Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

Πενήντα χρόνια




Είμαι  ακόμα το παιδί που βλέπει το πρόσωπο στο φεγγάρι κι αναρωτιέται αν με βλέπει κι αυτό.

Βλέπω ακόμη δράκους και τριαντάφυλλα στα σύννεφα κι ουράνια τόξα στις δροσοσταλίδες.

Κάθε καινούρια λέξη που μαθαίνω διευρύνει τα όρια του κόσμου μου.

Υπάρχουν καινούρια τραγούδια να τα ερωτευτώ και έργα τέχνης να με συγκινήσουν.

Κάθε πλάσμα γύρω μου είναι υπέροχο και μαγικό κι άξιο σεβασμού, καμιά φορά και δέους.

Κάθε μπουκιά φαγητού στο στόμα μου έχει πίσω της μια μεγάλη διαδρομή κι ένα πλήθος πλασμάτων, ανθρώπινων και μη που εργάστηκαν ή πέθαναν για να φτάσει η τροφή σε μένα  και την τιμώ αυτή τη μπουκιά.

Κάθε αντικείμενο που χρησιμοποιώ έχει φτιαχτεί με τον κόπο κάποιων και με υλικά από τον κόσμο που μας φιλοξενεί και το τιμώ αυτό το αντικείμενο.

Κάθε άγνωστος άνθρωπος στο δρόμο έχει μια ιστορία που αξίζει να τη μάθω και μια πιθανότητα να τον γνωρίσω στο μέλλον.

Κάθε σπίτι που προσπερνώ κρύβει χαρές και λύπες, μοναξιά και θαλπωρή, μυστικά και αλήθειες.

Για κάθε είδηση που με τρομάζει ή με λυπεί ή μου προξενεί φρίκη υπάρχει μια αντίθετη είδηση που φέρνει χαρά κι ελπίδα, που πρέπει ίσως να ψάξεις περισσότερο για να τη βρεις αλλά υπάρχει.

Για κάθε καταστροφή που διαπράττει κάποιος, κάποιος άλλος έχει δημιουργήσει κάτι.

Γεννήθηκα σαν σήμερα πριν πενήντα χρόνια. 

Ο κόσμος άλλαξε μέσα σε μισό αιώνα, η χώρα μου άλλαξε, η πόλεις που έζησα, η γειτονιά μου. Οι άνθρωποι άλλαξαν. Εγώ άλλαξα. 

Αλλά η αλλαγή είναι νομοτέλεια, θα συμβεί έτσι κι αλλιώς. 

Το θέμα είναι η κατεύθυνση της αλλαγής.

«Αν δεν μπορείς να πετάξεις, τρέξε. Αν δεν μπορείς να τρέξεις, περπάτα. Αν δεν μπορείς να περπατήσεις, τότε σύρσου.  Αλλά ό,τι κι αν κάνεις πρέπει να κινείσαι προς τα μπρος», είναι η προτροπή του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ο ανήφορος του Καζαντζάκη. Η αρετή του Σωκράτη.


Δεν ξέρω πόσα χρόνια έχω μπροστά μου. Ξέρω πώς να τα ζήσω.






Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2016

Αλήθεια και ευθύνη









Διαβάζω εδώ και μήνες κείμενα  ειδικών και μη, κείμενα πολιτών που γράφονται εν βρασμώ και κείμενα προπαγανδιστικά που γράφονται επί παραγγελία και πληρωμή, κείμενα έξω από την Ελλάδα και κείμενα μέσα από την Ελλάδα, διαβάζω αχόρταγα, καταπίνω,  πέπτω και…αφοδεύω.

Συγχωρείστε μου τη μεταφορά αλλά και η πνευματική τροφή μετά την πέψη της τελικά έχει και περιττώματα, δεν είναι όλα τα συστατικά ωφέλιμα και προς αφομοίωσιν! Αφήστε που τα περισσότερα είναι πνευματικό σκουπιδοφαγητό σερβιρισμένο στις αλυσίδες διανομής παραπληροφόρησης που έχουν καταντήσει τα ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά.

Ωσάν ρακοσυλλέκτης, λοιπόν για να δοκιμάσουμε μιαν άλλη μεταφορά, ψάχνω στις αχανείς χωματερές της άχρηστης ή λανθασμένης πληροφορίας για να βρω ψήγματα αλήθειας, ψήγματα ουσιαστικής πληροφόρησης.

Πως ξέρω ότι κάτι είναι αλήθεια; Η αλήθεια είναι κάτι που βιώνεις, όχι κάτι το εγκεφαλικό. Ειδικά η πολιτική αλήθεια βιώνεται τόσο έντονα που, πολλές φορές, το υποκείμενο που τη βιώνει δεν επιβιώνει…. Η επιστημονική αλήθεια …. ε, αυτό είναι μια άλλη ανάρτηση!

Να μοιραστώ μαζί σας αυτά που αφομοίωσα λοιπόν, ή αυτά που συνέλεξα, πράγματα που δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι είναι αλήθεια, διότι μου το λέει η κοινή μου λογική και το τζιέρι μου ταυτοχρόνως, το νιώθω στις κράμπες που κάνει το στομάχι μου όταν σκέφτομαι ότι όπου να ’ναι θ’ αρχίσει η πτώση….

Αλήθεια πρώτη: Ούτε η  κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση ούτε οι καθοδηγητές τους, οι δανειστές, δεν έχουν σκοπό να σώσουν τη χώρα ή έστω να αποπληρωθεί το χρέος. Δεν τους ενδιαφέρει το χρέος. Ο στόχος είναι η πτώχευση και η λεηλασία, το ξεπούλημα. Πρέπει και η Ελλάδα να πτωχεύσει και οι Έλληνες να πτωχεύσουν οπότε τα έσοδα θα είναι πολλαπλάσια του χρέους.

Τα μέτρα και οι περίφημες μεταρρυθμίσεις οδηγούν μαθηματικά εκεί. Δεν είναι ότι δεν υπάρχουν λύσεις. Απλά δεν εφαρμόζονται μέτρα που δίνουν λύσεις αλλά μέτρα που δημιουργούν προβλήματα.

Αλήθεια δεύτερη: Για να αντισταθεί μια κοινωνία σε μια τέτοια επίθεση πρέπει να υπάρχει συλλογικότητα, ομόνοια, και δημοκρατικές διαδικασίες. Τίποτα από τα τρία δεν υπάρχει. Αντιθέτως υπάρχει ατομισμός, συντεχνιακές λογικές, κομματικές λογικές και η λογική των δύο μέτρων και σταθμών (να καταργηθούν τα προνόμια των άλλων αλλά όχι τα δικά μου, να πληρώσουν φόρους αυτοί αλλά όχι εμείς, το δικό τους κόμμα φταίει όχι το δικό μου).

Αλήθεια τρίτη: Δεν υπάρχουν εθνοσωτήρες (ο Βαρουφάκης θέλει να σώσει όλη την Ευρώπη)

Αλήθεια τέταρτη: Πιθανότατα δεν υπάρχουν εθνικές λύσεις λόγω παγκοσμιοποίησης…. (λες να ’χει δίκιο ο Βαρουφάκης;;;;!)
Μέσα ή έξω από το ευρώ, την ΕΕ, το ΝΑΤΟ, την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, τον ΟΗΕ…. ό,τι θέλετε συμπληρώστε, είμαστε και πάλι μεσοπέλαγα στην ίδια βάρκα και χωρίς σωσίβιο ή γη της επαγγελίας για να αράξουμε στις ακτές της.


Η ανθρωπότητα παντού κατασπαράζεται από την ίδια ασυδοσία  της χρηματοπιστωτικής αγοράς που προστατεύει τις τράπεζες και όχι τους λαούς, τους φορολογικούς παραδείσους και όχι τα ανθρώπινα δικαιώματα, που ξεκινάει πολέμους για το κέρδος και καταστρέφει τον πλανήτη, που δέχεται να υπάρχουν 30 εκατομμύρια σκλάβοι και διπλάσιοι πρόσφυγες…..

Γίνομαι βαρετή, το ξέρω. Τα ξέρετε αυτά.
  • Ξέρουμε ότι όλες οι κυβερνήσεις μας είπαν ψέματα κι ότι δε δουλεύουν για μας. 
  • Ξέρουμε όλοι ότι υπάρχει διαφθορά ακόμα και τα ονόματα και τις διευθύνσεις των διεφθαρμένων σε πολλές περιπτώσεις.
  • Ξέρουμε ότι δεν τιμωρούνται οι διεφθαρμένοι κι οι κλέφτες.
  • Ξέρουμε ότι με αυτούς τους φόρους δεν πρόκειται να επιβιώσουμε οικονομικά. Κι αν επιβιώνουν κάποιοι λίγοι σήμερα, είναι μεροδούλι-μεροφάι, τίποτα δεν μπορεί να μπει στην άκρη για να μας στηρίξει στις δύσκολες μέρες ή να στηρίξει τα παιδιά μας όπως στήριξαν εμάς οι γονείς μας.
  • Ξέρουμε ότι πρακτικά είμαστε ανασφάλιστοι κι ας πληρώνουμε εισφορές.
  • Ξέρουμε ότι δε θα πάρουμε σύνταξη αλλά χαρτζιλίκι.
  • Ξέρουμε ότι οι άνεργοι δε θα βρουν δουλειά κι οι εργαζόμενοι θα έχουν όλο και λιγότερες απολαβές κι ότι καμιά δουλειά δεν είναι σίγουρη…
  • Ξέρουμε ότι η μεγάλη πλειοψηφία τρέφεται με το φθηνότερο κι όχι με αυτό που θα ήθελε να αγοράσει.
  • Ξέρουμε ότι δε λειτουργεί η δικαιοσύνη ούτε η παιδεία.
  • Ξέρουμε ότι το κέντρο της επικρατούσας οικονομικο-πολιτικής άποψης δεν είναι ο άνθρωπος αλλά το κέρδος.


