβασίλεμα, αντί να κλαίνε γιατί πέρασε άλλη μια μέρα, και συνεπώς άλλο ένα βήμα προς το θάνατο, χαίρονται. Χαίρονται! Γιατί η μέρα τους ήταν φορτωμένη με οδύνη, με άγχος, με κυνηγητό, με προβλήματα, με όλα αυτά.»

Αυτό με άγγιξε πολύ βαθιά γιατί ακριβώς έτσι το είδα να συμβαίνει σ’ ένα πολύ αγαπητό μου πρόσωπο. Πριν μπει στη μισθωτή εργασία μελαγχολούσε το σούρουπο χωρίς να ξέρει γιατί. Το έλεγε «η μελαγχολία του δειλινού» κι έπαιζε μουσική για να αποφορτιστεί. Τώρα, εργαζόμενος, σύζυγος και πατέρας νιώθει ανακούφιση που τελειώνει η μέρα με τις απαιτήσεις της και θα ξεκουραστεί. Ευτυχώς η ξεκούρασή του παραμένει η μουσική….

Ομολογώ με περηφάνια ότι είμαι ρομαντική. Είμαι όμως και ορθολογίστρια. Δε θα σας πω ότι οι παππούδες μας οι αγρότες ζούσαν καλύτερα δουλεύοντας όλη μέρα στα χωράφια, όσο για τη ζωή των γιαγιάδων μας ήταν ακόμα πιο σκληρή. Δε θα μιλήσω για ευτυχία, η ευτυχία είναι ένα βραχύβιο φως που θ’ ανάψει ακόμα και στην πιο σκοτεινή ζωή, έστω κάποιες λιγοστές φορές.

Θα μιλήσω για ένα άλλο συναίσθημα που δεν ξέρω να ονοματίσω με μια λέξη, την αίσθηση ότι ζεις καλά και με νόημα, ότι υπάρχει μια συνέχεια σ’ αυτά που κάνεις, την αίσθηση ότι η ζωή σου είναι ένα δέντρο που αναπτύσσεται, ανθοφορεί, δένει καρπούς κι αφήνει σπόρους.

Αυτό είναι που έχουμε χάσει οι περισσότεροι εκτός από εκείνους τους λίγους, σαν το Χρόνη Μίσσιο που ήξερε που έταξε τη ζωή του ή σαν τη μάνα μου, την άσημη μάνα μου, που από νωρίς κατάλαβε πως, στη ζωή, άλλοι κρατάνε το πανέρι με τα κουλούρια κι άλλοι τα τρώνε και το κράτησε γερά αυτό το πανέρι….

Δεν ξέρω πολλούς ανθρώπους που η ζωή τους φόρτωσε με τόσα βάσανα, που δούλεψαν σκληρά από τα νηπιακά τους χρόνια ως τα γεράματα κι όχι μόνο δε βαρυγκόμησαν, αλλά χάρηκαν και την παραμικρή γλυκιά σταγόνα ανάμεσα στα πικρά ποτήρια.

Δεν της μοιάζω. Η δική μου ζωή μού προσφέρει πολύ περισσότερες χαρές, θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο από την τύχη, αλλά μου λείπει αυτή η αίσθηση που λέγαμε πριν.

Είναι κι εκείνο το άλλο, που έλεγε ο Καζαντζάκης αυτοκρινόμενος, για τους «καλαμαράδες». Ο Ζορμπάς ζούσε τη ζωή κι ο Καζαντζάκης απλώς την κατέγραφε. Εγώ ούτε καν είμαι καλή στην καταγραφή, στο μυαλό μου ζουν ιδέες και θεωρίες, λίγα είναι τα πεπραγμένα.

Δικαιολογίες πολλές, φυσικά, όλοι έχουμε. Οι άλλοι μας δεσμεύουν. Οι υποχρεώσεις μας. Το σύστημα. Αρκούμαστε στα ελάχιστα που καταφέρνουμε για να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ολότελα ισοπεδωμένοι από τον οδοστρωτήρα της ρουτίνας. Όμως τελικά μόνο όταν κάνεις αυτό που θέλεις κι όχι αυτό που πρέπει η ζωή έχει ουσία. Όταν πάρεις το ρίσκο να ζήσεις κι όχι να επιβιώνεις.


Υπάρχει ζωή πριν το θάνατο; αναρωτιέται ο Γούντι Άλλεν. Πολλές φορές έχω σκεφτεί το ερώτημα με την άλλη του διατύπωση : τι είδους ζωή πρέπει να ζεις για να νιώθεις ότι ζεις; Γιατί έχουμε τόσες αυτοκτονίες;

Πόσο σημαντικά είναι τα λεφτά κατ’ αρχήν; Καταλήγω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικά σε μια κοινωνία χωρίς αλληλεγγύη, όπου κανείς δε θα σου δώσει απ’ τα δικά του για να φας, να ντυθείς, να πας στο γιατρό, να ζεσταθείς το χειμώνα, να πληρώσεις το νοίκι για να μη βγεις στο δρόμο, να ταΐσεις το μωρό σου…… Είναι πολύ εύκολο όταν τα έχεις δεδομένα όλα αυτά να κατακρίνεις αυτόν που αυτοκτονεί.

Αρκετοί άνθρωποι πεθαίνουν από φτώχεια. Υποσιτισμός, έλλειψη φαρμάκων, έλλειψη στέγης και θέρμανσης, ένα –ένα κι όλα μαζί μπορούν να αποτελέσουν αιτίες θανάτου. Δεν έχει μια λογική να συντομεύσεις τη διαδικασία; Αν και κυρίως το συναίσθημα έχει να κάνει κι όχι η λογική. Η μοναξιά, η ήττα, ο φόβος, η κατάθλιψη.

Ακόμα και ο θυμός. Η αυτοκτονία ως πράξη διαμαρτυρίας, ως πράξη πολιτική, ως έσχατη πράξη ελευθερίας, η ελευθερία να επιλέξεις τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο του θανάτου σου. Να του δώσεις ένα νόημα αφού δεν βρίσκεις νόημα στη ζωή.

Η αυτοκτονία επίσης ως απόλυτα εγωιστική πράξη, πράξη «εγώ φεύγω, βγάλτε τα πέρα μόνοι σας, δεν αντέχω την ευθύνη να ζήσω και να παλέψω ούτε καν για μένα, πόσο μάλλον και για σας».

Δεν κρίνω αυτούς που αυτοκτονούν. Δε νιώθω ότι έχω το δικαίωμα, όσο και να διαφωνώ με την αυτοκτονία ως «διέξοδο» ή ως «μήνυμα» ή όπως αλλιώς. Κρίνω όμως τις επιλογές που είχαν οι αυτόχειρες, τις επιλογές που τους δίνει η κοινωνία μας, στην Ελλάδα του 2012, τρία σχεδόν χρόνια μετά που διαγνωστήκαμε ως χώρα με οικονομική, ηθική, πολιτική και πολιτισμική κρίση.

