Ζωή εδώ και τώρα

Λίγες μέρες μετά την προηγούμενη ανάρτησή μου διάβασα στο tvxs τη συνέντευξη του Χρόνη Μίσσιου, 80 χρονών σήμερα. Διαβάστε την κι εσείς αν δεν την έχετε διαβάσει ήδη.

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xronis-missios-h-koinonia-deixnei-na-exei-pathei-egkefaliko

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xronis-missios-einai-epitaktiki-i-anagki-tis-synergasias

Πρόσφατα διάβασα κι ένα εξαιρετικό βιβλίο με θέμα «Φιλοσοφικές Διαμάχες», του Ανρί Μπεν Λεβί, Εκδόσεις Κέδρος. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι επίσης η συνέντευξη στο tvxs του Δημήτρη Αποστολάκη

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xainis-dimitris-apostolakis-prepei-na-kamome-mia-palikaria-enilikiosis

Υπάρχουν κι άλλα κείμενα, αλλά ας μείνουμε σ’ αυτά. Τι κοινό έχουν αυτές οι αναφορές που σας παρέθεσα;

Την ευθύνη να αλλάξεις τον κόσμο αλλάζοντας πρώτα τον εαυτό σου. Όχι μέσα από την πολιτική που έχει καταντήσει στην καλύτερη μορφή της πολιτικολογία (στη χειρότερη είναι απλά η διεκπεραίωση των εντολών του συστήματος), αλλά μέσα από τη δράση, μέσα από το βίωμα, τη ζωή.

Λέει κάπου αυτός ο υπέροχος ογδοντάχρονος:
«Οι άνθρωποι δεν προλαβαίνουν να σκεφτούνε, δυστυχώς, να καταλάβουν, τι σημαίνει ζωή. Τρέχουν, τρέχουν, τρέχουν, κι όταν φτάνει το ηλιοβασίλεμα, αντί να κλαίνε γιατί πέρασε άλλη μια μέρα, και συνεπώς άλλο ένα βήμα προς το θάνατο, χαίρονται. Χαίρονται! Γιατί η μέρα τους ήταν φορτωμένη με οδύνη, με άγχος, με κυνηγητό, με προβλήματα, με όλα αυτά.»

Αυτό με άγγιξε πολύ βαθιά γιατί ακριβώς έτσι το είδα να συμβαίνει σ’ ένα πολύ αγαπητό μου πρόσωπο. Πριν μπει στη μισθωτή εργασία μελαγχολούσε το σούρουπο χωρίς να ξέρει γιατί. Το έλεγε «η μελαγχολία του δειλινού» κι έπαιζε μουσική για να αποφορτιστεί. Τώρα, εργαζόμενος, σύζυγος και πατέρας νιώθει ανακούφιση που τελειώνει η μέρα με τις απαιτήσεις της και θα ξεκουραστεί. Ευτυχώς η ξεκούρασή του παραμένει η μουσική….

Ομολογώ με περηφάνια ότι είμαι ρομαντική. Είμαι όμως και ορθολογίστρια. Δε θα σας πω ότι οι παππούδες μας οι αγρότες ζούσαν καλύτερα δουλεύοντας όλη μέρα στα χωράφια, όσο για τη ζωή των γιαγιάδων μας ήταν ακόμα πιο σκληρή. Δε θα μιλήσω για ευτυχία, η ευτυχία είναι ένα βραχύβιο φως που θ’ ανάψει ακόμα και στην πιο σκοτεινή ζωή, έστω κάποιες λιγοστές φορές.

Θα μιλήσω για ένα άλλο συναίσθημα που δεν ξέρω να ονοματίσω με μια λέξη, την αίσθηση ότι ζεις καλά και με νόημα, ότι υπάρχει μια συνέχεια σ’ αυτά που κάνεις, την αίσθηση ότι η ζωή σου είναι ένα δέντρο που αναπτύσσεται, ανθοφορεί, δένει καρπούς κι αφήνει σπόρους.

Αυτό είναι που έχουμε χάσει οι περισσότεροι εκτός από εκείνους τους λίγους, σαν το Χρόνη Μίσσιο που ήξερε που έταξε τη ζωή του ή σαν τη μάνα μου, την άσημη μάνα μου, που από νωρίς κατάλαβε πως, στη ζωή, άλλοι κρατάνε το πανέρι με τα κουλούρια κι άλλοι τα τρώνε και το κράτησε γερά αυτό το πανέρι….

Δεν ξέρω πολλούς ανθρώπους που η ζωή τους φόρτωσε με τόσα βάσανα, που δούλεψαν σκληρά από τα νηπιακά τους χρόνια ως τα γεράματα κι όχι μόνο δε βαρυγκόμησαν, αλλά χάρηκαν και την παραμικρή γλυκιά σταγόνα ανάμεσα στα πικρά ποτήρια.

Δεν της μοιάζω. Η δική μου ζωή μού προσφέρει πολύ περισσότερες χαρές, θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο από την τύχη, αλλά μου λείπει αυτή η αίσθηση που λέγαμε πριν.

Είναι κι εκείνο το άλλο, που έλεγε ο Καζαντζάκης αυτοκρινόμενος, για τους «καλαμαράδες». Ο Ζορμπάς ζούσε τη ζωή κι ο Καζαντζάκης απλώς την κατέγραφε. Εγώ ούτε καν είμαι καλή στην καταγραφή, στο μυαλό μου ζουν ιδέες και θεωρίες, λίγα είναι τα πεπραγμένα.

Δικαιολογίες πολλές, φυσικά, όλοι έχουμε. Οι άλλοι μας δεσμεύουν. Οι υποχρεώσεις μας. Το σύστημα. Αρκούμαστε στα ελάχιστα που καταφέρνουμε για να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ολότελα ισοπεδωμένοι από τον οδοστρωτήρα της ρουτίνας. Όμως τελικά μόνο όταν κάνεις αυτό που θέλεις κι όχι αυτό που πρέπει η ζωή έχει ουσία. Όταν πάρεις το ρίσκο να ζήσεις κι όχι να επιβιώνεις.


Υπάρχει ζωή πριν το θάνατο; αναρωτιέται ο Γούντι Άλλεν. Πολλές φορές έχω σκεφτεί το ερώτημα με την άλλη του διατύπωση : τι είδους ζωή πρέπει να ζεις για να νιώθεις ότι ζεις; Γιατί έχουμε τόσες αυτοκτονίες;

Πόσο σημαντικά είναι τα λεφτά κατ’ αρχήν; Καταλήγω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικά σε μια κοινωνία χωρίς αλληλεγγύη, όπου κανείς δε θα σου δώσει απ’ τα δικά του για να φας, να ντυθείς, να πας στο γιατρό, να ζεσταθείς το χειμώνα, να πληρώσεις το νοίκι για να μη βγεις στο δρόμο, να ταΐσεις το μωρό σου…… Είναι πολύ εύκολο όταν τα έχεις δεδομένα όλα αυτά να κατακρίνεις αυτόν που αυτοκτονεί.

Αρκετοί άνθρωποι πεθαίνουν από φτώχεια. Υποσιτισμός, έλλειψη φαρμάκων, έλλειψη στέγης και θέρμανσης, ένα –ένα κι όλα μαζί μπορούν να αποτελέσουν αιτίες θανάτου. Δεν έχει μια λογική να συντομεύσεις τη διαδικασία; Αν και κυρίως το συναίσθημα έχει να κάνει κι όχι η λογική. Η μοναξιά, η ήττα, ο φόβος, η κατάθλιψη.

Ακόμα και ο θυμός. Η αυτοκτονία ως πράξη διαμαρτυρίας, ως πράξη πολιτική, ως έσχατη πράξη ελευθερίας, η ελευθερία να επιλέξεις τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο του θανάτου σου. Να του δώσεις ένα νόημα αφού δεν βρίσκεις νόημα στη ζωή.

Η αυτοκτονία επίσης ως απόλυτα εγωιστική πράξη, πράξη «εγώ φεύγω, βγάλτε τα πέρα μόνοι σας, δεν αντέχω την ευθύνη να ζήσω και να παλέψω ούτε καν για μένα, πόσο μάλλον και για σας».

Δεν κρίνω αυτούς που αυτοκτονούν. Δε νιώθω ότι έχω το δικαίωμα, όσο και να διαφωνώ με την αυτοκτονία ως «διέξοδο» ή ως «μήνυμα» ή όπως αλλιώς. Κρίνω όμως τις επιλογές που είχαν οι αυτόχειρες, τις επιλογές που τους δίνει η κοινωνία μας, στην Ελλάδα του 2012, τρία σχεδόν χρόνια μετά που διαγνωστήκαμε ως χώρα με οικονομική, ηθική, πολιτική και πολιτισμική κρίση.

Οι τελευταίες εκλογές αποτύπωσαν μια δεξιότατη στροφή της κοινωνίας και δεν έφταιγε μόνο το ότι πολλοί ενέδωσαν στην τρομοκρατία και τον εκβιασμό των δανειστών μας. Για να διεκδικήσεις μια καλύτερη ζωή πρέπει πρώτα να την φανταστείς. Για να ζητήσεις κάτι πρέπει να ξέρεις ότι σου λείπει. Όταν έχεις πειστεί ότι αυτό που σου λείπει είναι χρήμα, ότι το χρήμα θα τα διορθώσει όλα, δεν μπορείς παρά να ψηφίσεις «δεξιά».