Και τι κάνουμε;

Αντίσταση συλλογική και οργανωμένη δεν υπάρχει κι ας ξέρουμε.  Το Σύνταγμα είναι άδειο από αγανακτισμένους και ας περισσεύει η αγανάκτηση και η οργή και ο φόβος.



Ένας πολιτικός φορέας που να μπορεί να εμπνεύσει ένα οργανωμένο κίνημα δεν υπάρχει. Οποιοδήποτε «μικρό» κόμμα που τυχαίνει να έχει σωστή ανάλυση της κατάστασης και μια πρόταση για τη διαχείριση της κατάστασης, θα παραμείνει ακριβώς μικρό κόμμα γιατί η υλοποίηση της πρότασής του απαιτεί σκεπτόμενους και ενεργούς πολίτες. Οι σκεπτόμενοι , αν και λίγοι, είναι πολύ περισσότεροι από τους ενεργούς.

Αυτό είναι το μόνο πράγμα πια που αξίζει συζήτηση κι ανάλυση. Γιατί απλά συζητάμε (και γράφουμε) και δεν δρούμε; Γιατί είμαστε διαιρεμένοι σε αγρότες, επιχειρηματίες, ιδιωτικούς και δημοσίους υπαλλήλους; Γιατί δεν πιστεύουμε ότι θα αλλάξει κάτι;

Αλήθεια πέμπτη: Δεν βρήκαμε ακόμα πάτο. Τα χειρότερα έρχονται. Είτε το σιγοψήσιμο μερικών ακόμη μνημονίων ώσπου να ξεπουληθούν τα πάντα, δημόσια κι ιδιωτικά, είτε το ολοκαύτωμα ενός Grexit χωρίς να έχουν ληφθεί μέτρα για να μην είναι ολοκαύτωμα.

Μέσα σε αυτό το εμπόλεμο τοπίο οφείλουμε να αναρωτηθούμε όχι μόνο πώς θα επιβιώσουμε αλλά και πώς να ζήσουμε. Πώς στη σκέψη μας δε θα βρίσκεται μόνο το πού θα βρω δουλειά, πού θα βρω λεφτά γι’ αυτό ή το άλλο, πώς θα γλιτώσω την κατάσχεση ή τι θα γίνει αν αρρωστήσω. Πώς στην ψυχή μας δε θα υπάρχει μόνο θυμός και θλίψη και πικρία και μίσος και φόβος.

Έχουμε απόλυτη ανάγκη να νιώθουμε ότι κυβερνάμε τη ζωή μας. Ότι κάνουμε αυτό που θέλουμε να κάνουμε κι όχι αυτό που μας επιβάλλεται. Αυτό είναι και το δυσκολότερο φορτίο που κουβαλάμε, μετά την επίγνωση ότι είμαστε θνητοί. Η επίγνωση ότι ορίζουμε τη μοίρα μας ως όντα με αυτεξούσιο, με ελεύθερη βούληση. Ότι αυτά που μας συμβαίνουν είναι αποτέλεσμα και των δικών μας επιλογών.

Επιλέξαμε δουλειά, σύντροφο, φίλους, κοσμοθεωρία…. Επιλέξαμε να κυνηγήσουμε ή να εγκαταλείψουμε τα όνειρά μας. Πολλές φορές επιλέξαμε λάθος. Το μόνο καλό είναι ότι εξακολουθούμε να έχουμε επιλογές. Ακόμα και τώρα, μέσα σε αυτό το εμπόλεμο τοπίο.

Τεράστιο βάρος αυτή η ελεύθερη βούληση. Τεράστια ευθύνη. Αλλά και μοναδική διέξοδος.




Μπορούμε να επιλέξουμε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματά μας ατομικά ή συλλογικά. Να επιλέξουμε αν θα μιζεριάσουμε ή όχι. Αν θα είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας για το ποιος φταίει που δεν γίναμε αυτό που θέλαμε ή αν θα μας φταίει η μάνα μας, ο σύντροφός μας ή το κράτος. Αν θα δούμε τηλεόραση ή θα μιλήσουμε με έναν φίλο. Αν θα κλαιγόμαστε για τα χρέη μας ή θα παλέψουμε να βρούμε διέξοδο. Αν θα κάνουμε μια δουλειά που μας αδειάζει αντί να μας γεμίζει ή αν θα ρισκάρουμε τα πάντα για να κάνουμε αυτό που αγαπάμε.

Αν συνειδητοποιούσαμε ο καθένας τις δικές του προσωπικές λανθασμένες επιλογές και κάναμε το σωστό για μας, αν επιτέλους αρχίζαμε να επιλέγουμε συνειδητά, μαζί μας θα άλλαζε κι η κοινωνία.

Πολύ απλά, πρέπει, με απόλυτη ειλικρίνεια για το τι είναι αυτό που θέλουμε στη ζωή μας, να δώσουμε τη σωστή κατεύθυνση στις αλλαγές. Αλλαγές που θα μας κάνουν καλύτερους ανθρώπους και θα μας δώσουν καλύτερη ποιότητα ζωής.  Που δε θα τις καθορίσει ο φόβος και το μίσος αλλά η ελπίδα και η αγάπη.

Προφανώς και δεν εννοώ να κοιτάξουμε την πάρτη μας και να αγνοήσουμε τους άλλους και το σύνολο. Αυτό σαφώς και δεν οδηγεί σε καλύτερη ποιότητα ζωής. Αυτό κάνουμε τώρα!

Η συνειδητοποίηση ότι εξαρτώμαστε από τους άλλους κι οι άλλοι από μας, είναι από τα πρώτα βήματα της ειλικρινούς αναζήτησης μέσα μας για το τι θέλουμε και πως πρέπει να ζούμε. Ό,τι κι αν κατορθώνουμε, ό,τι κι αν αποκτάμε, δεν έχει αξία αν δεν το μοιραστούμε με όσους αγαπάμε. Κι όσο περισσότερους αγαπάμε, τόσο μεγαλύτερη αξία για μας έχει αυτό που θέλουμε να μοιραστούμε…..

Με αυτό το πρίσμα, δεν είναι εγωιστικό να κάνουμε το καλύτερο για μας τους ίδιους και να επιδιώκουμε την προσωπική μας ευτυχία και ολοκλήρωση. Είναι η μόνη διέξοδος. Αποδεχόμενοι ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε κάτι, φοβούμενοι το ρίσκο, την αποτυχία και την ενδεχόμενη ρήξη με τους γύρω μας, όχι μόνο μένουμε οι ίδιοι δυστυχείς αλλά μεταφέρουμε αυτή τη δυστυχία στους γύρω μας και την ήττα μας στην κοινωνία.


Μια κοινωνία ηττημένων και συμβιβασμένων πώς θα μπορέσει ποτέ να εξελιχθεί σε κάτι άλλο από δυστοπία;



Τρίτη, 10 Μαρτίου 2015


Ο αδιάφορος, ο χαφιές και ο πολίτης





Όχι, δεν πρόκειται για ανέκδοτο, αλλά θα ξεκινήσω με ένα:

Η φίλη μου η Γιάννα ζει στην Αγγλία. Πήγε για μεταπτυχιακές σπουδές, βρήκε μια καλή δουλειά και έμεινε εκεί. Το περιστατικό που θα σας μεταφέρω έγινε πριν 15 χρόνια, όταν μετακόμισε σε ένα σπίτι δικό της, χωρίς συγκάτοικο για πρώτη φορά.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο πήγε να βρει την παλιοπαρέα. Πέρασε καλά και γύρισε σπίτι ξημερώματα Δευτέρας, κοντά στις πέντε. Κοιμήθηκε τρεις ώρες και πήγε στο πανεπιστήμιο. Επιστρέφοντας το βράδυ και ενώ έψαχνε τα κλειδιά της την πλησίασε ένας ευγενικός κύριος που συστήθηκε ως ο γείτονας από δίπλα.

Ο κύριος την ενημέρωσε πως, όσο έλειπε, κάποιος προσπάθησε να διαρρήξει το σπίτι της και της έδειξε τα ίχνη από την προσπάθεια παραβίασης. Όμως χάρη στην άμεση επέμβαση της «φρουράς της γειτονιάς» (neighbourhood watch), της οποίας είναι μέλος, ο διαρρήκτης τράπηκε σε φυγή. «Παρακαλώ καλή μου», απάντησε στις ευχαριστίες της και της τόνισε ότι ένας τοίχος τους χωρίζει κι, αν χρειαστεί βοήθεια, δεν έχει παρά να χτυπήσει δυνατά.

Δυο βδομάδες μετά κι ενώ κάρφωνε ένα καρφί για να κρεμάσει ένα κάδρο, χτύπησε άμεσα η πόρτα κι εμφανίστηκε ο γείτονας με ένα ρόπαλο του μπέιζμπολ, έτοιμος να σώσει τη δεσποινίδα που κινδύνευε. «Συγγνώμη που σας αναστάτωσα», είπε η δεσποινίδα και ο κύριος είπε «Κανένα πρόβλημα, τώρα ξέρεις ότι μπορείς να στηρίζεσαι στη βοήθειά μου».