Οι τελευταίες εκλογές αποτύπωσαν μια δεξιότατη στροφή της κοινωνίας και δεν έφταιγε μόνο το ότι πολλοί ενέδωσαν στην τρομοκρατία και τον εκβιασμό των δανειστών μας. Για να διεκδικήσεις μια καλύτερη ζωή πρέπει πρώτα να την φανταστείς. Για να ζητήσεις κάτι πρέπει να ξέρεις ότι σου λείπει. Όταν έχεις πειστεί ότι αυτό που σου λείπει είναι χρήμα, ότι το χρήμα θα τα διορθώσει όλα, δεν μπορείς παρά να ψηφίσεις «δεξιά».

Δεν αλλάξαμε λοιπόν μέσα σ’ αυτά τα χρόνια. Φτωχύναμε. Χάσαμε την ξενοιασιά μας. Γίναμε ανασφαλείς. Θλιμμένοι. Κάποιοι από μας έμαθαν να μισούν. Τους δημοσίους υπαλλήλους, τους πολιτικούς, τους φοροφυγάδες πλούσιους, τους μετανάστες. Δεν έχει σημασία ποιούς. Το μίσος σε καταναλώνει, δε σου δίνει διέξοδο στη ζωή. Αντί να βρούμε αυτά που έχουμε κοινά βρίσκουμε όλο και περισσότερες διαχωριστικές γραμμές, ένας άνθρωπος μια πραγματικότητα, κοινός τόπος μόνο η οργή και η πίκρα μπροστά στο δεδομένο ότι δεν αλλάζουν τα πράγματα. Τίποτα δε θα αλλάξει αν δεν αλλάξουμε εμείς.

Η ευτοπία που ονειρευόμαστε είναι ακριβώς αυτό, ένα όνειρο που μπορούμε να πραγματώσουμε αν το βλέπουμε όλοι ταυτόχρονα. Πολλοί από μας βλέπουμε το σκουλήκι μέσα στο τραγανό κόκκινο μήλο του παγκοσμιοποιημένου δυτικού πολιτισμού. Ο καθένας όμως ονειρεύεται άλλο φρούτο στη θέση του.

Υπάρχει η άποψη ότι ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα θηρίο που καταπιέζει τα εγωιστικά του ένστικτα και παρορμήσεις μόνο επειδή φοβάται το μαστίγιο ή λαχταράει κάποιο καρότο και που και που αφήνει το θηρίο να εκφραστεί. Η ανθρώπινη ιστορία και η ψυχολογία δεν προσφέρουν πολλά επιχειρήματα ενάντια σ’ αυτήν την άποψη. Υπάρχει όμως εξέλιξη.

Ποτέ πριν την αστική επανάσταση δεν υπήρχε αυτό που λέμε κοινωνική πρόνοια, ισονομία, ίσες ευκαιρίες κι όλα αυτά τα δημοκρατικά που διαβάζουμε στο Σύνταγμα και δε βλέπουμε στην πράξη παρά τον παραμορφωμένο ίσκιο τους. Πόλεμος κι εκμετάλλευση υπήρχαν πάντοτε και συνεχίζουν να υπάρχουν, όμως κάναμε έστω ένα μικρό βήμα μπροστά. Μπορούμε να κάνουμε και το επόμενο βήμα αν καταφέρουμε να συμφωνήσουμε, να ενωθούμε όσοι αναζητούμε την ευτοπία. Αν αλλάξουμε πρώτα εμείς.

Αλλιώς όλη αυτή η οργή και η πίκρα και η αγανάκτηση και το μίσος θα φέρουν μια νέα Χούντα στην Ελλάδα φοβάμαι. Έναν «εθνοσωτήρα» τύπου Μιχαλολιάκου που θα υποσχεθεί προστασία από τους κακούς μετανάστες, δίωξη και τιμωρία των διεφθαρμένων πολιτικών, στήριξη των αδυνάτων και εθνική υπερηφάνεια…….

Πιστεύω στον άνθρωπο. Στον άνθρωπο δημιουργό. Έχω αποδείξεις κι όχι τυφλή πίστη. Έχω τα βιβλία του, τη μουσική του, τις ζωγραφιές και τα αρχιτεκτονήματά του. Τα επιστημονικά του επιτεύγματα. Το χορό και τη μαγειρική. Την αυτοθυσία και την προσφορά χωρίς αντάλλαγμα.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος καταστροφέας είναι ένας λειψός άνθρωπος που δεν μπορεί να απολαύσει και να μοιραστεί με άλλους την απόλαυση, γι’ αυτό καταστρέφει.

Πιστεύω ότι μέσα στον καθένα μας υπάρχει ο δημιουργός κι ο καταστροφέας, όχι ο θεός και ο διάβολος της θρησκείας, απλά δυο αντίρροπες δυνάμεις που ενισχύονται από τα πεδία γύρω μας, θετικά κι αρνητικά πεδία, που δημιουργούν οι άλλοι άνθρωποι. Κάθε φορτισμένος θετικά ή αρνητικά άνθρωπος επηρεάζει τους γύρω του κι αυτό είναι μια δυναμική κατάσταση μέσα στο χρόνο. Ο καθένας μας περνάει στιγμές ουδέτερες, θετικές κι αρνητικές μέσα στη μέρα κι ολόκληρες εποχές στη ζωή του.

Κι εκτός από τους ανθρώπους υπάρχουν και άβιες οντότητες που έχουν το δικό τους πεδίο. Ένα βιβλίο μπορεί να είναι θετικά ή αρνητικά φορτισμένο ή ουδέτερο. Ένα τοπίο. Μια είδηση. Ένα δείπνο.

Ας αναζητήσουμε τη δημιουργία μέσα μας και γύρω μας. Στην καθημερινότητά μας, τη δουλειά μας, την ανεργία μας, τις σχέσεις μας, τα ερεθίσματά μας. Δεν έχει σχέση με κάποια μεταφυσική ανταμοιβή ή τιμωρία, αλλά με την επιβίωση και τη ζωή, εδώ και τώρα.

Ν' ΑΓΑΠΑΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ

Καιρός πολύς κύλησε, γεμάτος γεγονότα, κι αφορμές για μια ανάρτηση αλλά αιτία δεν μπορούσα να βρω… Όχι τυχαία, η τελευταία ανάρτηση ήταν μια αναδημοσίευση διότι, συνειδητοποίησα, ό,τι είχα να πω είχε ήδη ειπωθεί και μάλιστα είχε ήδη διατυπωθεί εξαιρετικά από άλλους. Με λίγα λόγια δεν είχα κάτι να συνεισφέρω στον ωκεανό των κειμένων του διαδικτύου, άσε που ήμουν πολύ απασχολημένη διαβάζοντας.