Δεν αλλάξαμε λοιπόν μέσα σ’ αυτά τα χρόνια. Φτωχύναμε. Χάσαμε την ξενοιασιά μας. Γίναμε ανασφαλείς. Θλιμμένοι. Κάποιοι από μας έμαθαν να μισούν. Τους δημοσίους υπαλλήλους, τους πολιτικούς, τους φοροφυγάδες πλούσιους, τους μετανάστες. Δεν έχει σημασία ποιούς. Το μίσος σε καταναλώνει, δε σου δίνει διέξοδο στη ζωή. Αντί να βρούμε αυτά που έχουμε κοινά βρίσκουμε όλο και περισσότερες διαχωριστικές γραμμές, ένας άνθρωπος μια πραγματικότητα, κοινός τόπος μόνο η οργή και η πίκρα μπροστά στο δεδομένο ότι δεν αλλάζουν τα πράγματα. Τίποτα δε θα αλλάξει αν δεν αλλάξουμε εμείς.

Η ευτοπία που ονειρευόμαστε είναι ακριβώς αυτό, ένα όνειρο που μπορούμε να πραγματώσουμε αν το βλέπουμε όλοι ταυτόχρονα. Πολλοί από μας βλέπουμε το σκουλήκι μέσα στο τραγανό κόκκινο μήλο του παγκοσμιοποιημένου δυτικού πολιτισμού. Ο καθένας όμως ονειρεύεται άλλο φρούτο στη θέση του.

Υπάρχει η άποψη ότι ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα θηρίο που καταπιέζει τα εγωιστικά του ένστικτα και παρορμήσεις μόνο επειδή φοβάται το μαστίγιο ή λαχταράει κάποιο καρότο και που και που αφήνει το θηρίο να εκφραστεί. Η ανθρώπινη ιστορία και η ψυχολογία δεν προσφέρουν πολλά επιχειρήματα ενάντια σ’ αυτήν την άποψη. Υπάρχει όμως εξέλιξη.

Ποτέ πριν την αστική επανάσταση δεν υπήρχε αυτό που λέμε κοινωνική πρόνοια, ισονομία, ίσες ευκαιρίες κι όλα αυτά τα δημοκρατικά που διαβάζουμε στο Σύνταγμα και δε βλέπουμε στην πράξη παρά τον παραμορφωμένο ίσκιο τους. Πόλεμος κι εκμετάλλευση υπήρχαν πάντοτε και συνεχίζουν να υπάρχουν, όμως κάναμε έστω ένα μικρό βήμα μπροστά. Μπορούμε να κάνουμε και το επόμενο βήμα αν καταφέρουμε να συμφωνήσουμε, να ενωθούμε όσοι αναζητούμε την ευτοπία. Αν αλλάξουμε πρώτα εμείς.

Αλλιώς όλη αυτή η οργή και η πίκρα και η αγανάκτηση και το μίσος θα φέρουν μια νέα Χούντα στην Ελλάδα φοβάμαι. Έναν «εθνοσωτήρα» τύπου Μιχαλολιάκου που θα υποσχεθεί προστασία από τους κακούς μετανάστες, δίωξη και τιμωρία των διεφθαρμένων πολιτικών, στήριξη των αδυνάτων και εθνική υπερηφάνεια…….

Πιστεύω στον άνθρωπο. Στον άνθρωπο δημιουργό. Έχω αποδείξεις κι όχι τυφλή πίστη. Έχω τα βιβλία του, τη μουσική του, τις ζωγραφιές και τα αρχιτεκτονήματά του. Τα επιστημονικά του επιτεύγματα. Το χορό και τη μαγειρική. Την αυτοθυσία και την προσφορά χωρίς αντάλλαγμα.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος καταστροφέας είναι ένας λειψός άνθρωπος που δεν μπορεί να απολαύσει και να μοιραστεί με άλλους την απόλαυση, γι’ αυτό καταστρέφει.

Πιστεύω ότι μέσα στον καθένα μας υπάρχει ο δημιουργός κι ο καταστροφέας, όχι ο θεός και ο διάβολος της θρησκείας, απλά δυο αντίρροπες δυνάμεις που ενισχύονται από τα πεδία γύρω μας, θετικά κι αρνητικά πεδία, που δημιουργούν οι άλλοι άνθρωποι. Κάθε φορτισμένος θετικά ή αρνητικά άνθρωπος επηρεάζει τους γύρω του κι αυτό είναι μια δυναμική κατάσταση μέσα στο χρόνο. Ο καθένας μας περνάει στιγμές ουδέτερες, θετικές κι αρνητικές μέσα στη μέρα κι ολόκληρες εποχές στη ζωή του.

Κι εκτός από τους ανθρώπους υπάρχουν και άβιες οντότητες που έχουν το δικό τους πεδίο. Ένα βιβλίο μπορεί να είναι θετικά ή αρνητικά φορτισμένο ή ουδέτερο. Ένα τοπίο. Μια είδηση. Ένα δείπνο.

Ας αναζητήσουμε τη δημιουργία μέσα μας και γύρω μας. Στην καθημερινότητά μας, τη δουλειά μας, την ανεργία μας, τις σχέσεις μας, τα ερεθίσματά μας. Δεν έχει σχέση με κάποια μεταφυσική ανταμοιβή ή τιμωρία, αλλά με την επιβίωση και τη ζωή, εδώ και τώρα.

Ν' ΑΓΑΠΑΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ

Καιρός πολύς κύλησε, γεμάτος γεγονότα, κι αφορμές για μια ανάρτηση αλλά αιτία δεν μπορούσα να βρω… Όχι τυχαία, η τελευταία ανάρτηση ήταν μια αναδημοσίευση διότι, συνειδητοποίησα, ό,τι είχα να πω είχε ήδη ειπωθεί και μάλιστα είχε ήδη διατυπωθεί εξαιρετικά από άλλους. Με λίγα λόγια δεν είχα κάτι να συνεισφέρω στον ωκεανό των κειμένων του διαδικτύου, άσε που ήμουν πολύ απασχολημένη διαβάζοντας.

Και κάνοντας αυτοκριτική. Και νιώθοντας ενοχές. Διότι τον ενστερνίστηκα τον άτιμο τον Καζαντζάκη:

«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες : Εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Να ζεις σαν μικροαστός και να σκέφτεσαι σαν επαναστάτης (δηλαδή να θεωρείς ότι το σύστημα δεν παίρνει επισκευή αλλά ανατροπή) είναι ένα κάποιο είδος σχιζοφρένειας….. Δύο πράγματα σε σώζουν:
α] η επίγνωση. Γνωρίζεις την πάθησή σου και ελέγχεις τον εαυτό σου (όσο μπορείς)
β] το μοίρασμα, η έκφραση, η επικοινωνία.
Αυτή η ανάρτηση είναι συνδυασμός των δύο.

Ζούμε σε ένα κόσμο ισοπεδωτικό, έναν κόσμο που συνδυάζει τη δυστοπία που οραματίστηκε ο Τζώρτζ Όργουελ με αυτή που οραματίστηκε ο Άλντους Χάξλευ. Στο 1984 του Όργουελ, οι άνθρωποι ελέγχονται από το Μεγάλο Αδερφό που λογοκρίνει τα πάντα, ελέγχει τα πάντα, αστυνομεύει, καταπιέζει και κυβερνά μέσω του φόβου και του πόνου. Στο Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο του Χάξλευ, η αλήθεια δεν αποκρύπτεται αλλά πνίγεται μέσα σε ένα τσουνάμι άσχετης πληροφορίας και ένα όργιο κατανάλωσης και παράδοσης σε ευχάριστες ενασχολήσεις χωρίς νόημα. Τα ελληνικά (και όχι μόνο!) ΜΜΕ παίζουν και στα δυο ταμπλώ.

Επί χρόνια η μηχανή προπαγάνδας της εξουσίας μας παρουσίαζε ως πραγματικότητα έναν κόσμο ευκαιριών για πλουτισμό και άνετη ζωή και μας ωθούσε να θέσουμε ως στόχο μια ζωή όπου έχεις χρήμα να καταναλώνεις. Τώρα κυριαρχεί ο εκβιασμός της χρεοκοπίας, της φτώχειας, της πείνας, παρέα με τον εξευτελισμό. Αν δεν υποταχθούμε θα χρεοκοπήσουμε.

Το ότι αν υποταχθούμε επίσης θα χρεοκοπήσουμε δεν το λένε αλλά απ’ ότι έδειξαν οι εκλογές αρκετοί έλληνες το έχουν καταλάβει.





Ανεξάρτητα από το συναίσθημά μας έχουμε πρακτικά προβλήματα να λύσουμε. Η επιβίωση είναι πρακτικό πρόβλημα, όπως και να το κάνουμε.

Δανείζομαι ένα ρητό:

«Κανένας δεν μπορεί να αγνοήσει έναν αποφασισμένο λαό, αλλά όλοι μπορούν να ποδοπατήσουν έναν τρομοκρατημένο λαό»

Το θέμα είναι πόσο αποφασισμένος είναι ο ελληνικός λαός. Ένα μεγάλο τμήμα του έχει ήδη χρεοκοπήσει ή βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας. Οι κατέχοντες χρήμα και δύναμη ουδέποτε έδωσαν δείγματα πατριωτισμού. Η μεσαία τάξη έχει υποστεί τέτοια οικονομική καθίζηση που φέτος θα πρέπει να επιλέξει ή να μην πληρώσει φόρους ή να μην πληρώσει το δάνειο ή να μην έχει να ζήσει κάποιους μήνες.