Λίγες μέρες μετά, η Γιάννα πάρκαρε έξω από το σπίτι της το καινούργιο –μεταχειρισμένο-της αυτοκίνητο. Εδώ πρέπει να σας δώσω μια μάλλον άχρηστη πληροφορία αλλά βασική για την ιστορία: στο Ηνωμένο Bασίλειο τα τέλη είναι μηνιαία. Αν δεν τα έχεις πληρώσει, δεν επιτρέπεται να παρκάρεις το αμάξι σε δημόσιο χώρo αλλά μόνο σε κλειστό ιδιωτικό πάρκινγκ. Πλην όμως η Γιάννα σκέφτηκε ότι σε τρεις μέρες έληγε ο μήνας, οπότε γιατί να πληρώσει ολόκληρο μήνα για τρεις μέρες;

Ο καλός γείτονας όμως εμφανίστηκε και πάλι εγκαίρως, την πληροφόρησε για τη νομοθεσία και της είπε πως, αν δε συμμορφωθεί, θα πρέπει να την καταγγείλει και εκείνη θα πληρώσει πρόστιμο!

Καλός γείτονας ή κακός γείτονας; Τι λέτε;

Συνεχίζω με δεύτερο ανέκδοτο, με πρωταγωνίστρια αυτή τη φορά την γράφουσα: Περπατώ στο πεζοδρόμιο της οδού Έβανς, στο κέντρο του Ηρακλείου Κρήτης. Η κόρη μου έχει μεγαλώσει και την κρατώ από το χέρι, δε σπρώχνω πια το καρότσι που ήταν ολόκληρος άθλος να το περάσεις από τα παρκαρισμένα -μπροστά -στη -ράμπα του- πεζοδρομίου αυτοκίνητα κι απ΄ τα πάνω –στο- πεζοδρόμιο -παρκαρισμένα μηχανάκια ή και αυτοκίνητα …. Σαφής βελτίωση!

Οπότε βλέπω ξάφνου ένα παπάκι, που κινείται πάνω στο πεζοδρόμιο κι έρχεται προς το μέρος μας, με όχι μικρή ταχύτητα και, ακόμα πιο ξάφνου, αυξάνει απότομα ταχύτητα και τραβάω το παιδί πάνω μου και κολλάω στον τοίχο και περνάει ξυστά από δίπλα μας και σταματάει λίγα μέτρα πιο πάνω –για να παρκάρει! Μέχρι να ξαναβρώ την ανάσα μου, δεν μας έχει ρίξει ούτε μια ματιά. Του φωνάζω λοιπόν: «Καλά ρε άνθρωπε, τι γυρεύεις πάνω στο πεζοδρόμιο, δε σε νοιάζει ποιόν θα πατήσεις;» Και μου απαντάει : «Γιατί έχεις κανένα πρόβλημα;»

Από τους γύρω -και ήταν κάμποσοι γύρω- δε μίλησε κανείς. Απάντησα ότι παραλίγο θα χτυπούσε το παιδί μου κι αυτό, ναι, είναι πρόβλημα. Απάντησα ότι είναι παράνομος, επικίνδυνος και αγενής και του είπα να φύγει από το πεζοδρόμιο. Απάντησε ότι πηγαίνει όπου γουστάρει.

Όχι. Δε μίλησε κανείς άλλος και, όχι, δεν το συνέχισα, ούτε πήρα τον αριθμό του ούτε τηλεφώνησα στην Τροχαία. Αν τελικά αυτός ο τύπος χτύπησε κάποιον άνθρωπο, πηγαίνοντας όπου και όπως γουστάρει, ενδεχομένως φταίω κι εγώ. Αλλά σκέφτηκα:  «Μέχρι να έρθει η τροχαία, χωρίς κάποιον μάρτυρα, μέχρι να γίνει ένα δικαστήριο με μόνη τη δική μου μαρτυρία ενάντια στη δική του …..»

Σκέφτηκα: «Έχω χάσει από χέρι» όπως κι οι άλλες μαμάδες με τα καρότσια και οι ελάχιστοι ηρωικοί ανάπηροι που αποτολμούσαν να κυκλοφορήσουν στην πόλη… Έχω χάσει γιατί εδώ είναι Ελλάδα!»

Όταν συζήτησα το περιστατικό και υποστήριξα ότι οι παρανομίες (και δη αυτές που απειλούν την υγεία ή την ευζωία των άλλων) πρέπει να καταγγέλλονται ένας φίλος μού πέταξε το αποστομωτικό: «Οι Έλληνες δεν είναι χαφιέδες»!

Πως εμφανίστηκαν τόσοι χαφιέδες επί Κατοχής και Χούντας είναι να απορεί κανείς, αφού μας λείπει ως φυλή το γονίδιο του καταδότη. Όπως μας λείπει και το γονίδιο του ρατσισμού….

Μακάρι να ήταν έτσι που τα λέει ο φίλος. Οι χαφιέδες δε λείπουν. Να χαφιεδώνουμε δεν έχουμε πρόβλημα, ιδίως αυτούς που δε γουστάρουμε ή είναι ανταγωνιστές στο επάγγελμα. Τους στέλνουμε, το ΣΔΟΕ, τον ΕΦΕΤ, την αστυνομία, ό,τι ταιριάζει. Επώνυμες καταγγελίες δεν έχουμε τα κότσια να κάνουμε. Δε θέλουμε να μπλέξουμε με καταθέσεις και δικαστήρια.

Ο Εγγλέζος μπορεί να φαίνεται και ίσως να είναι τυπικούρας, αλλά συμμετείχε και πρόσφερε στη γειτονιά του και στο γείτονά του. Απαιτούσε απλώς να κάνουν κι οι άλλοι το ίδιο.

Δεν ξέρω κανέναν Έλληνα που να μη σέβεται την απαγόρευση καπνίσματος στο εξωτερικό ή τα σήματα κυκλοφορίας ή το νόμο γενικά. Είτε βρίσκεται εκεί για λίγες μέρες είτε ζει εκεί, ζει όπως οι ντόπιοι. Δεν έχει κάτι ο αέρας. Η μόνη διαφορά είναι ότι ξέρει πως οι νόμοι τηρούνται.

Πως διδάσκεται άραγε η τήρηση των νόμων; Είμαι γονιός και αναγκάστηκα να κάνω αυτή τη συζήτηση με τα παιδιά μου, διότι τα παιδιά μου όταν τους λες «κάνε (ή μην κάνεις) αυτό» δε λένε «μάλιστα μαμά» αλλά «γιατί;». Κάναμε λοιπόν κάτι σαν οικογενειακό συμβούλιο, όπου ξεκίνησα τη συνεδρίαση εξηγώντας ότι μια οικογένεια δεν είναι δημοκρατία, δεν έχουμε όλοι τα ίδια δικαιώματα, ούτε τις ίδιες υποχρεώσεις, διότι δεν είμαστε το ίδιο. Αν ήμασταν το ίδιο θα δούλευαν κι εκείνα και θα έκαναν τις δουλειές του σπιτιού και θα ψώνιζαν για όλη την οικογένεια και θα ρωτούσα εγώ “γιατί” και “πως” και θα μου απαντούσαν αυτά. (Κι εγώ θα πήγαινα σχολείο και θα έπαιζα με τους φίλους μου –συγγνώμη παρασύρομαι…)

Εξήγησα επίσης ότι οι γονείς έχουν την ευθύνη να μεγαλώσουν τα παιδιά με ασφάλεια και να τα διδάξουν όσα ξέρουν, ώστε να καταφέρουν α] να ενηλικιωθούν και να μην πεθάνουν πρόωρα (πχ από ηλεκτροπληξία χώνοντας καρφιά σε πρίζες) και β] να μπορέσουν να ζήσουν ως ενήλικες με αυτάρκεια, αυτοσεβασμό και σεβασμό για τους άλλους και το περιβάλλον. (Αυτό είναι η σύνοψη, πρακτικά θέλει πολλά λόγια και παραδείγματα και κουβέντα με τα παιδιά και κυρίως υπομονή για να «μαζέψεις» την κουβέντα, που τείνει συνεχώς να ξεστρατίζει με ερωτήσεις του τύπου «αν χώσω καρφίτσα πάλι θα πεθάνω;» ή με ιστορίες του τύπου «μια φορά έγλειψα μια εννιάβολτη μπαταρία και με τσίμπησε στη γλώσσα» ή εξυπνάδες του τύπου «έχουμε αντιηλεκτροπληξιακό ρελέ, το είπε ο μπαμπάς»).

Μετά μιλήσαμε για κανόνες, κανόνες του τύπου «δεν ουρλιάζω όταν κάποιος κοιμάται» και «πλένω τα χέρια μου μετά την τουαλέτα». Κανόνες αυτονόητους που σέβονται και οι ενήλικες. Εκεί μπήκε το θέμα του ποιος φτιάχνει τους κανόνες και τους νόμους και το τι είναι εξουσία. Είπα λοιπόν στα παιδιά μου ότι η ανάγκη επιβολής των κανόνων και ύπαρξης μιας μορφής εξουσίας και ποινών (σε μια δίκαιη κοινωνία, όχι σε μια τυρρανία, αυτό είναι άλλο θέμα….), προκύπτει μόνο αν δε σέβονται όλοι τους κανόνες. Διότι, αν εκείνα δεν παραβαίνουν τους κανόνες, τι λόγο θα είχα εγώ να φωνάζω, να απειλώ με τιμωρία ή να τιμωρώ; Αν κανείς δεν παραβίαζε το νόμο, γιατί να υπάρχει αστυνομία και δικαστήρια;

Ευτυχώς για μένα, τα παιδιά δεν με ρώτησαν γιατί είναι στη φύση μας να παραβαίνουμε τους κανόνες περισσότερο απ’ ότι είναι στη φύση μας να τους τηρούμε. Δεν έχω κάποια βεβαιότητα πάνω στο γιατί είμαστε έτσι.