Και κάνοντας αυτοκριτική. Και νιώθοντας ενοχές. Διότι τον ενστερνίστηκα τον άτιμο τον Καζαντζάκη:

«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες : Εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Να ζεις σαν μικροαστός και να σκέφτεσαι σαν επαναστάτης (δηλαδή να θεωρείς ότι το σύστημα δεν παίρνει επισκευή αλλά ανατροπή) είναι ένα κάποιο είδος σχιζοφρένειας….. Δύο πράγματα σε σώζουν:
α] η επίγνωση. Γνωρίζεις την πάθησή σου και ελέγχεις τον εαυτό σου (όσο μπορείς)
β] το μοίρασμα, η έκφραση, η επικοινωνία.
Αυτή η ανάρτηση είναι συνδυασμός των δύο.

Ζούμε σε ένα κόσμο ισοπεδωτικό, έναν κόσμο που συνδυάζει τη δυστοπία που οραματίστηκε ο Τζώρτζ Όργουελ με αυτή που οραματίστηκε ο Άλντους Χάξλευ. Στο 1984 του Όργουελ, οι άνθρωποι ελέγχονται από το Μεγάλο Αδερφό που λογοκρίνει τα πάντα, ελέγχει τα πάντα, αστυνομεύει, καταπιέζει και κυβερνά μέσω του φόβου και του πόνου. Στο Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο του Χάξλευ, η αλήθεια δεν αποκρύπτεται αλλά πνίγεται μέσα σε ένα τσουνάμι άσχετης πληροφορίας και ένα όργιο κατανάλωσης και παράδοσης σε ευχάριστες ενασχολήσεις χωρίς νόημα. Τα ελληνικά (και όχι μόνο!) ΜΜΕ παίζουν και στα δυο ταμπλώ.

Επί χρόνια η μηχανή προπαγάνδας της εξουσίας μας παρουσίαζε ως πραγματικότητα έναν κόσμο ευκαιριών για πλουτισμό και άνετη ζωή και μας ωθούσε να θέσουμε ως στόχο μια ζωή όπου έχεις χρήμα να καταναλώνεις. Τώρα κυριαρχεί ο εκβιασμός της χρεοκοπίας, της φτώχειας, της πείνας, παρέα με τον εξευτελισμό. Αν δεν υποταχθούμε θα χρεοκοπήσουμε.

Το ότι αν υποταχθούμε επίσης θα χρεοκοπήσουμε δεν το λένε αλλά απ’ ότι έδειξαν οι εκλογές αρκετοί έλληνες το έχουν καταλάβει.





Ανεξάρτητα από το συναίσθημά μας έχουμε πρακτικά προβλήματα να λύσουμε. Η επιβίωση είναι πρακτικό πρόβλημα, όπως και να το κάνουμε.

Δανείζομαι ένα ρητό:

«Κανένας δεν μπορεί να αγνοήσει έναν αποφασισμένο λαό, αλλά όλοι μπορούν να ποδοπατήσουν έναν τρομοκρατημένο λαό»

Το θέμα είναι πόσο αποφασισμένος είναι ο ελληνικός λαός. Ένα μεγάλο τμήμα του έχει ήδη χρεοκοπήσει ή βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας. Οι κατέχοντες χρήμα και δύναμη ουδέποτε έδωσαν δείγματα πατριωτισμού. Η μεσαία τάξη έχει υποστεί τέτοια οικονομική καθίζηση που φέτος θα πρέπει να επιλέξει ή να μην πληρώσει φόρους ή να μην πληρώσει το δάνειο ή να μην έχει να ζήσει κάποιους μήνες.

Τι θα ψηφίσει λοιπόν αυτός ο λαός είναι ένα ζήτημα και το πώς θα οδηγηθεί σε μια επιλογή είναι το μόνο ζήτημα άξιο να ασχοληθεί κανείς. Το βέβαιο είναι ότι ελάχιστοι από μας αναζητούμε σωστή ενημέρωση και έχουμε μια εικόνα της πραγματικότητας και των ενδεχόμενων που προκύπτουν από τη μία ή την άλλη επιλογή. Και φυσικά δεν είναι απαραίτητο ότι συμφωνούμε…..

Από την άλλη κανένα από τα υποψήφια κόμματα που έχουν πιθανότητα να αναλάβουν τη διακυβέρνηση δεν έχει πείσει τους ψηφοφόρους ότι ξέρει τι να κάνει για να μας βγάλει κάποια στιγμή από το βαθύ λάκκο που έχουμε πέσει.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις. Έχουμε χρεοκοπήσει ήδη. Δεν υπάρχει εθνοσωτήρας ούτε από μηχανής θεός να μας γυρίσει μαγικά στις «καλές εποχές» εκτός κι αν τον κατασκευάσουμε μόνοι μας.

Στο μεταξύ κάποιοι άνθρωποι στην κυριολεξία πεθαίνουν από φτώχεια και δεν εννοώ τους αυτόχειρες που πολλαπλασιάζονται…. Το ασφαλιστικό σύστημα έχει καταρρεύσει, είμαστε όλοι ανασφάλιστοι, αλλά κάποιοι έχουν –ακόμη- λεφτά να αγοράσουν φάρμακα και κάποιοι όχι. Κάποιοι έχουν να φάνε και κάποιοι τρώνε στα συσσίτια. Κάποια παιδιά παίρνουν κολατσιό ή χαρτζιλίκι και κάποια όχι….

Τα δίκτυα αλληλεγγύης αναπτύσσονται αλλά όχι με την ταχύτητα που απαιτούν οι καιροί. Το ίδιο και η συνειδητοποίηση ότι για να αλλάξει η Ελλάδα πρέπει να αλλάξουμε πρώτα εμείς.

«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες « Εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Δεν ξέρω πόσο αλτρουιστικά το έβλεπε ο Καζαντζάκης, αλλά, όπως έχει αποδείξει η φυσική επιλογή, ο αλτρουισμός δεν είναι παρά μια συμπεριφορά που εξασφαλίζει την επιβίωση του είδους. Ο οικολόγος που νοιάζεται για τον πλανήτη δεν νοιάζεται γενικά για τον πλανήτη αλλά για εκείνη την κατάσταση του πλανήτη που επιτρέπει την επιβίωση της ανθρωπότητας. Το πώς είναι ο κόσμος γύρω μας καθορίζει τη ζωή μας. Πρέπει να σώσουμε τον κόσμο για να σώσουμε τον εαυτούλη μας ή τους απογόνους μας.