Τι θα ψηφίσει λοιπόν αυτός ο λαός είναι ένα ζήτημα και το πώς θα οδηγηθεί σε μια επιλογή είναι το μόνο ζήτημα άξιο να ασχοληθεί κανείς. Το βέβαιο είναι ότι ελάχιστοι από μας αναζητούμε σωστή ενημέρωση και έχουμε μια εικόνα της πραγματικότητας και των ενδεχόμενων που προκύπτουν από τη μία ή την άλλη επιλογή. Και φυσικά δεν είναι απαραίτητο ότι συμφωνούμε…..

Από την άλλη κανένα από τα υποψήφια κόμματα που έχουν πιθανότητα να αναλάβουν τη διακυβέρνηση δεν έχει πείσει τους ψηφοφόρους ότι ξέρει τι να κάνει για να μας βγάλει κάποια στιγμή από το βαθύ λάκκο που έχουμε πέσει.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις. Έχουμε χρεοκοπήσει ήδη. Δεν υπάρχει εθνοσωτήρας ούτε από μηχανής θεός να μας γυρίσει μαγικά στις «καλές εποχές» εκτός κι αν τον κατασκευάσουμε μόνοι μας.

Στο μεταξύ κάποιοι άνθρωποι στην κυριολεξία πεθαίνουν από φτώχεια και δεν εννοώ τους αυτόχειρες που πολλαπλασιάζονται…. Το ασφαλιστικό σύστημα έχει καταρρεύσει, είμαστε όλοι ανασφάλιστοι, αλλά κάποιοι έχουν –ακόμη- λεφτά να αγοράσουν φάρμακα και κάποιοι όχι. Κάποιοι έχουν να φάνε και κάποιοι τρώνε στα συσσίτια. Κάποια παιδιά παίρνουν κολατσιό ή χαρτζιλίκι και κάποια όχι….

Τα δίκτυα αλληλεγγύης αναπτύσσονται αλλά όχι με την ταχύτητα που απαιτούν οι καιροί. Το ίδιο και η συνειδητοποίηση ότι για να αλλάξει η Ελλάδα πρέπει να αλλάξουμε πρώτα εμείς.

«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες « Εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Δεν ξέρω πόσο αλτρουιστικά το έβλεπε ο Καζαντζάκης, αλλά, όπως έχει αποδείξει η φυσική επιλογή, ο αλτρουισμός δεν είναι παρά μια συμπεριφορά που εξασφαλίζει την επιβίωση του είδους. Ο οικολόγος που νοιάζεται για τον πλανήτη δεν νοιάζεται γενικά για τον πλανήτη αλλά για εκείνη την κατάσταση του πλανήτη που επιτρέπει την επιβίωση της ανθρωπότητας. Το πώς είναι ο κόσμος γύρω μας καθορίζει τη ζωή μας. Πρέπει να σώσουμε τον κόσμο για να σώσουμε τον εαυτούλη μας ή τους απογόνους μας.

Πως; «Ο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος», λέει ο Καζαντζάκης. Ο καθένας μας ξέρει ποιος είναι ο δικός του ανήφορος. Όλοι όμως οδηγούν στην κορυφή.

Η 28η Οκτωβρίου 2011

"28 Οκτώβρη 2011

Είδα το παιδί στο αναπηρικό καρότσι να ορθώνεται.
Είδα το φάσκελο του έφηβου στους κομισάριους.
Είδα τους νέους ν’ αποστρέφουν το βλέμμα απ’ την εξέδρα του καίσαρα.
Είδα το πένθος στα άσπρα πουκάμισα.
Είδα τη σημαία να ατενίζει το λαό.
Είδα στις μπάντες με μαύρες κορδέλες
Είδα την απόγνωση να γίνεται οργή,
την οργή να παίρνει στόμα,
το στόμα να καταριέται και ν’ απαιτεί.

ΕΠΕΛΑΣΗ, ΠΑΡΕΛΑΣΗ, ΠΡΟΕΛΑΣΗ.

Στην τελετή παράδοσης της προεδρίας το 2005, η αποχωρούσα πρόεδρος, κ. Ψαρούδα Μπενάκη, τονίζει: «τα εθνικά σύνορα και ένα μέρος της εθνικής κυριαρχίας θα περιοριστούν», «Τα δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη θα υποστούν μεταβολές, καθώς θα μπορούν να προστατεύονται αλλά και να παραβιάζονται, από αρχές και εξουσίες πέραν των γνωστών και καθιερωμένων», «Η δημοκρατία θα συναντήσει προκλήσεις και θα δοκιμαστεί από ενδεχόμενες νέες μορφές διακυβέρνησης».

Έκτοτε η κ. Μπενάκη εξαφανίστηκε από το πολιτικό προσκήνιο, ενώ τη δήλωσή της δεν καταδέχτηκε να σχολιάσει κανένας εμβριθής αναλυτής, κανένας ειδικός παραθυρολάγνος.
Σ’ αυτή την απίστευτη δήλωση, θα μπορούσατε τουλάχιστον να πείτε πως, όσον αφορά την προεδρία της δημοκρατίας, θα αποκρούσετε τέτοια μαύρα ενδεχόμενα και θα προστατέψετε την εθνική κυριαρχία και τα δικαιώματα των ανθρώπων. .

Εσείς τότε, κύριε πρόεδρε, απαντήσατε μ’ ένα ασυνάρτητο «ευχαριστώ».
Η «λαϊκή κυριαρχία», που αναφέρεται στον πρόλογο του συντάγματος και που με τόσο ωραία λογάκια διατυμπανίστηκε από το μεγάλο παραμυθά στο «συμβόλαιο με το λαό», συρρικνώθηκε στην υπογραφή του νεογιάπη υπουργού οικονομικών και παραοικονομίας.

Από τις 6 Μάη 2010 και στο εξής, ο εκάστοτε αυτός αποφασίζει την ανανέωση των συνθηκών παράδοσης της χώρας, καταδεχόμενος ενίοτε να σας ενημερώνει. Οι πολλοί των ‘έγκριτων’ συνταγματολόγων και οι συνυπεύθυνοι συνυπουργοί κατάπιανε αμάσητη την πιο κατάφωρη παραβίαση του.

Η χώρα παραδόθηκε στο στόμα του λύκου. Άρχισε η μεγάλη νύχτα για το λαό.

Εσείς τότε εκκωφαντικά, και οπωσδήποτε χωρίς να δακρύσετε, σιωπήσατε, κύριε πρόεδρε.
Και όσο έβλεπαν με πόση άνεση συνυπογράφετε, αποφάσισαν να μην μπαίνουν καν στον κόπο. Ούτε εκείνοι, ούτε εσείς.

Μνημόνιο και δανειακή σύμβαση, οι δυο μαύρες νεκρολογίες. δεν φέρνουν καν τη δική σας υπογραφή. Όχι γιατί την αρνηθήκατε, όπως θα ‘πρεπε ως εγγυητής του Συντάγματος, αλλά γιατί σας θεώρησαν – τόσο απαξιωτικά για σας, τόσο καταστροφικά για τη χώρα – δεδομένο.

Κι όμως δε δακρύσατε.
Όταν ο υπογραμμένος από εσάς νόμος περί συλλογικών διαπραγματεύσεων και το άρθρο 22 του Συντάγματος περί προστασίας της εργασίας, «ηθικής και υλικής εξύψωσης του εργαζόμενου» και άλλα τέτοια μπλα-μπλα, έγιναν κουρέλι από ένα μνημόνιο ενταφιασμού της στοιχειώδους εργασιακής αξιοπρέπειας, αποδεχτήκατε το κουρέλιασμα. Μόνο που δεν κουρελιαζόντουσαν λέξεις και κατ’ επίφαση διακηρύξεις , αλλά οι ζωές χιλιάδων ανθρώπων.

Εσείς τότε, επιλέξατε το ρόλο του μητροπολίτη των ευχελαίων και, χωρίς να δακρύσετε, παραμείνατε στη θαλπωρή της σιωπής.

Και όσο έβλεπαν με πόση άνεση συνυπογράφετε, σας έφερναν για επικύρωση τον ένα θάνατο, μετά τον άλλο.

Και να και ο Καλλικράτης, που έρχεται κομίζοντας την αποδόμηση της χώρας.
Ένας νόμος που η ψυχή του συνοψίζεται στο τρίπτυχο: ομοσπονδιοποίηση, συγκεντρωτισμός, ιδιωτικοποίηση.
- Υπογράψτε, κύριε πρόεδρε.
- Τι είναι αυτό;
- Ο νόμος νούμερο 3852/10.
- Και σε τι αφορά;
- Στο «νοικοκύρεμα, τη μεταρρύθμιση, τον εκσυγχρονισμό».
Τόσο ανυποψίαστος πια στο βιασμό των εννοιών;

Στο νούμερο 3852/10, υπογράψατε τη συγχώνευση σχολείων, το κλείσιμο νοσοκομείων, την εγκατάλειψη του ορεινού χωριού, την προαναγγελία των «ελεύθερων ζωνών».