Πιστεύω όμως ότι η «ρίζα» όλων των κακών συνηθειών/συμπεριφορών είναι στην παιδική ηλικία, στην ανατροφή από την οικογένεια και το σχολείο. Ένα μεγάλο κομμάτι της πειθούς που μπορεί να έχει ένα γονιός στηρίζεται στο να νιώθουν τα παιδιά ότι ο γονιός είναι δίκαιος κι ότι ο ίδιος τηρεί απαρέγκλιτα τους κανόνες.

Δεν είπα ποτέ στα παιδιά μου μη βρίζετε, διότι κι εγώ βρίζω. Είπα: μη χρησιμοποιείτε βρισιές που δεν καταλαβαίνετε τι σημαίνουν. Είπα: προσπαθήστε να ελέγξετε το θυμό σας, προσπαθήστε να συζητήσετε αντί να βρίσετε. Είπα: κι εγώ δεν καταφέρνω να ελέγξω πάντα το θυμό μου, ζητώ συγγνώμη για τις φορές που φέρομαι άσχημα.

Δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς διότι δεν υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι. Το πιο πολύ που μπορείς να κάνεις είναι να σέβεσαι τα παιδιά σου, τις ανάγκες τους, τις απορίες τους, τις παρορμήσεις τους, τα συναισθήματά τους και να προσπαθείς να τα βοηθήσεις να διαλέξουν μόνα τους το σωστό από το λάθος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εφαρμόζεις πειθαρχία. Σημαίνει ότι αφιερώνεις χρόνο και κοπιάζεις και ξεβολεύεσαι χοντρά για να γίνει κάτι σωστά και δουλεύεις πολύ με τα δικά σου ελαττώματα. Τα παιδιά μπορούν να σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο ή χειρότερο γιατί σε ωθούν να ξεπεράσεις τα όριά σου. Μπορείς να διαλέξεις προς ποια κατεύθυνση θα τα ξεπεράσεις…

Και μετά έρχεται το σχολείο και η δικαιοσύνη πάει περίπατο. «Μαμά με χτύπησε ο τάδε και το είπα στην κυρία και μου είπε βρείτε τα μόνοι σας». Για το πώς θα τα βρουν μόνα τους τα παιδιά κουβέντα. Μπορούν τα παιδιά να τα βρουν μόνα τους;

Και ποιο είναι το μάθημα που παίρνουν; Ότι δεν υπάρχει κανόνας ή ότι ο παραβάτης του κανόνα δεν τιμωρείται; Και η λύση είναι ποια; Η αυτοδικία; Το να κάθεσαι και να τις τρως χωρίς να μιλάς γιατί αν χτυπήσεις κι εσύ χάνεις το δίκιο σου;

Είναι της μόδας τα σεμινάρια στα σχολεία για το bullying (ελληνιστί νταηλίκι, τραμπουκισμός εκ του bully =νταής, τραμπούκος και προσφάτως «σχολικός εκφοβισμός») Η δική μου μεγάλη απορία δεν είναι γιατί κάποια παιδιά γίνονται θύτες και κάποια θύματα, αλλά γιατί τα άλλα παιδιά που είναι παρόντα δεν παρεμβαίνουν ή ακόμα χειρότερα στέκουν τριγύρω και γελάνε με το συμμαθητή που εξευτελίζεται ή κακοποιείται. Γιατί, έστω κρυφά, δεν καταγγέλλουν τα περιστατικά.

Γιατί οι πολλοί φοβούνται τους λίγους; Γιατί δεν νιώθουν οίκτο; Γιατί το διασκεδάζουν; Γιατί είναι κάποιου άλλου πρόβλημα; Γιατί καλά να πάθει ο χοντρός/ο γυαλάκιας/ο σπασίκλας/το φρικιό κλπ, εγώ δεν είμαι τέτοιος; Όλοι ασχολούνται με το προφίλ του θύτη και του θύματος αλλά κανείς με το προφίλ των «παρατηρητών».

Πρόσφατα, κυκλοφόρησε ένα βίντεο που καταγράφει ένα Ρώσο μαθητή να πεθαίνει από ασφυξία στο πάτωμα της σχολικής αίθουσας, ενώ οι βασανιστές του στέκονται γύρω του και γελούν και η καθηγήτρια περιορίζεται στο ρόλο του θεατή. http://www.soccerplus.gr/article/50930-sokaristikos-thanatos-thymatos-bullying-stin-rosia-video

Το θύμα είναι ο Σεργκέι Κάσπερ, ένας 17χρονος τον οποίοι άλλοι μαθητές έδεσαν, ώστε να μην μπορεί να κουνήσει τα χέρια και τα πόδια του, τον έριξαν σε τουαλέτα και στη συνέχεια τον έσυραν στην τάξη τους.

Δεμένος ακόμη και αδυνατώντας να περπατήσει, ο 17χρονος σκόνταψε και έπεσε άσχημα στην άκρη ενός θρανίου χτυπώντας το λαιμό του. Εξαιτίας του τραυματισμού δεν μπορούσε να αναπνεύσει, αλλά αντί να τον βοηθήσουν οι συμμαθητές του στέκονταν τριγύρω και γελούσαν, ενώ η καθηγήτρια κάθονταν άπραγη στην έδρα της.

Μέχρι να καταλάβουν ότι είχε σοβαρό πρόβλημα και να καλέσουν το ασθενοφόρο, ήταν πολύ αργά. Καλός και δημοφιλής μαθητής, σύμφωνα με τα τοπικά ΜΜΕ, ο Κάσπερ άρχισε να έχει προβλήματα όταν άλλαξε σχολείο. Οι νέοι συμμαθητές του άρχισαν να τον εκφοβίζουν εξαιτίας της αγάπης του στις τέχνες και της επιθυμίας του να δίνει παραστάσεις.(?!!!)

Οι αρχές, αφού μελέτησαν το βίντεο, αποφάνθηκαν ότι είναι ξεκάθαρο πως την ευθύνη για το θάνατό του έχουν οι συμμαθητές του. Το σχολείο δήλωσε ότι δεν γνώριζε πως υπήρχαν περιστατικά εκφοβισμού και απέβαλε τους μαθητές που ενεπλάκησαν. Αρκεί ως τιμωρία για ανθρωποκτονία; Και η καθηγήτρια που ήταν στην αίθουσα και δεν έκανε τίποτα; Είναι ή όχι συνεργός σε ανθρωποκτονία;

Δεν ανησυχώ πια για το τι είδους πολίτες βγάζουν τα σχολεία (τα σχολεία σε όλον τον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα) αλλά για το τι είδους ανθρώπους. Αν κάποιος παρακολουθεί με απάθεια ή γελώντας ένα βασανισμό, πώς να περιμένει κανείς από αυτόν τον άνθρωπο ότι θα γίνει ενεργός πολίτης που να διαφυλάττει τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον; Που δε θα μένει απαθής και αδιάφορος;

Ως γονιός ανησυχώ για τα παιδιά μου, που τα μεγαλώνω μαθαίνοντας τους να σέβονται τη διαφορετικότητα και να μη φοβούνται να είναι «διαφορετικοί», να εκφράζουν τον εαυτό τους, να σκέφτονται ελεύθερα, να αγωνίζονται για όσα πιστεύουν και για τα δικαιώματά τους, να μην αδιαφορούν και παραμένουν θεατές, να υπερασπίζουν κι όχι να εκμεταλλεύονται τους πιο αδύναμους και να… πιστεύουν στη δικαιοσύνη.

Φυσικά και τα έχω προειδοποιήσει ότι δεν είναι πάντα δίκαιος ο κόσμος που ζούμε και γι’ αυτό φταίνε οι άνθρωποι κι όχι οι κανόνες, αλλά, αν πάψεις να ζητάς δικαιοσύνη, εξασφαλίζεις ότι δε θα γίνει ποτέ δίκαιος ο κόσμος ή έστω δικαιότερος.

Για ένα πράγμα βεβαιώνομαι όσο περνάει ο καιρός: Ισχύει το παλιό κλισέ ότι η σωστή παιδεία είναι η βάση για να λυθούν τα περισσότερα κοινωνικοπολιτικά -ακόμα και ψυχολογικά - προβλήματα αλλά, αυτό που δεν έχει τονιστεί επαρκώς, είναι ότι σωστή παιδεία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς δικαιοσύνη, χωρίς να έχεις την αίσθηση, από πολύ μικρό παιδί, ότι δεν παλεύεις μόνος στη ζούγκλα αλλά σε προστατεύουν οι κανόνες της ανθρώπινης κοινωνίας κι αυτοί που είναι υπεύθυνοι για την τήρησή τους. Αλλιώς δε γίνεσαι άνθρωπος αλλά θηρίο ή φαγητό για τα θηρία.

Κυριακή, 14 Οκτωβρίου 2012

Η μπαλάντα του φιλότιμου... από τον Στάθη





Μου ζητούν να πληρώνω τους φόρους μου εκείνοι που προσφέρουν στους φοροφυγάδες νομιμότητα και κοινωνικό κύρος.

Παρά ταύτα πληρώνω τους φόρους μου.

Απ’ το υστέρημά μου, ακόμα και κάνοντας χρέη για να πληρώσω, πληρώνω τους φόρους μου. Κατανοώ όσους συμπολίτες μου δεν μπορούν να πληρώσουν πια, αλλά όσο μπορώ θα τους πληρώνω.

Κι, ως φαίνεται, για αυτό ακριβώς μας προσθέτουν και νέους φόρους. Κάθε είδους.

Έμμεσους και άμεσους. Οθωμανικούς (χαράτσια) κι ευρωπαϊκούς (έκτακτες εισφορές).