Πως; «Ο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος», λέει ο Καζαντζάκης. Ο καθένας μας ξέρει ποιος είναι ο δικός του ανήφορος. Όλοι όμως οδηγούν στην κορυφή.

Η 28η Οκτωβρίου 2011

"28 Οκτώβρη 2011

Είδα το παιδί στο αναπηρικό καρότσι να ορθώνεται.
Είδα το φάσκελο του έφηβου στους κομισάριους.
Είδα τους νέους ν’ αποστρέφουν το βλέμμα απ’ την εξέδρα του καίσαρα.
Είδα το πένθος στα άσπρα πουκάμισα.
Είδα τη σημαία να ατενίζει το λαό.
Είδα στις μπάντες με μαύρες κορδέλες
Είδα την απόγνωση να γίνεται οργή,
την οργή να παίρνει στόμα,
το στόμα να καταριέται και ν’ απαιτεί.

ΕΠΕΛΑΣΗ, ΠΑΡΕΛΑΣΗ, ΠΡΟΕΛΑΣΗ.

Στην τελετή παράδοσης της προεδρίας το 2005, η αποχωρούσα πρόεδρος, κ. Ψαρούδα Μπενάκη, τονίζει: «τα εθνικά σύνορα και ένα μέρος της εθνικής κυριαρχίας θα περιοριστούν», «Τα δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη θα υποστούν μεταβολές, καθώς θα μπορούν να προστατεύονται αλλά και να παραβιάζονται, από αρχές και εξουσίες πέραν των γνωστών και καθιερωμένων», «Η δημοκρατία θα συναντήσει προκλήσεις και θα δοκιμαστεί από ενδεχόμενες νέες μορφές διακυβέρνησης».

Έκτοτε η κ. Μπενάκη εξαφανίστηκε από το πολιτικό προσκήνιο, ενώ τη δήλωσή της δεν καταδέχτηκε να σχολιάσει κανένας εμβριθής αναλυτής, κανένας ειδικός παραθυρολάγνος.
Σ’ αυτή την απίστευτη δήλωση, θα μπορούσατε τουλάχιστον να πείτε πως, όσον αφορά την προεδρία της δημοκρατίας, θα αποκρούσετε τέτοια μαύρα ενδεχόμενα και θα προστατέψετε την εθνική κυριαρχία και τα δικαιώματα των ανθρώπων. .

Εσείς τότε, κύριε πρόεδρε, απαντήσατε μ’ ένα ασυνάρτητο «ευχαριστώ».
Η «λαϊκή κυριαρχία», που αναφέρεται στον πρόλογο του συντάγματος και που με τόσο ωραία λογάκια διατυμπανίστηκε από το μεγάλο παραμυθά στο «συμβόλαιο με το λαό», συρρικνώθηκε στην υπογραφή του νεογιάπη υπουργού οικονομικών και παραοικονομίας.

Από τις 6 Μάη 2010 και στο εξής, ο εκάστοτε αυτός αποφασίζει την ανανέωση των συνθηκών παράδοσης της χώρας, καταδεχόμενος ενίοτε να σας ενημερώνει. Οι πολλοί των ‘έγκριτων’ συνταγματολόγων και οι συνυπεύθυνοι συνυπουργοί κατάπιανε αμάσητη την πιο κατάφωρη παραβίαση του.

Η χώρα παραδόθηκε στο στόμα του λύκου. Άρχισε η μεγάλη νύχτα για το λαό.

Εσείς τότε εκκωφαντικά, και οπωσδήποτε χωρίς να δακρύσετε, σιωπήσατε, κύριε πρόεδρε.
Και όσο έβλεπαν με πόση άνεση συνυπογράφετε, αποφάσισαν να μην μπαίνουν καν στον κόπο. Ούτε εκείνοι, ούτε εσείς.

Μνημόνιο και δανειακή σύμβαση, οι δυο μαύρες νεκρολογίες. δεν φέρνουν καν τη δική σας υπογραφή. Όχι γιατί την αρνηθήκατε, όπως θα ‘πρεπε ως εγγυητής του Συντάγματος, αλλά γιατί σας θεώρησαν – τόσο απαξιωτικά για σας, τόσο καταστροφικά για τη χώρα – δεδομένο.

Κι όμως δε δακρύσατε.
Όταν ο υπογραμμένος από εσάς νόμος περί συλλογικών διαπραγματεύσεων και το άρθρο 22 του Συντάγματος περί προστασίας της εργασίας, «ηθικής και υλικής εξύψωσης του εργαζόμενου» και άλλα τέτοια μπλα-μπλα, έγιναν κουρέλι από ένα μνημόνιο ενταφιασμού της στοιχειώδους εργασιακής αξιοπρέπειας, αποδεχτήκατε το κουρέλιασμα. Μόνο που δεν κουρελιαζόντουσαν λέξεις και κατ’ επίφαση διακηρύξεις , αλλά οι ζωές χιλιάδων ανθρώπων.

Εσείς τότε, επιλέξατε το ρόλο του μητροπολίτη των ευχελαίων και, χωρίς να δακρύσετε, παραμείνατε στη θαλπωρή της σιωπής.

Και όσο έβλεπαν με πόση άνεση συνυπογράφετε, σας έφερναν για επικύρωση τον ένα θάνατο, μετά τον άλλο.

Και να και ο Καλλικράτης, που έρχεται κομίζοντας την αποδόμηση της χώρας.
Ένας νόμος που η ψυχή του συνοψίζεται στο τρίπτυχο: ομοσπονδιοποίηση, συγκεντρωτισμός, ιδιωτικοποίηση.
- Υπογράψτε, κύριε πρόεδρε.
- Τι είναι αυτό;
- Ο νόμος νούμερο 3852/10.
- Και σε τι αφορά;
- Στο «νοικοκύρεμα, τη μεταρρύθμιση, τον εκσυγχρονισμό».
Τόσο ανυποψίαστος πια στο βιασμό των εννοιών;

Στο νούμερο 3852/10, υπογράψατε τη συγχώνευση σχολείων, το κλείσιμο νοσοκομείων, την εγκατάλειψη του ορεινού χωριού, την προαναγγελία των «ελεύθερων ζωνών».

Εσείς τότε ζητήσατε καινούρια πένα για να βάλετε αδάκρυτα την ευδιάκριτη επικύρωση.
Όταν ο ευτραφής εγγονός του Πάγκαλου προανήγγειλε την αντισυνταγματική κατάργηση της μονιμότητας, ο καθηγητής του συνταγματικού Δικαίου, κ. Αντώνης Μανιτάκης, δήλωσε: «Δεν τολμώ να φανταστώ ότι θα υπάρξει ελληνική κυβέρνηση που θα το επιχειρήσει. Το θεωρώ ούτως ή άλλως απάνθρωπο: και μόνη η σκέψη του με ξεπερνά ως νομικό, ως συνταγματολόγο, ως δημοκρατικό πολίτη».