Εσείς τότε ζητήσατε καινούρια πένα για να βάλετε αδάκρυτα την ευδιάκριτη επικύρωση.
Όταν ο ευτραφής εγγονός του Πάγκαλου προανήγγειλε την αντισυνταγματική κατάργηση της μονιμότητας, ο καθηγητής του συνταγματικού Δικαίου, κ. Αντώνης Μανιτάκης, δήλωσε: «Δεν τολμώ να φανταστώ ότι θα υπάρξει ελληνική κυβέρνηση που θα το επιχειρήσει. Το θεωρώ ούτως ή άλλως απάνθρωπο: και μόνη η σκέψη του με ξεπερνά ως νομικό, ως συνταγματολόγο, ως δημοκρατικό πολίτη».

Αυτή θα έπρεπε να είναι δική σας δήλωση.
Δεν έγινε ποτέ.

Αντίθετα, όταν προχθές σας έφεραν το νόμο «περί νέου ενιαίου μισθολογίου», ρωτήσατε τι πάει να πει «έφεδρος». Οι επιμελητές των λογοτεχνικών αυτών κειμένων σας εξήγησαν: «τους απονέμουμε αξιώματα, κύριε πρόεδρε».

Εσείς τότε αμολήσατε, χωρίς να δακρύσετε, άλλη μια φαρδιά-πλατιά υπογραφή.
Και να μια καταιγίδα νόμων και υπονόμων για κατώτατους μισθούς, ημερήσιες συμβάσεις, χαράτσια και δεκάτες, επιβολή τέλους ακινήτου σε ανθρώπους με αναπηρία 75% και σε άνεργους, προκαταβολικές απαλλαγές των υπουργών από κακουργήματα ενάντια στη χώρα.

Κοντέψατε να πάθετε τενοντίτιδα απ’ τις πολλές υπογραφές κι όμως δε διστάσατε να επικυρώνετε, χωρίς να δακρύζετε, κύριε πρόεδρε.
Κι όταν ξεμπέρδεψαν με τα βραχυπρόθεσμα, σας έφεραν προς υπογραφή τα ‘μεσοπρόθεσμα’. Το κατοχικό φιρμάνι που επισείει την εσχάτη προδοσία, με μπιτ παρά ξεπούλημα όλου του πλούτου αυτού του κατασπατηλημένου λαού, με υποχρέωσή του, λέει, να συντηρεί τα πουλημένα και να εγγυάται και δάνεια για τους αγοραστές.

Ούτε και τότε δακρύσατε και επιπλέον συνυπογράψατε.
Από την ώρα που διαβάσαμε για τον πρώτο απελπισμένο που αυτοκτόνησε γιατί δεν άντεξε την απόλυση, την ανεργία, την εξαθλίωση, το άδειο βλέμμα του παιδιού του μέχρι σήμερα, μεσολάβησαν δεκάδες αυτόχειρες. Τι θλιβερή πρωτιά η χώρα του ήλιου, του απέραντου γαλάζιου, του τουριστικού μύθου να είναι σήμερα πρώτη σε αυτοκτονίες σε όλη την Ευρώπη.

Ούτε όμως και γι αυτό δε δακρύσατε ποτέ, κύριε πρόεδρε.
Και όταν τα χημικά και τα δακρυγόνα πνίγουν την Αθήνα και τρέχουν ποτάμια τα δάκρυα αυτών που επιμένουν να μην αυτοκτονούν και να διεκδικούν το δικαίωμα τους στη ζωή, και το χαμένο γέλιο των παιδιών τους, τι σόι μόνωση έχει το προεδρικό μέγαρο, ώστε να μην τρέχει ένα δικό σας δάκρυ, κύριε πρόεδρε;
Είχατε τρεις επιλογές: τη συνενοχή, την άρνηση να επικυρώσετε όλη αυτή την αντισυνταγματική, δηλητηριώδη νομοκαταιγίδα και – αν σας ήταν δύσκολο να προκαλέσετε πολιτειακό ζήτημα – την ηρωική έξοδο, με μια αξιοπρεπή παραίτηση.
Ας αφήνατε κάποιον, που δεν πολέμησε τους Ναζί, να υπογράφει τον ένα θάνατο μετά τον άλλο. Κάνατε τις επιλογές σας.

Δεν θέλω να λαϊκίζω, κύριε πρόεδρε, όμως όταν χτες αναφερθήκατε στη συμμετοχή σας στο αντιναζιστικό αγώνα, σκεφθήκατε πόσες χιλιάδες, από τους τότε συναγωνιστές σας, έφαγε η εξορία, ο ταγματασφαλίτης, τα βασανιστήρια; Πόσοι έμειναν ανώνυμοι, θαμμένοι για πάντα στον ομαδικό τάφο του Άγνωστου στρατιώτη; Πόσοι από αυτά τα «τιμημένα γηρατειά» πρέπει σήμερα να επιλέξουν ανάμεσα στο φαΐ και το φάρμακο γιατί η σύνταξή τους δε φτάνει; Ότι για τους ανθρώπους αυτούς που δούλεψαν σκληρά, η δική σας ετήσια αμοιβή των 447.000 ευρώ αγγίζει τα νούμερα των συμπαντικών μετρήσεων;
Σκεφθείτε μόνο ότι για το συνταξιούχο των 500 ευρώ – που με τη δική σας πάλι υπογραφή ξεπερνά το αφορολόγητο των 5000 – η ετήσια αμοιβή σας αντιστοιχεί σε 75 χρόνια πεντακοσάρικου.

Αν δακρύζατε για όλα αυτά ή γιατί ανθρώπινα αισθανθήκατε πολύ τυχερός, κατανοητό, κύριε πρόεδρε. Θυμηθείτε μόνο από την αστείρευτη λαϊκή θυμοσοφία πως «τα στερνά τιμούν τα πρώτα».

Αν κλαίγατε γιατί είδατε κι εσείς το παιδί στο αναπηρικό καρότσι να αποστρέφει το κεφάλι και τον έφηβο να φασκελώνει τους κομισάριους της εξέδρας που τους χαντακώνουν τη ζωή, θα ήταν τιμή σας.

Και τέλος – γιατί η πολλή κλαυσιλογία καταντάει αηδία – μην ντρέπεστε για μας, κύριε πρόεδρε. Κρατείστε τη ντροπή και μοιραστείτε την μ’ αυτούς που επισκέπτονται το προεδρικό μέγαρο για μια καινούργια υπογραφή που αφορά στο ξεπούλημα της χώρας και την ερήμωση του λαού.

Δε ζητήσαμε από τους πατεράδες και παππούδες μας να πολεμήσουν το Δ’ Ράιχ και τους σημερινούς δωσίλογους γιατί αυτό αντιστοιχεί σε μας. Δεν τους ζητάμε όμως να παίξουν και το ρόλο του Αβραάμ.
Δεν είμαστε πρόβατα και δεν θα πάμε ποτέ εκούσια στο σφαγείο.

Και, κύριε πρόεδρε, θυμηθείτε πως όποιος μετράει πρόβατα, στη γλώσσα του Αισχύλου, θα ’χει τον ύπνο του Αγαμέμνονα."

Νίνα Γεωργιάδου
Κάλυμνος, 29-10-11

Η επιλογή είναι ελευθερία η επιλογή είναι δέσμευση

........................................... και είναι δική μας!



Παρακολουθώ και διαβάζω. Συζητάω. Νιώθω οργή και θλίψη και φόβο. Όχι ελπίδα, όχι ακόμα. Οι πλατείες γεμίζουν, απλοί άνθρωποι εξελίσσονται σε πολίτες και η δημοκρατία παύει για πολλούς να θεωρείται το υπάρχον πολίτευμα και γίνεται το ζητούμενο.

Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα κατά το οποίο πολιτική διαμορφώνει ο λαός κι όχι οι καλοταϊσμένοι, εξουσιαστές βουλευτές. Στην Αρχαία Αθήνα πληρωνόντουσαν οι πολίτες για να αφήνουν τη δουλειά τους και να συμμετέχουν στις αποφάσεις κι οι «άρχοντες» διαγκωνίζονταν ποιος θα προσφέρει περισσότερα στον τόπο πληρώνοντας από την τσέπη του. Για την τιμή και την υστεροφημία αν όχι από αγάπη για την πατρίδα.

Στη χώρα μας δεν κυβερνάει ο λαός. Σε καμία χώρα δεν κυβερνάει ο λαός. Πλουτοκρατία, χρεοκρατία, ολιγαρχία, όπως και να το πεις όλοι ξέρουμε ποιος κυβερνάει. Αυτό που δεν πήραμε εγκαίρως χαμπάρι είναι ότι έχουμε πόλεμο. Δανείζομαι τα λόγια του Γιάννη Τσαφογιάννη σε συνέντευξή του στο TVXS:

«Στα μάτια του κεφαλαιοκράτη, και ειδικά του «μεγάλου» κεφαλαιοκράτη (πολυεθνικές, κτλ) που μπορούν να μεταναστεύουν από τη μία χώρα στην άλλη, είναι ασύμφορο πλέον να γίνουν επενδύσεις στη Δύση, όταν υπάρχει και η επιλογή της Κίνας: Αν έχεις στη διάθεση σου αμέτρητους εργάτες που δέχονται να εργασθούν με 1-2 ευρώ την ημέρα, τότε οι απαιτήσεις των δυτικών εργατών για 1500, 1000, ή έστω 700 ευρώ το μήνα είναι «υπερβολικές» - και το ίδιο ισχύει για τις απαιτήσεις τους για αξιοπρεπείς συντάξεις, ανθρώπινα ωράρια, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κτλ.