Μάλιστα, βρίσκουν τρόπους τις έκτακτες εισφορές να τις κάνουν μόνιμες (όπως το χαράτσι για τα ακίνητα μέσω ΔΕΗ).

Μου βάζουν φόρους κεφαλικούς αυτοί που κλέβουν απ’ τους φόρους μου για την παιδεία ή την υγεία και τους πάνε πεσκέσι στους καναλάρχες και τους λοιπούς προπαγανδιστές των οκτώμισι, αυτούς ακριβώς που σε κατηγορούν ότι εσύ φταις για όλα.

Εσύ φταις που δεν πληρώνουν φόρους οι εφοπλιστές,

εσύ φταις για τις μίζες στην Αμυνα,

εσύ φταις για τις μίζες στη Ζήμενς, εσύ τα έφαγες μαζί με τον κ. Χριστοφοράκο,

εσύ φταις, σου λένε, που μας ψήφισες - ουπς! σε αυτό πρέπει να παραδεχθούμε ότι έχουν ένα δίκιο! Επί πολλά χρόνια ήξερες κι όμως τους ψήφιζες.

Πλην όμως, ο πολίτης δεν δικάζεται για την ψήφο του. Ούτε είναι ο πολίτης αυτό που ψήφισε χθες. Ο πολίτης είναι πάντα αυτό που ψηφίζει κάθε φορά. Δεν υπάρχουν ψηφοφόροι από παρθενογένεση ούτε «καθαροί» ψηφοφόροι εξ ουρανού. Ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να αλλάζει γνώμη, επιλογή, κόμμα (όπως και να επιμένει στα ίδια). Αυτοί που προσπαθούν να του δημιουργήσουν ενοχή για τις επιλογές του ή τα πεπραγμένα του θέλουν απλώς τη συνενοχή του στα δικά τους κρίματα. Την ενοχική του αδράνεια και την αυτοακύρωσή του.

Οι πολίτες έχουν πολιτικές ευθύνες αλλά δεν λογοδοτούν για αυτές στους πολιτικούς (πόσω μάλλον στα παπαγαλάκια και τα κάθε λογής φερέφωνα). Αντιθέτως οι πολιτικοί για τις πολιτικές τους ευθύνες (πρέπει να) λογοδοτούν στους πολίτες.

Αν κάποιος πολίτης αλλάξει γνώμη και επιλογές, ασκεί το δημοκρατικό του δικαίωμα, αν ένας πολιτικός διαπράξει το ίδιο, πρέπει να δώσει εξηγήσεις, διότι οι έως εκείνη τη στιγμή πράξεις του αφορούσαν το κοινό καλό ή κακό -συνεπώς δεν υπάρχουν κολυμβήθρες του Σιλωάμ για τους πολιτικούς, αλλά υπάρχει μια συνεχής διαδικασία κάθαρσης για τους πολίτες- μια κρήνη όπου κανείς μπορεί «να πλένει τα ανομήματά του κι όχι μόνον την όψη του», να διορθώνει τα λάθη του, αν έχει κάνει, χωρίς άλλο κόστος παρά εκείνο που ο ίδιος αντιλαμβάνεται πως πρέπει να καταβάλει – δεν είναι η πολιτική «δίκη» για τους πολίτες, είναι «δίκη» για τους πολιτικούς.

Τώρα προσπαθούν να σε καθηλώσουν. Εσύ φταις για το φακελάκι του γιατρού, εσύ φταις για το γρηγορόσημο, εσύ φταις για τη «χαμηλή» διαφθορά.

Ε λοιπόν, αν φταις για αυτό (και κάποιοι από μας φταίνε), φταις το ίδιο και για το φιλότιμο του γιατρού, φταις το ίδιο και για τον καθηγητή που βοηθάει τα παιδιά με σθένος κι αίσθημα τιμής, φταις και για τον δημόσιο υπάλληλο που κάνει καλά τη δουλειά του, φταις για τον στρατιωτικό που κρατάει άμυνα, διότι

όλοι αυτοί που κάνουν το καθήκον τους σε σένα απευθύνονται, σε σένα προσφέρει ο γιατρός το φιλότιμό του, ο καθηγητής τον κόπο του, ο υπάλληλος τη γνώση του, ο στρατιωτικός την αγρύπνια του,

επιτέλους! το φιλότιμο του ενός προσφέρεται στο φιλότιμο του άλλου.

Ένα φαινόμενο που θάλλει ανάμεσα στους εργαζόμενους, στις εργατικές τάξεις, τους βιοπαλαιστές και τους επιχειρηματίες που πάνε με τον σταυρό στο χέρι - δηλαδή με τον νόμο. Δεν ακμάζει (δεν υπάρχει καν) αυτό το φαινόμενο ούτε ανάμεσα στους τοκογλύφους, ούτε ανάμεσα στα λαμόγια, τους αεριτζήδες, τα τραστ, τους κομματικούς καρεκλοκένταυρους και το υπηρετικό τους προσωπικό,
τα παπαγαλάκια της Διαπλοκής και της Διαφθοράς, τους τρομοκράτες των οκτώμισι, τους «τιμητές» της δεκάρας.

Δουλεύω σαν σκύλος και μου κόβουν τον μισθό, την ασφάλιση, τη σύνταξη, σπουδάζω και μένω άνεργος ή δουλεύω για ψίχουλα, βαριά η μελαγχολία της δυσπραγίας μας πλημμυρίζει τα σπίτια μας.

Και μου λένε πως φταίω εγώ ο κλεφτοκοτάς (ή όχι) που μπήκαν οι αλεπούδες στο κοτέτσι. Και φέρνουν τώρα λύκους να τις διώξουν, κι αύριο λιοντάρια να διώξουν τους λύκους - δεν θα έχουν τέλος τα πακέτα και τα «μέτρα».

Ώσπου να επιτευχθεί ο στόχος. Να σκλαβωθείς. Και σκλάβος μένει μόνον όποιος νομίζει ότι η σκλαβιά του αξίζει, ότι φταίει ο ίδιος για αυτήν.

Χρόνια τώρα αυτή είναι η δουλειά της κυρίαρχης προπαγάνδας: να μας κάνουν ενοχικούς. Και να μας στρέφουν τον έναν εναντίον του άλλου.

Τώρα που το σύστημα τρίζει, σε αυτήν την προπαγάνδα της Διαπλοκής προσθέτει τις δυνάμεις της και η Χρυσή Αυγή βρίζοντας τους πάντες, τους αριστερούς, τους ομοφυλόφιλους, τις γυναίκες (αυτές τις δέρνει κιόλας), τους εβραίους, τους μουσουλμάνους, τους πάντες, δηλητηριάζοντας τον έναν εναντίον του άλλου, εφαρμόζοντας χάριν της άρχουσας τάξης αυτό που αυτή η τάξη ποθεί περισσότερο διότι το θεωρεί ασφαλέστατο: το διαίρει και βασίλευε.

Ε λοιπόν, η ταπεινότης μου είναι με το φιλότιμο του γιατρού κι όχι με το δηλητήριο του φερέφωνου ή το μίσος του φασίστα. Προσδοκώ στην πολιτική συμπεριφορά των ανθρώπων κι όχι στον αταβισμό των θηρίων.

Είμαι με το φιλότιμο, την αλληλεγγύη και την ελπίδα, όχι με την κατεργαριά, τον ατομικισμό και τα πογκρόμ.

Σήμερα το φιλότιμο διαδηλώνει στους δρόμους, η εργασία και ο πολιτισμός της εργασίας - το πιο ευγενικό δημοκρατικό καρκατσουλιό σήμερα μάχεται, όπως μάχεται υπό κλίμακα κάθε μέρα, όπως θα μάχεται και αύριο, ώσπου ανάγκη άλλης μάχης να μην υπάρχει και εορταστικός σαν Κυριακή να κυλάει ο βίος μας, ο βίος του ανθρώπου δημιουργού.

«Όνειρα» θα μου πεις! Xωρίς τα όνειρα, σκοτάδι του Αδη, θα αντιλέξω και, σύντροφέ μου, θα προσθέσω: όχι μόνον όνειρα, αλλά στόχοι. Πολιτικοί στόχοι. Εφικτοί. Ούτε η ισονομία είναι ουτοπία, ούτε η απελευθέρωση των ανθρώπων! Η ελευθερία είναι ανάγκη...

stathis@enikos.gr


Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2012

Ο Πλάτωνας, ο Γκράμσι και εμείς


Δε θεωρώ τον εαυτό μου ρατσιστή και μισαλλόδοξο, όχι σε θέματα φυλής, φύλου, ηλικίας, θρησκείας, καταγωγής, τάξης κλπ. Με τρομάζει όμως η αντίδρασή μου απέναντι στη βλακεία, την αμορφωσιά, την αδιαφορία….

Στις προηγούμενες εκλογές υπήρχαν συνθήματα του τύπου «κρύψτε τις ταυτότητες απ’ τους παππούδες και τις γιαγιάδες να μην πάνε να ψηφίσουν». Πόσο απέχει αυτό από την άποψη του Πλάτωνα ότι η δημοκρατία είναι ένα σαθρό σύστημα, που βασίζεται στα καπρίτσια ενός απαίδευτου όχλου, που ακολουθεί τον όποιο δημαγωγό θα του χαϊδέψει τα αυτιά και θα του τάξει ευημερία;

Ο Πλάτων δοκίμασε τη θεωρία του, του φιλοσόφου ηγεμόνα, στις Συρακούσες, ως μέντορας του Διονυσίου του Β’ και απέτυχε να τον οδηγήσει στο δρόμο της αρετής, παρ’ όλο που ο νεαρός Τύραννος λάτρευε το Δάσκαλό του.