Αυτή θα έπρεπε να είναι δική σας δήλωση.
Δεν έγινε ποτέ.

Αντίθετα, όταν προχθές σας έφεραν το νόμο «περί νέου ενιαίου μισθολογίου», ρωτήσατε τι πάει να πει «έφεδρος». Οι επιμελητές των λογοτεχνικών αυτών κειμένων σας εξήγησαν: «τους απονέμουμε αξιώματα, κύριε πρόεδρε».

Εσείς τότε αμολήσατε, χωρίς να δακρύσετε, άλλη μια φαρδιά-πλατιά υπογραφή.
Και να μια καταιγίδα νόμων και υπονόμων για κατώτατους μισθούς, ημερήσιες συμβάσεις, χαράτσια και δεκάτες, επιβολή τέλους ακινήτου σε ανθρώπους με αναπηρία 75% και σε άνεργους, προκαταβολικές απαλλαγές των υπουργών από κακουργήματα ενάντια στη χώρα.

Κοντέψατε να πάθετε τενοντίτιδα απ’ τις πολλές υπογραφές κι όμως δε διστάσατε να επικυρώνετε, χωρίς να δακρύζετε, κύριε πρόεδρε.
Κι όταν ξεμπέρδεψαν με τα βραχυπρόθεσμα, σας έφεραν προς υπογραφή τα ‘μεσοπρόθεσμα’. Το κατοχικό φιρμάνι που επισείει την εσχάτη προδοσία, με μπιτ παρά ξεπούλημα όλου του πλούτου αυτού του κατασπατηλημένου λαού, με υποχρέωσή του, λέει, να συντηρεί τα πουλημένα και να εγγυάται και δάνεια για τους αγοραστές.

Ούτε και τότε δακρύσατε και επιπλέον συνυπογράψατε.
Από την ώρα που διαβάσαμε για τον πρώτο απελπισμένο που αυτοκτόνησε γιατί δεν άντεξε την απόλυση, την ανεργία, την εξαθλίωση, το άδειο βλέμμα του παιδιού του μέχρι σήμερα, μεσολάβησαν δεκάδες αυτόχειρες. Τι θλιβερή πρωτιά η χώρα του ήλιου, του απέραντου γαλάζιου, του τουριστικού μύθου να είναι σήμερα πρώτη σε αυτοκτονίες σε όλη την Ευρώπη.

Ούτε όμως και γι αυτό δε δακρύσατε ποτέ, κύριε πρόεδρε.
Και όταν τα χημικά και τα δακρυγόνα πνίγουν την Αθήνα και τρέχουν ποτάμια τα δάκρυα αυτών που επιμένουν να μην αυτοκτονούν και να διεκδικούν το δικαίωμα τους στη ζωή, και το χαμένο γέλιο των παιδιών τους, τι σόι μόνωση έχει το προεδρικό μέγαρο, ώστε να μην τρέχει ένα δικό σας δάκρυ, κύριε πρόεδρε;
Είχατε τρεις επιλογές: τη συνενοχή, την άρνηση να επικυρώσετε όλη αυτή την αντισυνταγματική, δηλητηριώδη νομοκαταιγίδα και – αν σας ήταν δύσκολο να προκαλέσετε πολιτειακό ζήτημα – την ηρωική έξοδο, με μια αξιοπρεπή παραίτηση.
Ας αφήνατε κάποιον, που δεν πολέμησε τους Ναζί, να υπογράφει τον ένα θάνατο μετά τον άλλο. Κάνατε τις επιλογές σας.

Δεν θέλω να λαϊκίζω, κύριε πρόεδρε, όμως όταν χτες αναφερθήκατε στη συμμετοχή σας στο αντιναζιστικό αγώνα, σκεφθήκατε πόσες χιλιάδες, από τους τότε συναγωνιστές σας, έφαγε η εξορία, ο ταγματασφαλίτης, τα βασανιστήρια; Πόσοι έμειναν ανώνυμοι, θαμμένοι για πάντα στον ομαδικό τάφο του Άγνωστου στρατιώτη; Πόσοι από αυτά τα «τιμημένα γηρατειά» πρέπει σήμερα να επιλέξουν ανάμεσα στο φαΐ και το φάρμακο γιατί η σύνταξή τους δε φτάνει; Ότι για τους ανθρώπους αυτούς που δούλεψαν σκληρά, η δική σας ετήσια αμοιβή των 447.000 ευρώ αγγίζει τα νούμερα των συμπαντικών μετρήσεων;
Σκεφθείτε μόνο ότι για το συνταξιούχο των 500 ευρώ – που με τη δική σας πάλι υπογραφή ξεπερνά το αφορολόγητο των 5000 – η ετήσια αμοιβή σας αντιστοιχεί σε 75 χρόνια πεντακοσάρικου.

Αν δακρύζατε για όλα αυτά ή γιατί ανθρώπινα αισθανθήκατε πολύ τυχερός, κατανοητό, κύριε πρόεδρε. Θυμηθείτε μόνο από την αστείρευτη λαϊκή θυμοσοφία πως «τα στερνά τιμούν τα πρώτα».

Αν κλαίγατε γιατί είδατε κι εσείς το παιδί στο αναπηρικό καρότσι να αποστρέφει το κεφάλι και τον έφηβο να φασκελώνει τους κομισάριους της εξέδρας που τους χαντακώνουν τη ζωή, θα ήταν τιμή σας.

Και τέλος – γιατί η πολλή κλαυσιλογία καταντάει αηδία – μην ντρέπεστε για μας, κύριε πρόεδρε. Κρατείστε τη ντροπή και μοιραστείτε την μ’ αυτούς που επισκέπτονται το προεδρικό μέγαρο για μια καινούργια υπογραφή που αφορά στο ξεπούλημα της χώρας και την ερήμωση του λαού.

Δε ζητήσαμε από τους πατεράδες και παππούδες μας να πολεμήσουν το Δ’ Ράιχ και τους σημερινούς δωσίλογους γιατί αυτό αντιστοιχεί σε μας. Δεν τους ζητάμε όμως να παίξουν και το ρόλο του Αβραάμ.
Δεν είμαστε πρόβατα και δεν θα πάμε ποτέ εκούσια στο σφαγείο.

Και, κύριε πρόεδρε, θυμηθείτε πως όποιος μετράει πρόβατα, στη γλώσσα του Αισχύλου, θα ’χει τον ύπνο του Αγαμέμνονα."