Γιατί ο κεφαλαιοκράτης να δώσει τόσα «πολλά» στον δυτικό εργάτη, όταν μπορεί να πάει στην Κίνα και να κρατήσει σχεδόν όλα τα κέρδη για λογαριασμό του, δίνοντας μονάχα μερικά «ψίχουλα» στους εκεί εργάτες; κανένας κεφαλαιοκράτης δε θα δεχτεί να επενδύσει τα κεφάλια του στη Δύση, μέχρι οι εργάτες εκεί να «κινεζοποιηθούν» όσο το δυνατόν περισσότερο. ……

Αυτός είναι και ο στόχος των μέτρων τύπου «μνημονίου» που λαμβάνονται, με ή και χωρίς το ΔΝΤ, στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Αυτά τα μέτρα ναι μεν επιδεινώνουν την κρίση βραχυπρόθεσμα, οδηγώντας σε ακόμα περισσότερα λουκέτα, απολύσεις, ανεργία, φτώχεια, κτλ, ωστόσο μακροπρόθεσμα, οι εργάτες, επειδή ακριβώς θα είναι τόσο ρημαγμένοι, θα δεχτούν να εργασθούν με πολύ χαμηλότερους μισθούς, χειρότερα ωράρια, κτλ., μεγιστοποιώντας έτσι τα κέρδη του κεφαλαιοκράτη. Εκτός βέβαια και αν πολεμήσουν εναντίον του.»

Πρώτο δεδομένο λοιπόν, η επιχειρούμενη κινεζοποίηση της εργατικής τάξης στο Δυτικό κόσμο.

Δεύτερο δεδομένο: το χρήμα σήμερα δεν παράγεται από ανταλλαγή αγαθών αλλά απευθείας από το χρήμα μέσω της διεθνούς τοκογλυφίας. Ο Ζακ Ντελόρ, κάπου 20 χρόνια πριν, έλεγε ότι το 98% των διεθνών συναλλαγών είναι αγοραπωλησίες χρήματος και μόνο το 2% αντιπροσωπεύει υπαρκτά, υλικά αγαθά και κατά τη γνώμη του αυτό θα οδηγούσε σε μεγάλα προβλήματα. Για το σήμερα δεν μπορώ να πω πόσο έχει μικρύνει το τελευταίο ποσοστό.

Λέει ο κ. Τσαφογιάννης : «Η συζήτηση για τα δανεικά δεν είναι άσχετη από την αποσάθρωση του παραγωγικού ιστού της Δύσης. Στην πραγματικότητα, οι χώρες της Δύσης θα είχαν καταρρεύσει εδώ και καιρό αν δεν είχαν γιγαντωθεί τα «δανεικά». Ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η αγορά συνέχισε να «κινείται» τα τελευταία χρόνια ήταν…τα κάθε λογής στεγαστικά-επιχειρηματικά-καταναλωτικά δάνεια, που «έκρυβαν» το πρόβλημα, την ίδια ώρα που το βιομηχανικό κεφάλαιο είχε πάρει «το τραίνο της μεγάλης φυγής» προς την Ασία. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για όλη τη Δύση.

Αυτή η γιγάντωση της ανάγκης για δανεικά, οδήγησε και στη γιγάντωση των τραπεζών που τα παρείχαν – με το αζημίωτο βέβαια: Πολύ χαρακτηριστική είναι μια ανάλυση της Citigroup από το 2005, που αναφέρω στο βιβλίο μου, καθώς με φοβερή ειλικρίνεια αποκαλεί το σημερινό πολίτευμα ως «πλουτονομία», μια οικονομία δηλαδή στην οποία κάνει κουμάντο μια μικρή ολιγαρχία, με τους υπόλοιπους…να μην έχουν σχεδόν τίποτα. Και μάλιστα σχολιάζει και το ενδεχόμενο μιας -επερχόμενης τότε- κρίσης, λέγοντας ότι «ακόμα και να συμβεί, εμείς θα τα καταφέρουμε, διότι ελέγχουμε τις κυβερνήσεις, τα ΜΜΕ, κτλ». Και πράγματι, τράπεζες όπως η Citigroup, η Goldman Sachs, η JP Morgan, και άλλες, κατάφεραν όντως να αρπάξουν αμύθητα ποσά ως «πακέτα σωτηρίας», ώστε να αποφύγουν τη χρεωκοπία.»

Τρίτο δεδομένο είναι η κατάσταση της χώρας.

Πιθανότατα η Ελλάδα δεν θα κατορθώσει ποτέ να αποπληρώσει το χρέος των 327 δισ. ευρώ, το οποίο ήδη αντιστοιχεί σχεδόν στο 150% του ΑΕΠ της.

Διαβάζουμε από διάφορους αναλυτές σε Ελλάδα και εξωτερικό ότι οι αγορές προεξοφλούν αναδιάρθρωση χρέους σε περίπου ένα χρόνο, παρά τις κατηγορηματικές διαψεύσεις κυβέρνησης και δανειστών. Το κόστος ασφάλισης ελληνικών ομολόγων έναντι πτώχευσης (CDS) έχει απογειωθεί και οι αποδόσεις των διετών ομολόγων έφθασαν την περασμένη εβδομάδα το 27%, «τριπλάσιο από τα αντίστοιχα ουκρανικά και νιγηριανά».

Οι δανειστές θέλουν πίσω, όχι μόνο τα λεφτά τους, αλλά και τους τόκους. Άλλωστε, όλα αυτά τα χρόνια που υπάρχουμε ως κράτος πληρώνουμε τόκους από καθαρά τοκογλυφικά δάνεια που συνήψαμε στο παρελθόν. Αυτοί οι τόκοι συμβάλλουν τα μάλα στο να εκτροχιάζονται οι ετήσιοι προϋπολογισμοί (τα τελευταία 25 χρόνια κανείς προϋπολογισμός δεν είχε –επισήμως- έλλειμα μικρότερο του 3%).

Γράφει ο Ηλίας Σταμπολιάδης, Καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης:

«Το ερώτημα που τίθεται είναι πως δημιουργήθηκε ένα τόσο υπέρογκο χρέος τη στιγμή που τα κλεμμένα και οι μίζες δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 10 δις €. Για να απαντήσω στο ερώτημα αυτό έκανα έναν απλό λογαριασμό. Ένα ομόλογο του 1985, αξίας ενός δις, για 25 έτη, με επιτόκιο 17,5%, στο τέλος του 2010 θα χρειαζόταν 56 δις για την εξόφληση του. Έχει εκδώσει ο Ανδρέας παρόμοια ομόλογα.

Το επιτόκιο 17,5% ακόμη και εάν αντιπροσώπευε την αξία του χρήματος το 1985 είναι υπερβολικό για τα επόμενα χρόνια. Εκτός του ότι είναι τοκογλυφικό, υπό οιεσδήποτε συνθήκες, σύμφωνα με τον Σόλωνα ένα επιτόκιο μεγαλύτερο του 6% είναι σίγουρο ότι οδηγεί τον δανειολήπτη σε κατάρρευση και το είχε απαγορεύσει . Εάν θεωρήσουμε ότι μετά το 1985 το επιτόκιο πέφτει κατά 1% ετησίως μέχρι το 4,5%, που θεωρείται λογικό, τότε το ίδιο ομόλογο του 1 δις το 1985 θα χρειαζόταν μόνο 6,9 δις για την εξόφληση του το 2010. Τα υπόλοιπα μέχρι τα 56 δις που απαιτεί το επιτόκιο του 17,5% είναι καθαρή τοκογλυφία που είναι άδικο να πληρώσει ο Ελληνικός λαός.

Η διαφορά είναι όσα ψάχνουν να βρουν τώρα ξεπουλώντας δημόσια περιουσία, αν και η γλωσσική τους ξεδιάντροπη αλλοίωση μιλάει για αξιοποίηση. Χωρίς αμφιβολία το χρέος αυτό δεν αποτελεί το κόστος όσων φάγαμε μαζί με τον Πάγκαλο, διατηρουμένης της αναλογίας της μερίδας του λέοντος, και, ακόμη, δεν αντιστοιχεί σε πραγματικό χρήμα που μπήκε στη χώρα. Είναι πλασματικό, καθαρά λογιστικό χρέος, που δεν αντιπροσωπεύει τίποτε περισσότερο από αριθμούς καταχωρημένους σε χαρτιά, τα οποία μας καλούν να εξοφλήσουμε με εμπράγματες αξίες.