Βέβαια, έχει τα δίκια του ο Πλάτωνας, η δημοκρατία είναι τόσο ιδανική ως πολίτευμα όσο ιδανικοί είναι οι άνθρωποι ως πολίτες. Ένα ιδανικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι τόσο ιδανικό όσο οι δάσκαλοι που θα το εφαρμόσουν. Όλα γυρνάνε στον άνθρωπο.

Κι εκεί είναι που ελλοχεύει ο ρατσισμός για τους μη ρατσιστές. Είναι εύκολο να αναπτύξεις ένα ρατσισμό απέναντι σ’ αυτούς τους συμπολίτες σου. Να αισθανθείς ανώτερος. Να αισθανθείς ότι απειλείσαι από αυτούς. Σκέφτεσαι ότι κάνουν τον τόπο όπου ζεις σαν τα μούτρα τους. Ότι η αμορφωσιά τους είναι επικίνδυνη. Ότι ψηφίζουν. Κι ότι δεν έχεις τρόπο να αμυνθείς διότι, ακόμα κι αν υπήρχε τρόπος να τους μάθεις το σωστό, θα έπρεπε πρώτα να θελήσουν να το μάθουν. Και δε θέλουν. Είναι απόλυτα πεπεισμένοι ότι μια χαρά κάνουν αυτά που κάνουν (και ψηφίζουν).

Γράφει ο Αντόνιο Γκράμσι:

«Είμαι ενταγμένος, ζω, νιώθω ότι στις συνειδήσεις του χώρου μου ήδη πάλλεται η δραστηριότητα της μελλοντικής πόλης, που ο χώρος μου χτίζει. Και μέσα σ' αυτήν την πόλη η κοινωνική αλυσίδα δεν βαραίνει τους λίγους, μέσα σ' αυτήν κάθε συμβάν δεν οφείλεται στην τύχη, στη μοίρα, μα είναι ευφυές έργο των πολιτών. Δεν υπάρχει μέσα σ' αυτήν κανείς που να στέκεται να κοιτάζει από το παράθυρο ενώ οι λίγοι θυσιάζονται, κόβουν τις φλέβες τους. Ζω, είμαι ενταγμένος. Γι' αυτό μισώ αυτούς που δεν συμμετέχουν, μισώ τους αδιάφορους.

Μισώ τους αδιάφορους και γι' αυτό: γιατί με ενοχλεί το κλαψούρισμά τους, κλαψούρισμα αιωνίων αθώων. Ζητώ να μου δώσει λογαριασμό ο καθένας απ' αυτούς με ποιον τρόπο έφερε σε πέρας το καθήκον που του έθεσε και του θέτει καθημερινά η ζωή, γι' αυτό που έκανε και ειδικά γι' αυτό που δεν έκανε. Και νιώθω ότι μπορώ να είμαι αδυσώπητος, ότι δεν μπορώ να χαλαλίσω τον οίκτο μου, ότι δεν μπορώ να μοιραστώ μαζί τους τα δάκρυά μου.»

Δε μπορώ να πως ότι δεν έχω νιώσει την οργή που νιώθει ο Γκράμσι. Όμως που οδηγεί αυτή η θέση;

Έχουμε τους αδιάφορους και όσους νοιάζονται. Έχουμε αυτούς που νοιάζονται και κάτι κάνουν κι αυτούς που νοιάζονται μεν, αλλά δεν κάνουν παρά κριτική στους πάντες και τα πάντα - ενδεχομένως και αυτοκριτική. Κι αν θέλουμε το χωρίζουμε κι άλλο: Αυτοί που νοιάζονται και κάτι κάνουν, πόσο σημαντικό ή ανατρεπτικό είναι αυτό που κάνουν; Κάπως έτσι ξεσκαρτάρουμε από τους αγώνες το ΚΚΕ ή το ΣΥΡΙΖΑ ή τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ή το φίλο μας το Μήτσο που το παίζει ακτιβιστής…

Όμως, όταν είσαι μια μικρή ομάδα, μια ελίτ «ενταγμένων», συνειδητοποιημένων πολιτών, τι μπορείς να κάνεις για να αλλάξεις αυτούς που περιφρονείς; Την «άβουλη, άμυαλη μάζα» πως την κινητοποιείς; Να την αγνοήσεις δε γίνεται! Το «σύστημα» επιλέγει να την καθοδηγεί, να την ελέγχει. Αν δε βρούμε έναν διαφορετικό τρόπο, χωρίς περιφρόνηση και μίσος, σε τι διαφέρουμε από την ολιγαρχία που αντιπαλεύουμε; Ποιος μπορεί να είναι τελικά αυτός ο τρόπος και γιατί δεν τον έχουμε βρει τόσον καιρό;

Μια και δεν έχω απαντήσεις που να κάνουν για όλους και το βρίσκω άτοπο να περιγράφω τους προσωπικούς μου πειραματισμούς, περιορίζομαι να θέτω τα ερωτήματα και να μιλώ γενικόλογα. Ίσως κάποιος καλύτερος νους από το δικό μου να έχει την απάντηση. Στο μεταξύ προσπαθώ με το μόνο μέσο που κατέχω: την επικοινωνία. Μιλάω με όλους, ακούω προσεχτικά και ψάχνω να βρω τη διασταύρωση που εγώ έστριψα από δω κι ο συνομιλητής μου από κει.

Μέσα στην «άβουλη, άμυαλη μάζα», υπάρχουν εξαιρετικά ευφυείς, απελπισμένοι άνθρωποι, που δε βρίσκουν νόημα σε μια πορεία ή στα υπάρχοντα κόμματα ή στο συνδικαλισμό.

Νιώθουν μόνοι έχοντας αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει σωτήρας, ούτε στο πρόσωπο ενός φωτισμένου ηγέτη ούτε σε κάποια από τις υπάρχουσες συλλογικότητες. «Τίποτα δε θα γίνει. Ποιος θα το κάνει; Όπως δεν το κάνω εγώ δεν το κάνει και κανείς άλλος.»



Πως θα βρουν ελπίδα και κίνητρο οι αδιάφοροι; Ποιο όραμα μπορεί να τους εμπνεύσει; Πως περνάμε από το ατομικό στο συλλογικό; Πως θα συνενοηθούν μεταξύ τους οι "ενταγμένοι", οι διάφορες συλλογικότητες;

Καθώς η Ελλάδα μετατρέπεται με γοργούς ρυθμούς σε μια αφόρητη δυστοπία, ερωτήματα σαν τα παραπάνω χρειάζεται να απαντηθούν επειγόντως. Διότι με το μίσος για τους αδιάφορους δε βλέπω να πηγαίνουμε στην ευτοπία. Δε βλέπω καν να μπορούμε να αντισταθούμε.





Τρίτη, 24 Ιουλίου 2012

Ζωή εδώ και τώρα

Λίγες μέρες μετά την προηγούμενη ανάρτησή μου διάβασα στο tvxs τη συνέντευξη του Χρόνη Μίσσιου, 80 χρονών σήμερα. Διαβάστε την κι εσείς αν δεν την έχετε διαβάσει ήδη.

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xronis-missios-h-koinonia-deixnei-na-exei-pathei-egkefaliko

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xronis-missios-einai-epitaktiki-i-anagki-tis-synergasias

Πρόσφατα διάβασα κι ένα εξαιρετικό βιβλίο με θέμα «Φιλοσοφικές Διαμάχες», του Ανρί Μπεν Λεβί, Εκδόσεις Κέδρος. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι επίσης η συνέντευξη στο tvxs του Δημήτρη Αποστολάκη

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/xainis-dimitris-apostolakis-prepei-na-kamome-mia-palikaria-enilikiosis

Υπάρχουν κι άλλα κείμενα, αλλά ας μείνουμε σ’ αυτά. Τι κοινό έχουν αυτές οι αναφορές που σας παρέθεσα;

Την ευθύνη να αλλάξεις τον κόσμο αλλάζοντας πρώτα τον εαυτό σου. Όχι μέσα από την πολιτική που έχει καταντήσει στην καλύτερη μορφή της πολιτικολογία (στη χειρότερη είναι απλά η διεκπεραίωση των εντολών του συστήματος), αλλά μέσα από τη δράση, μέσα από το βίωμα, τη ζωή.

Λέει κάπου αυτός ο υπέροχος ογδοντάχρονος:
«Οι άνθρωποι δεν προλαβαίνουν να σκεφτούνε, δυστυχώς, να καταλάβουν, τι σημαίνει ζωή. Τρέχουν, τρέχουν, τρέχουν, κι όταν φτάνει το ηλιοβασίλεμα, αντί να κλαίνε γιατί πέρασε άλλη μια μέρα, και συνεπώς άλλο ένα βήμα προς το θάνατο, χαίρονται. Χαίρονται! Γιατί η μέρα τους ήταν φορτωμένη με οδύνη, με άγχος, με κυνηγητό, με προβλήματα, με όλα αυτά.»

Αυτό με άγγιξε πολύ βαθιά γιατί ακριβώς έτσι το είδα να συμβαίνει σ’ ένα πολύ αγαπητό μου πρόσωπο. Πριν μπει στη μισθωτή εργασία μελαγχολούσε το σούρουπο χωρίς να ξέρει γιατί. Το έλεγε «η μελαγχολία του δειλινού» κι έπαιζε μουσική για να αποφορτιστεί. Τώρα, εργαζόμενος, σύζυγος και πατέρας νιώθει ανακούφιση που τελειώνει η μέρα με τις απαιτήσεις της και θα ξεκουραστεί. Ευτυχώς η ξεκούρασή του παραμένει η μουσική….