Νίνα Γεωργιάδου
Κάλυμνος, 29-10-11

Η επιλογή είναι ελευθερία η επιλογή είναι δέσμευση

........................................... και είναι δική μας!



Παρακολουθώ και διαβάζω. Συζητάω. Νιώθω οργή και θλίψη και φόβο. Όχι ελπίδα, όχι ακόμα. Οι πλατείες γεμίζουν, απλοί άνθρωποι εξελίσσονται σε πολίτες και η δημοκρατία παύει για πολλούς να θεωρείται το υπάρχον πολίτευμα και γίνεται το ζητούμενο.

Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα κατά το οποίο πολιτική διαμορφώνει ο λαός κι όχι οι καλοταϊσμένοι, εξουσιαστές βουλευτές. Στην Αρχαία Αθήνα πληρωνόντουσαν οι πολίτες για να αφήνουν τη δουλειά τους και να συμμετέχουν στις αποφάσεις κι οι «άρχοντες» διαγκωνίζονταν ποιος θα προσφέρει περισσότερα στον τόπο πληρώνοντας από την τσέπη του. Για την τιμή και την υστεροφημία αν όχι από αγάπη για την πατρίδα.

Στη χώρα μας δεν κυβερνάει ο λαός. Σε καμία χώρα δεν κυβερνάει ο λαός. Πλουτοκρατία, χρεοκρατία, ολιγαρχία, όπως και να το πεις όλοι ξέρουμε ποιος κυβερνάει. Αυτό που δεν πήραμε εγκαίρως χαμπάρι είναι ότι έχουμε πόλεμο. Δανείζομαι τα λόγια του Γιάννη Τσαφογιάννη σε συνέντευξή του στο TVXS:

«Στα μάτια του κεφαλαιοκράτη, και ειδικά του «μεγάλου» κεφαλαιοκράτη (πολυεθνικές, κτλ) που μπορούν να μεταναστεύουν από τη μία χώρα στην άλλη, είναι ασύμφορο πλέον να γίνουν επενδύσεις στη Δύση, όταν υπάρχει και η επιλογή της Κίνας: Αν έχεις στη διάθεση σου αμέτρητους εργάτες που δέχονται να εργασθούν με 1-2 ευρώ την ημέρα, τότε οι απαιτήσεις των δυτικών εργατών για 1500, 1000, ή έστω 700 ευρώ το μήνα είναι «υπερβολικές» - και το ίδιο ισχύει για τις απαιτήσεις τους για αξιοπρεπείς συντάξεις, ανθρώπινα ωράρια, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κτλ.

Γιατί ο κεφαλαιοκράτης να δώσει τόσα «πολλά» στον δυτικό εργάτη, όταν μπορεί να πάει στην Κίνα και να κρατήσει σχεδόν όλα τα κέρδη για λογαριασμό του, δίνοντας μονάχα μερικά «ψίχουλα» στους εκεί εργάτες; κανένας κεφαλαιοκράτης δε θα δεχτεί να επενδύσει τα κεφάλια του στη Δύση, μέχρι οι εργάτες εκεί να «κινεζοποιηθούν» όσο το δυνατόν περισσότερο. ……

Αυτός είναι και ο στόχος των μέτρων τύπου «μνημονίου» που λαμβάνονται, με ή και χωρίς το ΔΝΤ, στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Αυτά τα μέτρα ναι μεν επιδεινώνουν την κρίση βραχυπρόθεσμα, οδηγώντας σε ακόμα περισσότερα λουκέτα, απολύσεις, ανεργία, φτώχεια, κτλ, ωστόσο μακροπρόθεσμα, οι εργάτες, επειδή ακριβώς θα είναι τόσο ρημαγμένοι, θα δεχτούν να εργασθούν με πολύ χαμηλότερους μισθούς, χειρότερα ωράρια, κτλ., μεγιστοποιώντας έτσι τα κέρδη του κεφαλαιοκράτη. Εκτός βέβαια και αν πολεμήσουν εναντίον του.»

Πρώτο δεδομένο λοιπόν, η επιχειρούμενη κινεζοποίηση της εργατικής τάξης στο Δυτικό κόσμο.

Δεύτερο δεδομένο: το χρήμα σήμερα δεν παράγεται από ανταλλαγή αγαθών αλλά απευθείας από το χρήμα μέσω της διεθνούς τοκογλυφίας. Ο Ζακ Ντελόρ, κάπου 20 χρόνια πριν, έλεγε ότι το 98% των διεθνών συναλλαγών είναι αγοραπωλησίες χρήματος και μόνο το 2% αντιπροσωπεύει υπαρκτά, υλικά αγαθά και κατά τη γνώμη του αυτό θα οδηγούσε σε μεγάλα προβλήματα. Για το σήμερα δεν μπορώ να πω πόσο έχει μικρύνει το τελευταίο ποσοστό.

Λέει ο κ. Τσαφογιάννης : «Η συζήτηση για τα δανεικά δεν είναι άσχετη από την αποσάθρωση του παραγωγικού ιστού της Δύσης. Στην πραγματικότητα, οι χώρες της Δύσης θα είχαν καταρρεύσει εδώ και καιρό αν δεν είχαν γιγαντωθεί τα «δανεικά». Ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η αγορά συνέχισε να «κινείται» τα τελευταία χρόνια ήταν…τα κάθε λογής στεγαστικά-επιχειρηματικά-καταναλωτικά δάνεια, που «έκρυβαν» το πρόβλημα, την ίδια ώρα που το βιομηχανικό κεφάλαιο είχε πάρει «το τραίνο της μεγάλης φυγής» προς την Ασία. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για όλη τη Δύση.

Αυτή η γιγάντωση της ανάγκης για δανεικά, οδήγησε και στη γιγάντωση των τραπεζών που τα παρείχαν – με το αζημίωτο βέβαια: Πολύ χαρακτηριστική είναι μια ανάλυση της Citigroup από το 2005, που αναφέρω στο βιβλίο μου, καθώς με φοβερή ειλικρίνεια αποκαλεί το σημερινό πολίτευμα ως «πλουτονομία», μια οικονομία δηλαδή στην οποία κάνει κουμάντο μια μικρή ολιγαρχία, με τους υπόλοιπους…να μην έχουν σχεδόν τίποτα. Και μάλιστα σχολιάζει και το ενδεχόμενο μιας -επερχόμενης τότε- κρίσης, λέγοντας ότι «ακόμα και να συμβεί, εμείς θα τα καταφέρουμε, διότι ελέγχουμε τις κυβερνήσεις, τα ΜΜΕ, κτλ». Και πράγματι, τράπεζες όπως η Citigroup, η Goldman Sachs, η JP Morgan, και άλλες, κατάφεραν όντως να αρπάξουν αμύθητα ποσά ως «πακέτα σωτηρίας», ώστε να αποφύγουν τη χρεωκοπία.»