Επιπλέον σύμφωνα με απόφαση του ΟΗΕ ένα χρέος θεωρείται απεχθές και ο λαός ενός κράτους δεν υποχρεούται να το πληρώσει όταν συντρέχουν τρεις όροι :

Έγινε εν αγνοία του λαού. (Μέχρι πρότινος έλεγαν ότι λεφτά υπάρχουν)

Δεν χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη της χώρας αλλά σπαταλήθηκε προς όφελος των κρατούντων που το συνήψαν. (Τα χρησιμοποίησαν για να μείνουν στην εξουσία)

Οι δανειστές γνώριζαν την κατάσταση της χώρας. (Οι ίδιοι μαγείρευαν τα δεδομένα για λογαριασμό των δικών μας φαύλων)

Προφανώς και οι τρείς αυτοί όροι πληρούνται στην περίπτωση της Ελλάδος και η άρνηση της σημερινής κυβέρνησης για παύση πληρωμών και αναδιαπραγμάτευση του χρέους δηλώνει συνεργεία στη δημιουργία του και συνιστά προκλητική υπεράσπιση των συμφερόντων των δανειστών έναντι των Ελλήνων πολιτών σε βαθμό προδοσίας.»

Μελετώντας τα δεδομένα καταλήγουμε ότι χονδρικά έχουμε τρεις επιλογές:


Α. Αποδεχόμαστε το μνημόνιο (δηλαδή την εκχώρηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων επί της χώρας στους δανειστές και την υποθήκευση όλων των πόρων της χώρας, όπως ωραία το εξηγεί ο κ. Καζάκης, δείτε το βίντεο με όλη την ανάλυση στο http://www.youtube.com/watch?v=Pgb71Hxi8hE&feature=player_embedded ) και συνεχίζουμε στο δρόμο που χαράζει η κυβέρνηση, ελπίζοντας πως δεν μας λένε ψέματα κι αυτή τη φορά και θα ισοσκελιστούν οι προϋπολογισμοί με νέα δανεικά, για να μπορούμε να βγούμε στις αγορές το 2015 να δανειστούμε με φυσιολογικά (;) επιτόκια, αφού όμως πρώτα θα έχουμε ξεπουλήσει τα πάντα.

Στο μεταξύ μπορεί και να πτωχεύσουμε αλλά τουλάχιστον θα έχουμε πουλήσει τα πάντα και τη χώρα δε θα τη διοικούν οι δικοί μας διεφθαρμένοι/ανίκανοι πολιτικοί και γραφειοκράτες αλλά ξένοι διεφθαρμένοι/ικανοί να ξεζουμίζουν τον εργάτη ξένοι.

Β. Διαπραγματευόμαστε ένα ευνοϊκότερο μνημόνιο, επιμυκήνουμε, κουρεύουμε, δανειζόμαστε και αποκρατικοποιούμε με καλύτερους όρους. Ακόμα και να τολμήσουμε να φανταστούμε ότι θα γίνει δεκτή η πρότασή μας θα έχουμε φορτώσει στις πλάτες δεκάδων μελλοντικών γενιών την αποπληρωμή εκατοντάδων δις, χώρια των τόκων τους!

Έτσι κι αλλιώς, ακόμα και να μη μας νοιάζει για τα παιδιά μας, για να πετύχει μια διαπραγμάτευση πρέπει να έχεις κάποιον άσσο στο μανίκι. Ποιος είναι αυτός; Και γιατί δεν τον παίξαμε ως τώρα; Γιατί οι βουλευτές της αντιπολίτευσης δεν παραιτήθηκαν ομαδόν όταν ψηφιζόταν το επαίσχυντο μνημόνιο ώστε να μην ψηφιστεί και να πάμε σε εκλογές, έχοντας οι ψηφοφόροι γνώση του τι αντιμετωπίζουμε και των λύσεων που προτείνονται; Όσοι είχαν μια λύση καλύτερη κατά νου θα είχαν βέβαιη τη νίκη στις εκλογές.

Και τίθεται φυσικά το ερώτημα: Αυτοί που επί χρόνια δημιούργησαν το χρέος και τα προβλήματα στη διοίκηση, για να παραμείνουν στην εξουσία και να τρώνε με δέκα μασέλες, αυτοί θα βρούνε τη λύση;

Παραλλαγή του Β αποτελούν οι προτάσεις για εξεύρεση των χρημάτων που απαιτούνται για να μειωθεί το έλλειμα του προϋπολογισμού από μια πιο δίκαιη φορολόγηση (των πραγματικά εχόντων), από περιορισμό του σπάταλου κράτους, από πραγματική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, από σωστές δημόσιες επενδύσεις κλπ και όχι μειώνοντας μισθούς-συντάξεις, απολύοντας, καταργώντας εργασιακά δικαιώματα, αυξάνοντας την ανεργία και φορολογώντας τον εισπνεόμενο αέρα. Γίνεται. Και πάλι θα χρωστάμε για γενιές. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλουν οι δανειστές. Ποσώς τους ενδιαφέρει η δικαιοσύνη. Τα φιλέτα θέλουν.

Επίσης παραμένει το γιατί χρειαστήκαμε δανεικά από μιας αρχής. Γιατί μας πήραν τα λεφτά οι Γερμανοί κατακτητές και δεν μας τα γύρισαν; Γιατί εισάγουμε περισσότερα απ’ όσα εξάγουμε; Γιατί οι κυβερνώντες θέλανε λεφτά να σκορπίσουν στο πόπολο για να κρατηθούν στην εξουσία; Γιατί θέλαμε μεγάλα έργα και Ολυμπιακούς; Για όλα τα παραπάνω; Αν θέλουμε κάποτε (κάαααποτε) να ζήσουμε χωρίς δανεικά πρέπει να δώσουμε απαντήσεις και λύση.

Γ. Λέμε όχι στο μνημόνιο, κηρύσσουμε το χρέος απεχθές, μένουμε από δανεικά για πολύν καιρό και πορευόμαστε, μονάχοι και φτωχοί ίσως, για κάμποσα χρόνια, αλλά χωρίς να έχουμε ξεπουλήσει τα πάντα, με την ελπίδα να μάθουμε να πορευόμαστε με όσα έχουμε κι ακόμα να μάθουμε να παράγουμε κι όσα δεν παράγουμε τώρα. Με ελπίδα. Ελπίδα!

Το πόσο φτωχοί θα είμαστε είναι σχετικό σε μια Ελλάδα που έχει τρόπο να μας θρέψει όλους, αν εκμεταλλευτούμε τον πλούτο της σωστά κι αν μοιραστεί ο πλούτος δίκαια κι αν οι διαχειριστές της χώρας έχουν γνώμονα το κοινωνικό συμφέρον κι όχι το δικό τους.

Εδώ υπάρχει το πρόβλημα του, αν όχι οι αυτοί οι πολιτικοί, τότε ποιοί; Ποιος θα διοικήσει σ’ αυτές τις συνθήκες; Αυτό το σχέδιο για να πετύχει προϋποθέτει ενεργή συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις και στη διοίκηση. Προϋποθέτει συλλογική ευθύνη. Και το χειρότερο: Σε μια παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική κοινωνία κανένα κίνημα δε θα πετύχει για πολύ αν δεν είναι παγκόσμιο.

Αδύνατο να συμβεί; Κάποτε φαίνονταν αδύνατο το πέρασμα από τη φεουδαρχία στην αστική κοινωνία. Τίποτα δεν είναι αδύνατο.

Δε θα προτείνω, αν και οι επιλογές Α και Β μου είναι απεχθείς. Την άποψή μου άλλωστε την έχω ήδη εκφράσει περιγράφοντας την κατάσταση και τις επιλογές. Δεν έχουμε έλλειψη προτάσεων, ούτε έλλειψη ενημέρωσης, ούτε έλλειψη αγανάκτησης. Δεν έχουμε έλλειψη έντιμων και ικανών ανθρώπων. Έλλειψη δέσμευσης έχουμε. Αν δεν συνδυάσουμε τον ατομικό μας αγώνα για επιβίωση με το κοινό συμφέρον απέναντι στον εχθρό που μας θέλει σκλάβους, θα γίνουμε σκλάβοι. Τόσο απλά.

Το πώς θα συμβεί η μετάβαση από το ατομικό στο συλλογικό δεν έχω τα μέσα να το φανταστώ ούτε υπάρχει καμιά εγγύηση ότι θα συμβεί. Στην Αργεντινή ας πούμε η οργή εκφράστηκε με βία. Αλλά υπάρχει κόσμος στις πλατείες σε όλη την Ευρώπη που δεν υπήρχε πριν δέκα μέρες και προσπαθεί να γεννήσει κάτι καινούργιο.

Δεν είναι τυχαίο που χτυπιέται πρώτη η χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία. Ακόμα και οι καπιταλιστές απολαμβάνουν την ποίηση. Το πόσο την κατανοούν είναι άλλο ζήτημα. Ούτε τη Δημοκρατία κατανοούν. Μπορούμε όμως να τους διδάξουμε.

ΑΦΕΣΜΟΣ

Πέμπτη 11 Νοεμβρίου. Ο Έκτωρας Κακναβάτος, κηδεύεται στις τρεισήμισι το απόγευμα, στο νεκροταφείο του Κόκκινου Μύλου στην Αθήνα. Δεν είμαι άξια εγώ να τον παρουσιάσω, διαβάστε την ποίησή του και τον αποχαιρετισμό που εκφώνησε ο Σάββας Μιχαήλ στην κηδεία του:
http://agrapublications.blogspot.com/2010/11/blog-post_19.html

Για μένα που ταξίδεψα στο τοπίο της ποίησής του και της σκέψης του, της μόρφωσής του και των συναισθημάτων του, της γλώσσας, των εννοιών και των ηχοχρωμάτων του, για μένα ήταν αγαπημένος. Αγαπημένος όσο ο Καβάφης, ο Κάλβος, ο Καρούζος, ο Εμπειρίκος…. Πια δε θα ξαναγράψει κι αυτό με πονάει όσο με πονάει κι ότι χάθηκε ένας ακόμη αγωνιστής, ένας ακόμη ασυμβίβαστος.