Ομολογώ με περηφάνια ότι είμαι ρομαντική. Είμαι όμως και ορθολογίστρια. Δε θα σας πω ότι οι παππούδες μας οι αγρότες ζούσαν καλύτερα δουλεύοντας όλη μέρα στα χωράφια, όσο για τη ζωή των γιαγιάδων μας ήταν ακόμα πιο σκληρή. Δε θα μιλήσω για ευτυχία, η ευτυχία είναι ένα βραχύβιο φως που θ’ ανάψει ακόμα και στην πιο σκοτεινή ζωή, έστω κάποιες λιγοστές φορές.

Θα μιλήσω για ένα άλλο συναίσθημα που δεν ξέρω να ονοματίσω με μια λέξη, την αίσθηση ότι ζεις καλά και με νόημα, ότι υπάρχει μια συνέχεια σ’ αυτά που κάνεις, την αίσθηση ότι η ζωή σου είναι ένα δέντρο που αναπτύσσεται, ανθοφορεί, δένει καρπούς κι αφήνει σπόρους.

Αυτό είναι που έχουμε χάσει οι περισσότεροι εκτός από εκείνους τους λίγους, σαν το Χρόνη Μίσσιο που ήξερε που έταξε τη ζωή του ή σαν τη μάνα μου, την άσημη μάνα μου, που από νωρίς κατάλαβε πως, στη ζωή, άλλοι κρατάνε το πανέρι με τα κουλούρια κι άλλοι τα τρώνε και το κράτησε γερά αυτό το πανέρι….

Δεν ξέρω πολλούς ανθρώπους που η ζωή τους φόρτωσε με τόσα βάσανα, που δούλεψαν σκληρά από τα νηπιακά τους χρόνια ως τα γεράματα κι όχι μόνο δε βαρυγκόμησαν, αλλά χάρηκαν και την παραμικρή γλυκιά σταγόνα ανάμεσα στα πικρά ποτήρια.

Δεν της μοιάζω. Η δική μου ζωή μού προσφέρει πολύ περισσότερες χαρές, θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο από την τύχη, αλλά μου λείπει αυτή η αίσθηση που λέγαμε πριν.

Είναι κι εκείνο το άλλο, που έλεγε ο Καζαντζάκης αυτοκρινόμενος, για τους «καλαμαράδες». Ο Ζορμπάς ζούσε τη ζωή κι ο Καζαντζάκης απλώς την κατέγραφε. Εγώ ούτε καν είμαι καλή στην καταγραφή, στο μυαλό μου ζουν ιδέες και θεωρίες, λίγα είναι τα πεπραγμένα.

Δικαιολογίες πολλές, φυσικά, όλοι έχουμε. Οι άλλοι μας δεσμεύουν. Οι υποχρεώσεις μας. Το σύστημα. Αρκούμαστε στα ελάχιστα που καταφέρνουμε για να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ολότελα ισοπεδωμένοι από τον οδοστρωτήρα της ρουτίνας. Όμως τελικά μόνο όταν κάνεις αυτό που θέλεις κι όχι αυτό που πρέπει η ζωή έχει ουσία. Όταν πάρεις το ρίσκο να ζήσεις κι όχι να επιβιώνεις.


Υπάρχει ζωή πριν το θάνατο; αναρωτιέται ο Γούντι Άλλεν. Πολλές φορές έχω σκεφτεί το ερώτημα με την άλλη του διατύπωση : τι είδους ζωή πρέπει να ζεις για να νιώθεις ότι ζεις; Γιατί έχουμε τόσες αυτοκτονίες;


Πόσο σημαντικά είναι τα λεφτά κατ’ αρχήν; Καταλήγω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικά σε μια κοινωνία χωρίς αλληλεγγύη, όπου κανείς δε θα σου δώσει απ’ τα δικά του για να φας, να ντυθείς, να πας στο γιατρό, να ζεσταθείς το χειμώνα, να πληρώσεις το νοίκι για να μη βγεις στο δρόμο, να ταΐσεις το μωρό σου…… Είναι πολύ εύκολο όταν τα έχεις δεδομένα όλα αυτά να κατακρίνεις αυτόν που αυτοκτονεί.

Αρκετοί άνθρωποι πεθαίνουν από φτώχεια. Υποσιτισμός, έλλειψη φαρμάκων, έλλειψη στέγης και θέρμανσης, ένα –ένα κι όλα μαζί μπορούν να αποτελέσουν αιτίες θανάτου. Δεν έχει μια λογική να συντομεύσεις τη διαδικασία; Αν και κυρίως το συναίσθημα έχει να κάνει κι όχι η λογική. Η μοναξιά, η ήττα, ο φόβος, η κατάθλιψη.

Ακόμα και ο θυμός. Η αυτοκτονία ως πράξη διαμαρτυρίας, ως πράξη πολιτική, ως έσχατη πράξη ελευθερίας, η ελευθερία να επιλέξεις τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο του θανάτου σου. Να του δώσεις ένα νόημα αφού δεν βρίσκεις νόημα στη ζωή.

Η αυτοκτονία επίσης ως απόλυτα εγωιστική πράξη, πράξη «εγώ φεύγω, βγάλτε τα πέρα μόνοι σας, δεν αντέχω την ευθύνη να ζήσω και να παλέψω ούτε καν για μένα, πόσο μάλλον και για σας».

Δεν κρίνω αυτούς που αυτοκτονούν. Δε νιώθω ότι έχω το δικαίωμα, όσο και να διαφωνώ με την αυτοκτονία ως «διέξοδο» ή ως «μήνυμα» ή όπως αλλιώς. Κρίνω όμως τις επιλογές που είχαν οι αυτόχειρες, τις επιλογές που τους δίνει η κοινωνία μας, στην Ελλάδα του 2012, τρία σχεδόν χρόνια μετά που διαγνωστήκαμε ως χώρα με οικονομική, ηθική, πολιτική και πολιτισμική κρίση.

Οι τελευταίες εκλογές αποτύπωσαν μια δεξιότατη στροφή της κοινωνίας και δεν έφταιγε μόνο το ότι πολλοί ενέδωσαν στην τρομοκρατία και τον εκβιασμό των δανειστών μας. Για να διεκδικήσεις μια καλύτερη ζωή πρέπει πρώτα να την φανταστείς. Για να ζητήσεις κάτι πρέπει να ξέρεις ότι σου λείπει. Όταν έχεις πειστεί ότι αυτό που σου λείπει είναι χρήμα, ότι το χρήμα θα τα διορθώσει όλα, δεν μπορείς παρά να ψηφίσεις «δεξιά».

Δεν αλλάξαμε λοιπόν μέσα σ’ αυτά τα χρόνια. Φτωχύναμε. Χάσαμε την ξενοιασιά μας. Γίναμε ανασφαλείς. Θλιμμένοι. Κάποιοι από μας έμαθαν να μισούν. Τους δημοσίους υπαλλήλους, τους πολιτικούς, τους φοροφυγάδες πλούσιους, τους μετανάστες. Δεν έχει σημασία ποιούς. Το μίσος σε καταναλώνει, δε σου δίνει διέξοδο στη ζωή. Αντί να βρούμε αυτά που έχουμε κοινά βρίσκουμε όλο και περισσότερες διαχωριστικές γραμμές, ένας άνθρωπος μια πραγματικότητα, κοινός τόπος μόνο η οργή και η πίκρα μπροστά στο δεδομένο ότι δεν αλλάζουν τα πράγματα. Τίποτα δε θα αλλάξει αν δεν αλλάξουμε εμείς.


Η ευτοπία που ονειρευόμαστε είναι ακριβώς αυτό, ένα όνειρο που μπορούμε να πραγματώσουμε αν το βλέπουμε όλοι ταυτόχρονα. Πολλοί από μας βλέπουμε το σκουλήκι μέσα στο τραγανό κόκκινο μήλο του παγκοσμιοποιημένου δυτικού πολιτισμού. Ο καθένας όμως ονειρεύεται άλλο φρούτο στη θέση του.

Υπάρχει η άποψη ότι ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα θηρίο που καταπιέζει τα εγωιστικά του ένστικτα και παρορμήσεις μόνο επειδή φοβάται το μαστίγιο ή λαχταράει κάποιο καρότο και που και που αφήνει το θηρίο να εκφραστεί. Η ανθρώπινη ιστορία και η ψυχολογία δεν προσφέρουν πολλά επιχειρήματα ενάντια σ’ αυτήν την άποψη. Υπάρχει όμως εξέλιξη.

Ποτέ πριν την αστική επανάσταση δεν υπήρχε αυτό που λέμε κοινωνική πρόνοια, ισονομία, ίσες ευκαιρίες κι όλα αυτά τα δημοκρατικά που διαβάζουμε στο Σύνταγμα και δε βλέπουμε στην πράξη παρά τον παραμορφωμένο ίσκιο τους. Πόλεμος κι εκμετάλλευση υπήρχαν πάντοτε και συνεχίζουν να υπάρχουν, όμως κάναμε έστω ένα μικρό βήμα μπροστά. Μπορούμε να κάνουμε και το επόμενο βήμα αν καταφέρουμε να συμφωνήσουμε, να ενωθούμε όσοι αναζητούμε την ευτοπία. Αν αλλάξουμε πρώτα εμείς.





Αλλιώς όλη αυτή η οργή και η πίκρα και η αγανάκτηση και το μίσος θα φέρουν μια νέα Χούντα στην Ελλάδα φοβάμαι. Έναν «εθνοσωτήρα» τύπου Μιχαλολιάκου που θα υποσχεθεί προστασία από τους κακούς μετανάστες, δίωξη και τιμωρία των διεφθαρμένων πολιτικών, στήριξη των αδυνάτων και εθνική υπερηφάνεια…….