Τρίτο δεδομένο είναι η κατάσταση της χώρας.

Πιθανότατα η Ελλάδα δεν θα κατορθώσει ποτέ να αποπληρώσει το χρέος των 327 δισ. ευρώ, το οποίο ήδη αντιστοιχεί σχεδόν στο 150% του ΑΕΠ της.

Διαβάζουμε από διάφορους αναλυτές σε Ελλάδα και εξωτερικό ότι οι αγορές προεξοφλούν αναδιάρθρωση χρέους σε περίπου ένα χρόνο, παρά τις κατηγορηματικές διαψεύσεις κυβέρνησης και δανειστών. Το κόστος ασφάλισης ελληνικών ομολόγων έναντι πτώχευσης (CDS) έχει απογειωθεί και οι αποδόσεις των διετών ομολόγων έφθασαν την περασμένη εβδομάδα το 27%, «τριπλάσιο από τα αντίστοιχα ουκρανικά και νιγηριανά».

Οι δανειστές θέλουν πίσω, όχι μόνο τα λεφτά τους, αλλά και τους τόκους. Άλλωστε, όλα αυτά τα χρόνια που υπάρχουμε ως κράτος πληρώνουμε τόκους από καθαρά τοκογλυφικά δάνεια που συνήψαμε στο παρελθόν. Αυτοί οι τόκοι συμβάλλουν τα μάλα στο να εκτροχιάζονται οι ετήσιοι προϋπολογισμοί (τα τελευταία 25 χρόνια κανείς προϋπολογισμός δεν είχε –επισήμως- έλλειμα μικρότερο του 3%).

Γράφει ο Ηλίας Σταμπολιάδης, Καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης:

«Το ερώτημα που τίθεται είναι πως δημιουργήθηκε ένα τόσο υπέρογκο χρέος τη στιγμή που τα κλεμμένα και οι μίζες δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 10 δις €. Για να απαντήσω στο ερώτημα αυτό έκανα έναν απλό λογαριασμό. Ένα ομόλογο του 1985, αξίας ενός δις, για 25 έτη, με επιτόκιο 17,5%, στο τέλος του 2010 θα χρειαζόταν 56 δις για την εξόφληση του. Έχει εκδώσει ο Ανδρέας παρόμοια ομόλογα.

Το επιτόκιο 17,5% ακόμη και εάν αντιπροσώπευε την αξία του χρήματος το 1985 είναι υπερβολικό για τα επόμενα χρόνια. Εκτός του ότι είναι τοκογλυφικό, υπό οιεσδήποτε συνθήκες, σύμφωνα με τον Σόλωνα ένα επιτόκιο μεγαλύτερο του 6% είναι σίγουρο ότι οδηγεί τον δανειολήπτη σε κατάρρευση και το είχε απαγορεύσει . Εάν θεωρήσουμε ότι μετά το 1985 το επιτόκιο πέφτει κατά 1% ετησίως μέχρι το 4,5%, που θεωρείται λογικό, τότε το ίδιο ομόλογο του 1 δις το 1985 θα χρειαζόταν μόνο 6,9 δις για την εξόφληση του το 2010. Τα υπόλοιπα μέχρι τα 56 δις που απαιτεί το επιτόκιο του 17,5% είναι καθαρή τοκογλυφία που είναι άδικο να πληρώσει ο Ελληνικός λαός.

Η διαφορά είναι όσα ψάχνουν να βρουν τώρα ξεπουλώντας δημόσια περιουσία, αν και η γλωσσική τους ξεδιάντροπη αλλοίωση μιλάει για αξιοποίηση. Χωρίς αμφιβολία το χρέος αυτό δεν αποτελεί το κόστος όσων φάγαμε μαζί με τον Πάγκαλο, διατηρουμένης της αναλογίας της μερίδας του λέοντος, και, ακόμη, δεν αντιστοιχεί σε πραγματικό χρήμα που μπήκε στη χώρα. Είναι πλασματικό, καθαρά λογιστικό χρέος, που δεν αντιπροσωπεύει τίποτε περισσότερο από αριθμούς καταχωρημένους σε χαρτιά, τα οποία μας καλούν να εξοφλήσουμε με εμπράγματες αξίες.

Επιπλέον σύμφωνα με απόφαση του ΟΗΕ ένα χρέος θεωρείται απεχθές και ο λαός ενός κράτους δεν υποχρεούται να το πληρώσει όταν συντρέχουν τρεις όροι :

Έγινε εν αγνοία του λαού. (Μέχρι πρότινος έλεγαν ότι λεφτά υπάρχουν)

Δεν χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη της χώρας αλλά σπαταλήθηκε προς όφελος των κρατούντων που το συνήψαν. (Τα χρησιμοποίησαν για να μείνουν στην εξουσία)

Οι δανειστές γνώριζαν την κατάσταση της χώρας. (Οι ίδιοι μαγείρευαν τα δεδομένα για λογαριασμό των δικών μας φαύλων)

Προφανώς και οι τρείς αυτοί όροι πληρούνται στην περίπτωση της Ελλάδος και η άρνηση της σημερινής κυβέρνησης για παύση πληρωμών και αναδιαπραγμάτευση του χρέους δηλώνει συνεργεία στη δημιουργία του και συνιστά προκλητική υπεράσπιση των συμφερόντων των δανειστών έναντι των Ελλήνων πολιτών σε βαθμό προδοσίας.»

Μελετώντας τα δεδομένα καταλήγουμε ότι χονδρικά έχουμε τρεις επιλογές:


Α. Αποδεχόμαστε το μνημόνιο (δηλαδή την εκχώρηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων επί της χώρας στους δανειστές και την υποθήκευση όλων των πόρων της χώρας, όπως ωραία το εξηγεί ο κ. Καζάκης, δείτε το βίντεο με όλη την ανάλυση στο http://www.youtube.com/watch?v=Pgb71Hxi8hE&feature=player_embedded ) και συνεχίζουμε στο δρόμο που χαράζει η κυβέρνηση, ελπίζοντας πως δεν μας λένε ψέματα κι αυτή τη φορά και θα ισοσκελιστούν οι προϋπολογισμοί με νέα δανεικά, για να μπορούμε να βγούμε στις αγορές το 2015 να δανειστούμε με φυσιολογικά (;) επιτόκια, αφού όμως πρώτα θα έχουμε ξεπουλήσει τα πάντα.