Πέμπτη 11 Νοεμβρίου χτυπάει το τηλέφωνο στο γραφείο. Η πρώτη μου, η μοναδική μου ποιητική συλλογή, τυπώθηκε, μπορώ να παραλάβω τα βιβλία, να τα κρατήσω στο χέρι. «Στις τρεισήμισι θα τα έχει έτοιμα…»

Το Σύμπαν είναι σουρεαλιστής καταλήγω προσπαθώντας να πολεμήσω τη συγκίνηση, να βάλω σε λόγια τα μέσα μου κύματα, να τα εμφιαλώσω. Τι νιώθω; Αγάπη νιώθω, ναι, τόσο μελό. Όχι θλίψη, όχι χαρά, αγάπη. Μια γλυκιά, σιροπιαστή πληρότητα.



Αποφάσισα να εκδώσω τα μόλις 31 ποιήματά μου, όταν διάβασα το βιβλίο Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ, τη διαθήκη ενός ανθρώπου καταδικασμένου σε θάνατο από καρκίνο. Ν’ ακολουθήσω την προτροπή του να πραγματώσω τα όνειρά μου.

Από τη στιγμή που το αποφάσισα όλα ήταν με το μέρος μου. Άνθρωποι που απλώς γνώριζα (και που δε γνώριζαν την ποίησή μου) με διευκόλυναν, μου τα έδωσαν όλα στο πιάτο και δωρεάν.

Ακόμα και η φωτογραφία στο εξώφυλλο που ούτε παραγγελία να την είχα κάνει.

Διακόσια αντίτυπα τυπωμένα, να τα χαρίσω, να τα πάω στα βιβλιοπωλεία να μεταφέρουν την ψυχούλα μου και το πνεύμα μου σε φίλους και σε αγνώστους, ο πρώτος αφεσμός του μελισσιού που είναι η Κατερίνα.

Κουβαλάει μαζί του αυτός ο αφεσμός το μέλι που μάζεψα τρυγώντας το νέκταρ καλλιτεχνών, επιστημόνων, διανοητών αλλά και το νέκταρ της ζωής, βιώματα που ανθίζουν στο παρόν ή πιο μετά, μέσα στο λίπασμα της μνήμης.

Ελπίζω ότι θα ζήσει έξω από μένα αυτό το μελισσάκι, ότι θα βρει φωλιά, ότι θα το καλοδεχτούν. Δεν είχα άλλη επιλογή απ’ το να το αφήσω να πετάξει. Χάρηκα που το λευτέρωσα.

Ώρα καλή σου Έκτωρα, πάντα θα σε τιμώ, πάντα θα με διδάσκεις και θα με τέρπεις, πάντα θα σ’ αγαπώ.

Πάει κι ο Σεπτέμβρης…

Είχε γίνει κάτι σαν επωδός: Το Σεπτέμβρη θα φανεί η κρίση για καλά, το Σεπτέμβρη θα εκδηλωθεί η λαϊκή οργή… Πάει κι ο Σεπτέμβρης και τίποτα. Μήτε ορδές εξαθλιωμένων ανέργων πολιορκούν τη Βουλή, μήτε οι πολιτικοί κρύβονται από τον εξαπατηθέντα, προδοθέντα και σταυρωθέντα ελληνικό λαό.

Αναβολή ή ματαίωση λέτε; Αδράνεια και αμηχανία λέω εγώ σε πρώτη φάση.

Η αδράνεια στη φυσική ορίζεται ως η χαρακτηριστική ιδιότητα των σωμάτων να αντιστέκονται στην οποιαδήποτε μεταβολή της κινητικής τους κατάστασης. Πώς να περάσεις απ’ τον καναπέ στο πεζοδρόμιο μέσα σε μερικούς μήνες; Πώς να περάσεις απ’ το ατομικό στο συλλογικό; Από τη λογική του «σε ψήφισα για να καθαρίσεις για πάρτη μου» στη λογική του «ας πιάσουμε όλοι μαζί τη σκούπα μπας και ξεβρωμίσουμε καμιά φορά»;

Λογικό είναι να υπάρχει αδράνεια. Η μεταβολή της κινητικής μας κατάστασης θα πάρει λίγο (?) χρόνο…

Η αμηχανία από την άλλη έρχεται από την αρχαία γλώσσα. Διαφέρει μόνο στο πνεύμα (που είναι «ψιλή» αν ενδιαφέρεστε) και στη σημασία. Η αρχική σημασία ήταν ένδεια λόγω απουσίας οικονομικών πόρων, κάτι που δεν γνώριζα όταν έγραφα τη δεύτερη παράγραφο. Το λεξικό της νεο-ελληνικής δίνει τη σύγχρονη σημασία:
αμηχανία θηλυκό μόνο στον ενικό
1. η αδυναμία συμπεριφοράς και αντίδρασης με τον πρέποντα τρόπο• το να μη μπορεί κάποιος να πει ή να κάνει αυτό που είναι κατάλληλο
2. συναίσθημα σύγχυσης και αναστάτωσης που προκαλείται από κάτι ξαφνικό κι αναπάντεχο
Αδυναμία αντίδρασης με τον πρέποντα τρόπο, σύγχυση και αναστάτωση. Έτσι ακριβώς…. Χρόνια ολόκληρα ζούσαμε απολίτικα, ενδιαφερόμενοι μόνο για τις καταναλωτικές μας ανάγκες, μπήκαμε στη φάκα, έκλεισε η φάκα, παγιδευτήκαμε και τώρα μας πήραν και το τυρί. Ή που θα φάμε ο ένας τον άλλο ή που θα σπάσουμε τα κάγκελα. Προφανώς ακόμα το μελετάμε…

Πάει ο Σεπτέμβρης. Νέος προϋπολογισμός κατατίθεται, νέες περικοπές, νέοι φόροι, νέος κύκλος ύφεσης στην αγορά, αρνητική ανάπτυξη (τι ακριβώς σημαίνει αυτό;), νέα στρατιά ανέργων βορά στην καπιταλιστική όρεξη για υπερκέρδη, η χώρα στο σφυρί, λιμάνια, σιδηρόδρομος, ενέργεια, επικοινωνίες, το νερό ποιος θα το πάρει; Θα ζήσουμε ως δουλοπάροικοι στον τόπο μας ή θα ξενιτευτούμε με την «πόλη» να μας ακολουθεί;

« Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού -μη ελπίζεις -
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κώχη τούτη την μικρή, σ' όλην την γή την χάλασες.»

Αγαπημένος Καβάφης, χαραγμένος στην ψυχή, κομμάτι της «ελληνικότητάς» μας…

Θα τη χάσουμε κι αυτή; Τα πανεπιστήμιά μας θα διοικούνται πλέον από επιχειρηματίες, θα έχουν μάνατζερ αντί για κοσμήτορα, οι ακαδημαϊκοί πολίτες θα είναι πλέον υποψήφιοι εργαζόμενοι ή υποψήφιοι άνεργοι, τι να ασχολούμαστε τώρα με τη γνώση, την αλήθεια, τη φιλοσοφία, τον κοινωνικό μας ρόλο ως επιστήμονες …

Τα παιδιά μας δεν διδάσκονται καν το να αναζητούν και να χειρίζονται την πληροφορία, πόσο μάλλον να τη μετατρέπουν σε γνώση! Διαδίκτυο σημαίνει facebook, άντε και κανένα παιχνίδι. Η γλώσσα και η ιστορία είναι μαθήματα και όχι ζωή, όχι βίωμα. Και πότε ήταν; Μόνο στα κρυφά σχολειά φαντάζομαι…

Τελικά η γνώση, η παιδεία, η ελληνικότητα, η πολιτικοποίηση κατακτιούνται δε σου προσφέρονται, είναι θέμα επιλογής, τι θα διαλέξεις. Σήμερα είναι στα αζήτητα, διότι σήμερα μας πείσανε τους περισσότερους ότι άλλα πράγματα χρειαζόμαστε, η εμφάνιση είναι που μετράει, όχι το περιεχόμενο… Το που πας για φαγητό και όχι το τι τρως…

Υπάρχει οργή γύρω μου, υπάρχει σαρκασμός, υπάρχει αμφισβήτηση. Κάθε μέρα κάπου θα πετύχεις το περίφημο απόσπασμα με τον νυν πρωθυπουργό να δηλώνει πως δε θα περικόψει μισθούς και συντάξεις, δε θα αυξήσει το ΦΠΑ, πως λεφτά υπάρχουν κλπ κλπ. Ακόμα και οι πιο προδιατεθειμένοι να πιστέψουν ότι δεν υπήρχε άλλη λύση από το μνημόνιο και πως η χρεοκοπία θα ήταν χειρότερο κακό, αδυνατούν να δικαιολογήσουν τα ξεδιάντροπα ψέματα. «Ο Καραμανλής θα ήταν καλύτερος;» είναι το μόνο τους επιχείρημα διότι πιο πέρα αδυνατούν να δουν. Πέρα από τη σημερινή Βουλή δεν υπάρχει τίποτα γι’ αυτούς. Πάντα τα πρόβατα πρέπει να έχουν βοσκό. Κι ας τα σφάζει…

Πάει κι ο Σεπτέμβρης. Ο Λαζόπουλος μας καλεί να περάσουμε μαζί του τον δύσκολο χειμώνα, βάζει το Τζίμη και το Χριστόφορο να πάνε πλατεία , να πάνε πορεία, αλλά οι λαζοπουλοθεατές δε θα κουνήσουν απ’ τον καναπέ. Ίσως πάνε να ψηφίσουν. Ποιον; Όλοι βοσκοί είναι. Τα πρόβατα είναι στο μαντρί κι αφού χειμώνας έρχεται θα τη βγάλουν με ξερό σανό, ούτε καλαμπόκι δεν υπάρχει ένεκα η κρίση…

Καλό χειμώνα λοιπόν, παραμένουμε αδρανείς και αμήχανοι μέχρι να ’ρθει το Πάσχα.