Πιστεύω στον άνθρωπο. Στον άνθρωπο δημιουργό. Έχω αποδείξεις κι όχι τυφλή πίστη. Έχω τα βιβλία του, τη μουσική του, τις ζωγραφιές και τα αρχιτεκτονήματά του. Τα επιστημονικά του επιτεύγματα. Το χορό και τη μαγειρική. Την αυτοθυσία και την προσφορά χωρίς αντάλλαγμα.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος καταστροφέας είναι ένας λειψός άνθρωπος που δεν μπορεί να απολαύσει και να μοιραστεί με άλλους την απόλαυση, γι’ αυτό καταστρέφει.

Πιστεύω ότι μέσα στον καθένα μας υπάρχει ο δημιουργός κι ο καταστροφέας, όχι ο θεός και ο διάβολος της θρησκείας, απλά δυο αντίρροπες δυνάμεις που ενισχύονται από τα πεδία γύρω μας, θετικά κι αρνητικά πεδία, που δημιουργούν οι άλλοι άνθρωποι. Κάθε φορτισμένος θετικά ή αρνητικά άνθρωπος επηρεάζει τους γύρω του κι αυτό είναι μια δυναμική κατάσταση μέσα στο χρόνο. Ο καθένας μας περνάει στιγμές ουδέτερες, θετικές κι αρνητικές μέσα στη μέρα κι ολόκληρες εποχές στη ζωή του.

Κι εκτός από τους ανθρώπους υπάρχουν και άβιες οντότητες που έχουν το δικό τους πεδίο. Ένα βιβλίο μπορεί να είναι θετικά ή αρνητικά φορτισμένο ή ουδέτερο. Ένα τοπίο. Μια είδηση. Ένα δείπνο.




Ας αναζητήσουμε τη δημιουργία μέσα μας και γύρω μας. Στην καθημερινότητά μας, τη δουλειά μας, την ανεργία μας, τις σχέσεις μας, τα ερεθίσματά μας. Δεν έχει σχέση με κάποια μεταφυσική ανταμοιβή ή τιμωρία, αλλά με την επιβίωση και τη ζωή, εδώ και τώρα.


Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2012

Ν' ΑΓΑΠΑΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ



Καιρός πολύς κύλησε, γεμάτος γεγονότα, κι αφορμές για μια ανάρτηση αλλά αιτία δεν μπορούσα να βρω… Όχι τυχαία, η τελευταία ανάρτηση ήταν μια αναδημοσίευση διότι, συνειδητοποίησα, ό,τι είχα να πω είχε ήδη ειπωθεί και μάλιστα είχε ήδη διατυπωθεί εξαιρετικά από άλλους. Με λίγα λόγια δεν είχα κάτι να συνεισφέρω στον ωκεανό των κειμένων του διαδικτύου, άσε που ήμουν πολύ απασχολημένη διαβάζοντας.

Και κάνοντας αυτοκριτική. Και νιώθοντας ενοχές. Διότι τον ενστερνίστηκα τον άτιμο τον Καζαντζάκη:

«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες : Εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Να ζεις σαν μικροαστός και να σκέφτεσαι σαν επαναστάτης (δηλαδή να θεωρείς ότι το σύστημα δεν παίρνει επισκευή αλλά ανατροπή) είναι ένα κάποιο είδος σχιζοφρένειας….. Δύο πράγματα σε σώζουν:
α] η επίγνωση. Γνωρίζεις την πάθησή σου και ελέγχεις τον εαυτό σου (όσο μπορείς)
β] το μοίρασμα, η έκφραση, η επικοινωνία.
Αυτή η ανάρτηση είναι συνδυασμός των δύο.

Ζούμε σε ένα κόσμο ισοπεδωτικό, έναν κόσμο που συνδυάζει τη δυστοπία που οραματίστηκε ο Τζώρτζ Όργουελ με αυτή που οραματίστηκε ο Άλντους Χάξλευ. Στο 1984 του Όργουελ, οι άνθρωποι ελέγχονται από το Μεγάλο Αδερφό που λογοκρίνει τα πάντα, ελέγχει τα πάντα, αστυνομεύει, καταπιέζει και κυβερνά μέσω του φόβου και του πόνου. Στο Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο του Χάξλευ, η αλήθεια δεν αποκρύπτεται αλλά πνίγεται μέσα σε ένα τσουνάμι άσχετης πληροφορίας και ένα όργιο κατανάλωσης και παράδοσης σε ευχάριστες ενασχολήσεις χωρίς νόημα. Τα ελληνικά (και όχι μόνο!) ΜΜΕ παίζουν και στα δυο ταμπλώ.

Επί χρόνια η μηχανή προπαγάνδας της εξουσίας μας παρουσίαζε ως πραγματικότητα έναν κόσμο ευκαιριών για πλουτισμό και άνετη ζωή και μας ωθούσε να θέσουμε ως στόχο μια ζωή όπου έχεις χρήμα να καταναλώνεις. Τώρα κυριαρχεί ο εκβιασμός της χρεοκοπίας, της φτώχειας, της πείνας, παρέα με τον εξευτελισμό. Αν δεν υποταχθούμε θα χρεοκοπήσουμε.

Το ότι αν υποταχθούμε επίσης θα χρεοκοπήσουμε δεν το λένε αλλά απ’ ότι έδειξαν οι εκλογές αρκετοί έλληνες το έχουν καταλάβει.





Ανεξάρτητα από το συναίσθημά μας έχουμε πρακτικά προβλήματα να λύσουμε. Η επιβίωση είναι πρακτικό πρόβλημα, όπως και να το κάνουμε.

Δανείζομαι ένα ρητό:

«Κανένας δεν μπορεί να αγνοήσει έναν αποφασισμένο λαό, αλλά όλοι μπορούν να ποδοπατήσουν έναν τρομοκρατημένο λαό»

Το θέμα είναι πόσο αποφασισμένος είναι ο ελληνικός λαός. Ένα μεγάλο τμήμα του έχει ήδη χρεοκοπήσει ή βρίσκεται στο χείλος της χρεοκοπίας. Οι κατέχοντες χρήμα και δύναμη ουδέποτε έδωσαν δείγματα πατριωτισμού. Η μεσαία τάξη έχει υποστεί τέτοια οικονομική καθίζηση που φέτος θα πρέπει να επιλέξει ή να μην πληρώσει φόρους ή να μην πληρώσει το δάνειο ή να μην έχει να ζήσει κάποιους μήνες.

Τι θα ψηφίσει λοιπόν αυτός ο λαός είναι ένα ζήτημα και το πώς θα οδηγηθεί σε μια επιλογή είναι το μόνο ζήτημα άξιο να ασχοληθεί κανείς. Το βέβαιο είναι ότι ελάχιστοι από μας αναζητούμε σωστή ενημέρωση και έχουμε μια εικόνα της πραγματικότητας και των ενδεχόμενων που προκύπτουν από τη μία ή την άλλη επιλογή. Και φυσικά δεν είναι απαραίτητο ότι συμφωνούμε…..

Από την άλλη κανένα από τα υποψήφια κόμματα που έχουν πιθανότητα να αναλάβουν τη διακυβέρνηση δεν έχει πείσει τους ψηφοφόρους ότι ξέρει τι να κάνει για να μας βγάλει κάποια στιγμή από το βαθύ λάκκο που έχουμε πέσει.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις. Έχουμε χρεοκοπήσει ήδη. Δεν υπάρχει εθνοσωτήρας ούτε από μηχανής θεός να μας γυρίσει μαγικά στις «καλές εποχές» εκτός κι αν τον κατασκευάσουμε μόνοι μας.

Στο μεταξύ κάποιοι άνθρωποι στην κυριολεξία πεθαίνουν από φτώχεια και δεν εννοώ τους αυτόχειρες που πολλαπλασιάζονται…. Το ασφαλιστικό σύστημα έχει καταρρεύσει, είμαστε όλοι ανασφάλιστοι, αλλά κάποιοι έχουν –ακόμη- λεφτά να αγοράσουν φάρμακα και κάποιοι όχι. Κάποιοι έχουν να φάνε και κάποιοι τρώνε στα συσσίτια. Κάποια παιδιά παίρνουν κολατσιό ή χαρτζιλίκι και κάποια όχι….

Τα δίκτυα αλληλεγγύης αναπτύσσονται αλλά όχι με την ταχύτητα που απαιτούν οι καιροί. Το ίδιο και η συνειδητοποίηση ότι για να αλλάξει η Ελλάδα πρέπει να αλλάξουμε πρώτα εμείς.

«Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες « Εγώ, εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Δεν ξέρω πόσο αλτρουιστικά το έβλεπε ο Καζαντζάκης, αλλά, όπως έχει αποδείξει η φυσική επιλογή, ο αλτρουισμός δεν είναι παρά μια συμπεριφορά που εξασφαλίζει την επιβίωση του είδους. Ο οικολόγος που νοιάζεται για τον πλανήτη δεν νοιάζεται γενικά για τον πλανήτη αλλά για εκείνη την κατάσταση του πλανήτη που επιτρέπει την επιβίωση της ανθρωπότητας. Το πώς είναι ο κόσμος γύρω μας καθορίζει τη ζωή μας. Πρέπει να σώσουμε τον κόσμο για να σώσουμε τον εαυτούλη μας ή τους απογόνους μας.

Πως; «Ο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος», λέει ο Καζαντζάκης. Ο καθένας μας ξέρει ποιος είναι ο δικός του ανήφορος. Όλοι όμως οδηγούν στην κορυφή.