Στο μεταξύ μπορεί και να πτωχεύσουμε αλλά τουλάχιστον θα έχουμε πουλήσει τα πάντα και τη χώρα δε θα τη διοικούν οι δικοί μας διεφθαρμένοι/ανίκανοι πολιτικοί και γραφειοκράτες αλλά ξένοι διεφθαρμένοι/ικανοί να ξεζουμίζουν τον εργάτη ξένοι.

Β. Διαπραγματευόμαστε ένα ευνοϊκότερο μνημόνιο, επιμυκήνουμε, κουρεύουμε, δανειζόμαστε και αποκρατικοποιούμε με καλύτερους όρους. Ακόμα και να τολμήσουμε να φανταστούμε ότι θα γίνει δεκτή η πρότασή μας θα έχουμε φορτώσει στις πλάτες δεκάδων μελλοντικών γενιών την αποπληρωμή εκατοντάδων δις, χώρια των τόκων τους!

Έτσι κι αλλιώς, ακόμα και να μη μας νοιάζει για τα παιδιά μας, για να πετύχει μια διαπραγμάτευση πρέπει να έχεις κάποιον άσσο στο μανίκι. Ποιος είναι αυτός; Και γιατί δεν τον παίξαμε ως τώρα; Γιατί οι βουλευτές της αντιπολίτευσης δεν παραιτήθηκαν ομαδόν όταν ψηφιζόταν το επαίσχυντο μνημόνιο ώστε να μην ψηφιστεί και να πάμε σε εκλογές, έχοντας οι ψηφοφόροι γνώση του τι αντιμετωπίζουμε και των λύσεων που προτείνονται; Όσοι είχαν μια λύση καλύτερη κατά νου θα είχαν βέβαιη τη νίκη στις εκλογές.

Και τίθεται φυσικά το ερώτημα: Αυτοί που επί χρόνια δημιούργησαν το χρέος και τα προβλήματα στη διοίκηση, για να παραμείνουν στην εξουσία και να τρώνε με δέκα μασέλες, αυτοί θα βρούνε τη λύση;

Παραλλαγή του Β αποτελούν οι προτάσεις για εξεύρεση των χρημάτων που απαιτούνται για να μειωθεί το έλλειμα του προϋπολογισμού από μια πιο δίκαιη φορολόγηση (των πραγματικά εχόντων), από περιορισμό του σπάταλου κράτους, από πραγματική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, από σωστές δημόσιες επενδύσεις κλπ και όχι μειώνοντας μισθούς-συντάξεις, απολύοντας, καταργώντας εργασιακά δικαιώματα, αυξάνοντας την ανεργία και φορολογώντας τον εισπνεόμενο αέρα. Γίνεται. Και πάλι θα χρωστάμε για γενιές. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλουν οι δανειστές. Ποσώς τους ενδιαφέρει η δικαιοσύνη. Τα φιλέτα θέλουν.

Επίσης παραμένει το γιατί χρειαστήκαμε δανεικά από μιας αρχής. Γιατί μας πήραν τα λεφτά οι Γερμανοί κατακτητές και δεν μας τα γύρισαν; Γιατί εισάγουμε περισσότερα απ’ όσα εξάγουμε; Γιατί οι κυβερνώντες θέλανε λεφτά να σκορπίσουν στο πόπολο για να κρατηθούν στην εξουσία; Γιατί θέλαμε μεγάλα έργα και Ολυμπιακούς; Για όλα τα παραπάνω; Αν θέλουμε κάποτε (κάαααποτε) να ζήσουμε χωρίς δανεικά πρέπει να δώσουμε απαντήσεις και λύση.

Γ. Λέμε όχι στο μνημόνιο, κηρύσσουμε το χρέος απεχθές, μένουμε από δανεικά για πολύν καιρό και πορευόμαστε, μονάχοι και φτωχοί ίσως, για κάμποσα χρόνια, αλλά χωρίς να έχουμε ξεπουλήσει τα πάντα, με την ελπίδα να μάθουμε να πορευόμαστε με όσα έχουμε κι ακόμα να μάθουμε να παράγουμε κι όσα δεν παράγουμε τώρα. Με ελπίδα. Ελπίδα!

Το πόσο φτωχοί θα είμαστε είναι σχετικό σε μια Ελλάδα που έχει τρόπο να μας θρέψει όλους, αν εκμεταλλευτούμε τον πλούτο της σωστά κι αν μοιραστεί ο πλούτος δίκαια κι αν οι διαχειριστές της χώρας έχουν γνώμονα το κοινωνικό συμφέρον κι όχι το δικό τους.

Εδώ υπάρχει το πρόβλημα του, αν όχι οι αυτοί οι πολιτικοί, τότε ποιοί; Ποιος θα διοικήσει σ’ αυτές τις συνθήκες; Αυτό το σχέδιο για να πετύχει προϋποθέτει ενεργή συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις και στη διοίκηση. Προϋποθέτει συλλογική ευθύνη. Και το χειρότερο: Σε μια παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική κοινωνία κανένα κίνημα δε θα πετύχει για πολύ αν δεν είναι παγκόσμιο.

Αδύνατο να συμβεί; Κάποτε φαίνονταν αδύνατο το πέρασμα από τη φεουδαρχία στην αστική κοινωνία. Τίποτα δεν είναι αδύνατο.

Δε θα προτείνω, αν και οι επιλογές Α και Β μου είναι απεχθείς. Την άποψή μου άλλωστε την έχω ήδη εκφράσει περιγράφοντας την κατάσταση και τις επιλογές. Δεν έχουμε έλλειψη προτάσεων, ούτε έλλειψη ενημέρωσης, ούτε έλλειψη αγανάκτησης. Δεν έχουμε έλλειψη έντιμων και ικανών ανθρώπων. Έλλειψη δέσμευσης έχουμε. Αν δεν συνδυάσουμε τον ατομικό μας αγώνα για επιβίωση με το κοινό συμφέρον απέναντι στον εχθρό που μας θέλει σκλάβους, θα γίνουμε σκλάβοι. Τόσο απλά.

Το πώς θα συμβεί η μετάβαση από το ατομικό στο συλλογικό δεν έχω τα μέσα να το φανταστώ ούτε υπάρχει καμιά εγγύηση ότι θα συμβεί. Στην Αργεντινή ας πούμε η οργή εκφράστηκε με βία. Αλλά υπάρχει κόσμος στις πλατείες σε όλη την Ευρώπη που δεν υπήρχε πριν δέκα μέρες και προσπαθεί να γεννήσει κάτι καινούργιο.

Δεν είναι τυχαίο που χτυπιέται πρώτη η χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία. Ακόμα και οι καπιταλιστές απολαμβάνουν την ποίηση. Το πόσο την κατανοούν είναι άλλο ζήτημα. Ούτε τη Δημοκρατία κατανοούν. Μπορούμε όμως να τους διδάξουμε.