Τι περιμένουμε;

Πιστεύω πως για την ελληνική κρίση όλα έχουν ειπωθεί. Όποιος θέλησε να ενημερωθεί ενημερώθηκε. Έμαθε το όνομα των υπαίτιων οικονομικών δολοφόνων, τη μέθοδο τους, το ιστορικό της προαναγγελθείσης οικονομικής δολοφονίας, την ολιγωρία και τη συνενοχή των ντόπιων διεφθαρμένων/ ανίκανων πολιτικών που πρόδωσαν τη χώρα τους, την ολιγωρία και τη συνενοχή των ελληνικών ΜΜΕ και φυσικά την ολιγωρία και τη συνενοχή της Ενωμένης Ευρώπης.

Ουδείς πολιτικός ή δημοσιογράφος αμφισβήτησε το νομικό και ηθικό δικαίωμα των κερδοσκόπων να κερδοσκοπούν εξαθλιώνοντας χώρες και λαούς. Δημοσιογράφοι ανέλαβαν να συκοφαντήσουν τον ελληνικό λαό και η αλήθεια είναι ότι μας έτσουξε η ανθελληνική προπαγάνδα γιατί είχε κάμποση νεοελληνική πραγματικότητα μέσα.

Δε θα φοβόμουν την οικονομική κρίση. Δε θα θεωρούσα πρόβλημα τους διεφθαρμένους/ανίκανους πολιτικούς. Αν μπορούσα να εμπιστευτώ την ανθρωπιά των συγκατοίκων μου σ’ αυτή τη χώρα, οποιασδήποτε φυλής και καταγωγής και τάξης.

Εν τω μέσω πολέμου ενάντια στην εργατική τάξη οι εργαζόμενοι κατηγορούν ο ένας τον άλλον : οι ιδιωτικοί υπάλληλοι τους δημόσιους υπάλληλους που λουφάρουν και παίρνουν επιδόματα (ενώ κι αυτοί θα ήθελαν), οι δημόσιοι υπάλληλοι τους επιχειρηματίες/ελευθέρους επαγγελματίες που φοροδιαφεύγουν (ενώ αυτοί δεν μπορούν), οι μαγαζάτορες τους μικροπωλητές που τους παίρνουν τον πελάτη και την μπουκιά απ’ το στόμα…..

Κατηγορούν και τους πολιτικούς, ναι. Αλλά τους ψηφίζουν. Και όσοι δεν ψηφίζουν μένουν εκεί. Χειροκροτούν το Λαζόπουλο κι εκτονώνονται.

Πως καταντήσαμε έτσι μέσα σε τρεις δεκαετίες;;; Μόνοι εναντίον όλων, καχύποπτοι, θυμωμένοι, ζηλόφθονες, κατήγοροι, κυνηγώντας ο καθένας το δικό του καταναλωτικό όνειρο, υποβαθμίζοντας τους φίλους σε παρέα, την επανάσταση σε εφηβικές ανησυχίες, τη ζωή σε καθημερινότητα και διακοπές….

Που πήγαν τα ιδανικά; Κανείς πια δεν πιστεύει ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο;

Διαβάζω όλους αυτούς που γράφουν ότι η κρίση είναι μια ευκαιρία να γυρίσουμε πίσω στις μέρες που είχαμε λιγότερα αλλά ζούσαμε περισσότερα, που υπήρχε αληθινό μοίρασμα και ζωντανά συναισθήματα. Διάβασα όμως και ολίγον Μαρξ στο παρελθόν και θυμάμαι το απόφθεγμα «η εξαθλίωση δεν παράγει πάντα επανάσταση».

Αναμφίβολα η κρίση είναι μια τεράστια εξελικτική πίεση για όσους υφίστανται τις συνέπειές της. (Για τους άλλους είναι μέσο πλουτισμού διότι ο πλούτος δεν χάθηκε, τον πήραν από μας τους πολλούς κάποιοι λίγοι).

Το κάθε είδος ανθρώπου όμως θα εξελιχθεί διαφορετικά κάτω από αυτήν την πίεση. Θα δούμε το καλύτερο που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο αλλά θα δούμε και το χειρότερο. Ανάλογα με το ποιο είδος θα επικρατήσει θα προκύψει και μια κοινωνία αλληλεγγύης ή μια κοινωνία αλληλοσπαραγμού.

Είμαι ορθολογίστρια, το έχω δηλώσει και άλλοτε. Αν δούμε τα δεδομένα δεν έχουμε τίποτα καλό να περιμένουμε.

Πως ο συνάνθρωπός μας που πετάει τα σκουπίδια του όπου τον βολεύει θα μάθει να νοιάζεται για τους γύρω του και για το περιβάλλον;

Ναι μεν δεν είναι ίδιας τάξης μεγέθους η πράξη, αλλά η κοσμοθεωρία πίσω από την πράξη είναι ίδια είτε αδειάζεις βιομηχανικά λύματα του εργοστασίου σου στον Ασωπό, είτε πετάς το κουτάκι της μπύρας απ’ το παράθυρο του αυτοκινήτου σου, είτε αφήνεις 15 αποτσίγαρα τη φορά στην παραλία, είτε ρίχνεις τον κατσίγαρο στο ρέμα, είτε ρίχνεις τα μπάζα σου στο ρέμα…..

Πως ο συνάνθρωπός μας που οδηγεί σα να είναι δικός του ο δρόμος, που παρκάρει κλείνοντας τις ράμπες για τους ανάπηρους ή στις θέσεις των αναπήρων θα μάθει να σέβεται τους άλλους;

Πως θα πάψουν να είναι ρατσιστές όλοι οι ρατσιστές;

Αρκεί η οικονομική κρίση για να μας μάθει –αυτό που ξέρει καλά το DNA μας! -ότι δεν μπορούμε να επιβιώσουμε μόνοι μας;

Η επανάσταση ξεκινάει από την ψυχή μας. Αν δεν αλλάξουμε εμείς δε θ’ αλλάξει ο κόσμος.

Ένα από τα πιο μεστά βιβλία που έχω διαβάσει είναι η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ (COLLAPSE) του Jarred Diamond, εκδ. Κάτοπτρο 2007. Στο βιβλίο αναλύεται το πώς και το γιατί κάποιες κοινωνίες οδηγήθηκαν στον αφανισμό ενώ κάποιες άλλες έφτασαν στο χείλος του αφανισμού και - αλλάζοντας – επιβίωσαν. Σε συνδυασμό με το άλλο του βιβλίο ΟΠΛΑ, ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΚΑΙ ΑΤΣΑΛΙ, εκδ. Κάτοπτρο 2006 , στο οποίο αναλύει το πώς και το γιατί επικράτησε αυτό που ονομάζουμε «δυτικός πολιτισμός», δίνει μια επιστημονική εξήγηση του γιατί καταντήσαμε έτσι αλλά δυστυχώς καμιά εξήγηση γιατί επιμένουμε να μην αλλάζουμε….. Τι περιμένουμε;

Είμαστε χαζοί; Τι να τα κάνουμε τα λεφτά όταν ο πλανήτης θα έχει γίνει αβίωτος; Σε τι ελπίζουν οι έξυπνοι καπιταλιστές; Στον αποικισμό άλλων πλανητών; Στη μείωση του πληθυσμού μέσω της εξάπλωσης θανατηφόρων ιών; Στη μετατροπή των μαζών σε σκλάβους χωρίς δικαιώματα στην κατανάλωση; Υπάρχουν πράγματι σκοτεινά κέντρα εξουσίας που έχουν κάποιο σχέδιο; Μήπως αυταπατώνται ότι ελέγχουν την κατάσταση;

Ο πλανήτης, η ανθρωπότητα, είμαστε ένα πολυπαραγοντικό, ανοιχτό σύστημα. Στην καλύτερη περίπτωση μπορούμε να μιλήσουμε με πιθανότητες. Μαθηματικά του τύπου 1+1=2 δεν ισχύουν για να προβλέψουμε τις εξελίξεις. Αυτό είναι και η μόνη μας ελπίδα. Μπορούμε να αλλάξουμε. Μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Η δυνατότητα υπάρχει. Τι περιμένουμε;

Ας μου απαντήσει κάποιος……